Bir Hoş Adam – Mihael Zoşçenko (çeviren: Nazım Hikmet)

Mihael ZoşçenkoDünyada en büyük kuvvet para kuvvetidir, derler. Laf. Saçma.
Bu ölümlü dünyada, paradan daha kuvvetli neler var da, iki gözüm neler var.
Durun size bir hikaye anlatayım. Bakalım, bana hak verir misiniz, vermez misiniz?
Bizim dairede, Reşat Enis isimli bir memur peyda oluverdi günün birinde. Dehşetli bir adamdı bu.

Az zaman içinde kat’ -ı merahil ederek sivriliverdi. Mümeyyiz Beyle araları bal gibiydi. Hatta bir gün daireden kol kola çıkıp birinci mevki tramvaya beraber binmişlerdi.
Dairede, efendiler bu terakki ve tefeyyüzün esbabını araştırmaya başladılar. Onlar düşünüp taşınırken, Reşat Enis Bey dostumuz kat’ -ı merahile devam ediyordu. Yaz geçti kış geldi, kış geçti yaz geldi. Allah, Reşat Enis Bey dostumuza, “Yürü ya kulum,” demişti ve Allahın sevgili kulu yürüyordu.
Müdür Beyin kulağına kadar lakırdı eriştirdik : Bu demokrasi devrinde böyle süratli yükselmelerin kıyi ü kali mücip olduğunu ima ettirdik. Müdür Bey meseleyi tetkik edeceğini vaat buyurdu.
Fakat aylar geçti mesele tetkik edilmedi. Bu sefer Müsteşar Beyin, bizim kalemdeki süt teyzesinin oğluna ziyafet çektik. Adamcağız tavassut etti, teyzesine söyledi, teyzesi M üsteşar Beyin haremine işi açtı. Reşat Enis meselesinin yakında halledileceği müjdesini aldık.
Fakat aylar geçti, Allahın sevgili kulu kat’ -ı merahil edip mümeyyizliğe doğru yükselmekteydi.
Işin içinde mutlaka bir iş vardı. Muhalif gazetelerden birinin başmuharririyle bizim mukayyidin mektep arkadaşlıkları varmış.
Mukayyit sermuharrire meseleyi açmış o da : “Siz durun hele; ben bir makale yazayım, görün meseleyi nasıl hallederim,” demiş. Fakat ne makale yazıldı, ne de Reşat Enis Bey dostumuz mümeyyizliğe doğru yükselrnekten fariğ oldu.
Demokrasi devrindeki bu gayri tabii sivrilmenin esbabını araştırmayı, ve bu meselenin önüne geçmeyi, arkadaşlarığa karşı ben taahhüt ettim. Artık Reşat Enis’in peşinden ayrılmıyordum.
Bir gün, dairenin tatili esnasında, müdürün kapısı önünden geçiyordum, kulağıma şöyle sesler geldi :
Reşat Enis’in sesi : – Beyefendi müsaade ediniz paltonuzu bendeniz tutayım.
Müdürün sesi : – Aman Enis Bey oğlum, zahmet etme, rica ederim.
Reşat Enis’in sesi : – Aman efendim, ne zahmeti … Bu bendenizin borcu, vazifesidir. Büyüklere hizmet etmesini bilmeyenler, Cumhuriyet devrinde adeta mürteci sayılırlar. Hem efendim, zat-ı aliniz bendenizin pederi makamındasınız.
Müdürün sesi : – Teşekkür ederim, Enis Bey oğlum. Beni ne kadar sevdiğini bilirim.
Bu muhavereniİı üstünden üç gün geçti. Sirkeci lokantalarından birinde akşam yemeği yiyordum. İki masa ötede, şu muhalif gazetenin sermuharririyle Reşat Enis Bey dostumuz rakı içiyorlardı.
Sermuharrir dedi ki :
– Nasıl, Reşat Bey, benim bugünkü makaleyi okudun mu?
Reşat Enis cevap verdi :
– Aman efendim, okumaz olur muyum hiç? Zaten bu memlekete iki rriuharrir geldi : biri merhum Muallim Naci, biri
zat-ı aliniz.
Artık işin içyüzünü anlar gibi olmuştum. Yarım saat sonra sermuharrir, Reşat Enis’le adeta kucaklaşarak veda edip ayrıldı.
Ben derhal Enis’in masasına damladım :
– Olur dalkavuk değilsin, hiç bu Cumhuriyet devrinde böyle haller yakışık alır mı? dedim.
Enis güldü :
– Bırak bu ukalalıkları Allahını seversen, dedi. Çek şurdan bir tek. Yemek üstüne filan aldırma, senin miden demir gibidir bilirim. Çoluk çocuk ne alemde? Geçen gün senin oğlan daireye gelmişti. Topuz gibi maşallah, gürbüz çocuklara bayılırım. Evlat yetiştirince böylesini yetiştirmeli. Kaç yaşında?
– Beş. Ama daha fazla görünüyor değil mi?
– Tabii. Hem de ne akıllı şey. Ne dersen de, çocuk kısmı babasına çekiyor vesselam.
Reşat Enis Bey dostumuz terakki ve tefeyyüzde devam edip duruyor. Mümeyyiz oldu, müdürlüğü de yakındır. Herif dalkavuk, mürai falan filan ama, hoş adam, cana yakın adam, sevimli adam, doğrusu.
(Türkçeye iktihas ve Türkiye’ye tatbik eden: Ben 1 Yeni Gün gazetesi, 1.2. 1931)

Yorum yapın

Daha fazla Öyküler
Şeker/siz gibi hayat – Başak Gündüz

Merhaba çocuklar, size anlatacağım bu hikaye çok güzel yeşilliklerle kaplı bir köyde geçiyor. Köylülerimiz kendi besinlerini kendileri üretiyorlar ve aynı...

Kapat