Bir Doktoru Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Temel Noktalar – Psk. Banu Beyaz
Hekim seçme hakkı; hasta ve hasta yakınlarının, en temel hasta hakkı olan sağlık çalışanını seçmesi ve değiştirmesi, teşhis ve tedavilerinde katılımcı rol oynamaları şeklinde ifade etmek mümkündür. Hekim seçme hakkı; ulusal ve uluslararası metinlerde şu şekilde yer almaktadır:
“Yeterli bilgiye sahip her birey farklı tedavi prosedürleri (yöntemleri) ve tedaviyi verecek kişiler arasında seçim yapma hakkına sahiptir. Hasta, hangi teşhis ve tedavi yönteminin kullanılacağı ve doktor, uzman veya hastane seçimi konularında karar verme hakkına sahiptir. Sağlık hizmetleri, bu tedaviyi uygulayacak çeşitli merkezler ve doktorlar ile alınan sonuçlar hakkında bilgi vererek bu hakkın kullanılabileceğini temin etmelidirler. Bu hakkın kullanımını kısıtlayan tüm engeller kaldırılmalıdır. Doktoruna güvenmeyen bir kişi başka bir doktor talep edebilir (seçebilir).”(1).
“Sağlık müesselerinde tatbik olunan usül ve kaideler mahfuz olmak üzere, hasta; tabibini ve diş tabibini serbetçe seçer.” (2).
“Mevzuat ile belirlenmiş usüllere uyulmak şartı ile hastanın, kendisine sağlık hizmeti verecek olan personeli serbestçe seçme, tedavisi ile ilgilenen tabibi değiştirme ve başka tabiplerin konsültasyonunu isteme hakkı vardır” (3).
Bir doktoru seçerken dikkat edilmesi gereken temel noktalar:(4)
• Sağlık personelinden doktor hakkında bilgi alın.
• Yerel sağlık kuruluşlarından doktor hakkında bilgi alın.
• Bir hastaneden yada sağlık kuruluşundan öneri alın.
• Ailenize, arkadaşlarınıza, komşularınıza, akrabalarınıza ve çalışma arkadaşlarınıza doktoru sorun, hakkında bilgi edinmeye çalışın.
• Doktorun hangi hastanelerle ya da sağlık kuruluşlarıyla bağlantısı var?
• Çalışma saatleri nedir?
• İstediğiniz zaman doktorla telefon görüşmesi yapabilir misiniz?
• Doktor ya da ofisindeki personelden birisi benim en rahat konuştuğum dili konuşuyormu?
• Randevu almam ne kadar sürer?
• Doktorla görüşmek için ofiste ortalama ne kadar beklemem gerekir?
• Doktor bana sağlığımla ilgili hatırlatmalar yapacak mı?
• Acil bir durumla karşılaşırsam ne yapacağım?
• Doktor telefondan genel durumlarla ilgili tıbbi tavsiyelerde bulunuyor mu?
• Doktor size soru sarma fırsatı verdi mi?
• Doktor sizi gerçekten dinledi mi?
• Anlayabileceğiniz şekilde size cevap verdi mi?
• Size saygı gösterdi mi?
• Size soru sordu mu?
• Kendinizi rahat hissetmenizi sağladı mı?
• Sağlık problemlerinizi ortaya koyabildi mi?
• Farklı tedaviler konusunda sizin de fikrinizi sordu mu?
• Size yeterince zaman ayırdı mı?
Araştırmalar doktorlarıyla iyi ilişkileri olan hastaların tedavilerinden daha memnun olduklarını ve tedavilerden daha iyi sonuç aldıklarını göstermektedir (4).(Özdemir;2009)
Kaynakça
( 1). Hasta Haklarına İlişkin Avrupa Statüsü (ana sözleşmesi) Temel Dökümanı Roma, Kasım 2002.
(2). 1960 Tıbbi Deontoloji Tüzüğü 5. Madde. 110. 1998 Hasta hakları yönetmeliği 9. Madde.
(3). Hasta hakları ve sorumlulukları TS-12222-Nisan 1997.
(4). Hekimlik meslek etiği yönetmeliği 22. Madde.
U.S. Department of Health and Human Services,AHCPR Pub. No.99-0012,Updated July 2001.
Özdemir , M .( 2009) Kayseri’de Aile reisi ve Eşlerinin Doktor Seçme Kriterleri Konusundaki Görüşleri Tıpta uzmanlık tezi . Erciyes Üniversitesi Tıp fakültesi Halk Sağlığı Anabilim dalı