Kategori: Çocuk Kültür

Ayakkabının Öyküsü – Gülsüm Cengiz

“Gülsüm Cengiz?in ?Sihirli Ellerin Öyküleri? adlı 10 kitaplık çocuk dizisi Morpa Yayınları?ndan çıktı. Ancak bu kitaplardaki öyküler bildik çocuk öykülerine hiç benzemiyor. Bilinmeyen ülkelerde ve zamanlarda geçen, ?suya sabuna dokunmayan? öyküler değil bunlar. Bu öyküler yer ve zaman belirtilmemesine rağmen, yaşadığımız, bugünkü dünyada geçiyor. Türkiye?de yaşanan güncel gerçekleri görüyoruz; işsizlik, köye tersine göç, çocuk işçiler

okumak için tıklayınız

Çocuk Edebiyatında İleti (Mesaj) – Mehmet Kaya*

“İdeolojiyi eserde ?elmadaki şeker gibi- iyice eritmeye, yaşamı imgesel bir kurgu, estetik bir yapı, kişisel bir anlatım ve duyarlıklı bir yaklaşımla vermek gerekir.” Asım Bezirci Dil ve kurmaca, yazınsal (edebi) metnin temelini oluşturur. Her yazınsal yaratı, okurla iletişim içine girer ve ona öğretici (didaktik) olmayan bir ileti sunar. İleti, yazarın okuyucusuna vermek ya da onunla

okumak için tıklayınız

Bilimkurgu – *Mehmet Kaya

“Bilimkurgu edebiyattır, iyi bilimkurgu iyi edebiyattır.”  Bülent SOMAY “Bilimkurgu bir büyüteçle gerçeğe yaklaşır,onu birtakım sayılarla abartarak gözümüzün içine sokar.” BAURDRİLLARD Bilimkurgu Türü Bilimkurgu, geleceğin dünyasını düşgücüyle tasarlarken, pozitif bilimleri ve edebiyatın ölçülerini temel alan bir edebiyat türüdür. Bilim ve teknolojideki gelişmeler bilimkurgunun ana dayanağıdır. Asıl kaygısı ise mantıksal tutarlılık ve neden-sonuç ilişkisi içinde geleceği yorumlamaktır.

okumak için tıklayınız

Çocuk Edebiyatında Gülmece (Mizah) – *Mehmet Kaya

“Mizahın olmadığı yerde yaşamak zor, ama her şeyin mizah olduğu yerde de yaşamak olanaksızdır.” Bertolt BRECHT Gülme bir ihtiyaç, bir savunma, bir karşı çıkış, bir paylaşma eylemidir ve sadece insana özgü bir niteliktir. İnsanlar yadırgadıkları olay, görüntü ya da dil kullanımlarına gülerek tepki gösterirler. Aziz Nesin (2002:48) gülmeyi, ?İnsanın, kendi toplumsal ortamındaki bir nedenin etkisiyle,

okumak için tıklayınız

Muhteşem İkili – İsmet Bertan

(*) Çocuk yazını söz konusu olduğunda hayvanlar hep vazgeçilmez karakterlerdir. Biraz çocuklara hayvanları sevdirme çabası, ama daha çok da hayvanların dayanılmaz sevimlilikleri sanıyorum buna neden. Elimde başkahramanları hayvanlar olan bir kitap var yine. İsmet Bertan imzalı Muhteşem İkili. Hayvanların dünyasına dair yedi öyküyü barındırıyor kitap. Belgeselci İsmet Bertan’ın çıkan üçüncü kitabı bu. Biri çocuklara (Hızlı

okumak için tıklayınız

Çocuk Şiirleri – Mehmet Kaya*

?Her uyaklı sözcük yığını, şiir değildir. Yetişkin şiirinde olduğu gibi, çocuk şiirlerinin gücü de, azaltılmış sözündedir. Fazla sözcükleri eksiltilmiş, şiir damıtılmış olmalıdır.? (Akal, 2008) Şiir, çocuğun duygu gelişimini desteklemeli; çocukta coşku yaratarak onu heyecanlandırmalı, duygularını inceltmeli, sezme ve düş gücünü geliştirmeli, ufkunu genişletmelidir. Yorum yapma yeteneği kazandırarak sanat duyarlılığını artırmalı,

okumak için tıklayınız

Sevdalı Bulut – Nazım Hikmet “Masallar insanlığı kaynaştırır.”

“Sevdalı Bulut” 1979 yılında bir milyona yakın minik öğrencinin katılımıyla, bir milyon adet üretilerek “parasız” dağıtıldı. Bu çalışma aynı yıl UNESCO tarafından “Özel Ödül”e ve “Simavi Vakfı Dünya Çocuk Yılı Özel Ödülü”ne layık görüldü. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, eşşek dellal iken, deve berber iken diye başlar Sevdalı Bulut?ta da masallar, ama Nâzım Hikmet?in

okumak için tıklayınız

Korkusuz Şövalye Ivanhoe – Sir Walter Scott

Hayal gücümüzü besleyen değerli kitaplar yüzyıllarca okunur. Tıpkı şu an elinizde tuttuğunuz Korkusuz Şövalye Ivanhoe gibi. İskoçyalı ünlü yazar Sir Walter Scott (1771-1832), bu romanında, çok eski günlerde, İngiltere’de yaşamış Ivanhoe adlı bir şövalyenin başından geçenleri anlatıyor. O zamanlar, İngiltere’de iki kralın arasında amansız bir çekişme vardır. Korkusuz Şövalye Ivanhoe, tacı elinden alınan Aslan Yürekli

okumak için tıklayınız

Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi – Cemal Süreya

“Çocuklar için yazmak. Yazarsın. Yalnız şunu unutma: Çocuklar her şeyi anlar. Her şeyden söz edebilirsin onlara. Enflasyondan bile. Bilgiçlik taslayan şeyler yazma. Daha içten ol. Serüvenlerden düşlerden söz et. Sözgelimi, lacivert ipek helikopterler uçsun yazılarında. Bilgi de ver. Senin işin onlarda okuma tadı yaratmaya çalışmak.” Bu öğütleri dinleyen Cemal Süreya’nın çocukça dergisinde yazdığı 12 küçük

okumak için tıklayınız

Çocuk Tiyatrosu / Çocuğun Tiyatroyla İlişkisi – Mehmet Kaya*

?Bebeğin en baştaki yaşam deneyiminin içinde dramanın, sanatın ve müziğin embriyonik biçimlerini buluruz. Çocukta tiyatronun en ilkel biçimi çok erken başlar: Önce öykünme sonra da deney ile sürdürülen bu ilkel tiyatro biçimi, önce hareketi sonra da konuşma?yı kullanır. Yani çocukta tiyatro oyun ile başlar.? (Nutku, 1998:80) Fikret Terzi (2008:2), oyunla tiyatro oyunculuğunun farklılığına dikkat çeker

okumak için tıklayınız

Çocuk Kitaplarında Resim – Mehmet Kaya

“Resim bir göz şenliğidir.” Orhan Pamuk “Taa çocukluğumdan beri Ne buldumsa okudum Sonunda anladım ki Bir kitapta resim şart” Cemal Süreya Görsel algının öteki algı türleri arasındaki oranı oldukça yüksektir. Nitelikli bulunan görüntüler ile görüntüleri yansıtan resimler, metne ve metnin içerdiği kavramlara göre belleğe daha kolay yerleşir. İnsanlar farklı olan, beğenilen ve etkilenilen görüntüler hatırlamakta

okumak için tıklayınız

Mitolojik Kaynaklı Çocuk Yayınları – Aydın Afacan*

?Mitolojik kaynaklı çocuk yayınları? gibi genel bir adın seçimi, bu kaynaktan beslenmiş çeşitli sanat ürünlerinin bulunmasından dolayıdır. Şiirden romana, resimden öyküye birçok sanat alanında çeşitli halkların mitolojik birikiminden yararlanan yapıtlar bulunmaktadır. Bu tür yapıtlara doğrudan ?mitolojik yapıtlar? denilmesi, aynı zamanda bu bilimsel çalışma alanı açısından olduğu gibi mitosun asıl bağlamı açısından da bir kavram kargaşasına

okumak için tıklayınız

Sakarca – Fakir Baykurt

Fakir Baykurt’un köy dünyasını, yurdumuzdan Batı Avrupa’ya yürüyen emek göçünü anlatan öykü ve romanları yanında çocuklar için yazdığı kitaplar önemli bir küme oluşturur. Sakarca bunlar arasında yazımı 14 yıl sürmüş bambaşka bir yapıttır. Nevşehir’in bir köyünde saptanmış küçücük bir halk masalına yazar adeta yeni bir can üflemiştir. Eşinip durduğu köyde iki kör insana yapılan haksızlığı

okumak için tıklayınız

Masal – Mehmet Kaya

“Masal bilgeliktir. Ondan zevk almamanın nedenini, duygularımızın körelmiş olmasında aramalıyız.” Goethe ?Masal, bütünüyle düş (hayal) ürünü olan, genellikle olağanüstü olaylara, zaman zaman da olağanüstü varlıklara (cin, peri, dev, ejderha vb.) yer verilen, ağızdan ağza, kuşaktan kuşağa anlatılarak sürüp giden anlatı türüdür.? (C. Kudret) Pertev Naili Boratav?a göre ise masal, ?anlattıklarına inandırmak iddiası olmayan kısa anlatı?dır.

okumak için tıklayınız

Biz Serçeler – Yordan Radickov

Bulgar yazarı Yordan Radickov’un, bir serçenin ağzından hoş ve esprili anlatımıyla yazdığı bu kitabı seveceğinize inanıyoruz. “Belirli bir süre yuvada yaşadıktan sonra, ana babamız bir gün şöyle dediler: ‘Haydi, artık uçmayı öğrenmenizin ve kendi yiyeceğinizi bulmanızın zamanı geldi!’ Babamız çok sert bir adamdı, az konuşurdu. O gün çok iyi anımsıyorum. Bir kedi, babamın kuyruğundan iki

okumak için tıklayınız

Çocuk Edebiyatında Çocuğa Görelik – Mehmet Kaya*

Çocuk edebiyatı ürünleri, çocuğa görelik ilkesine uygun olmalıdır. Çocuklar bedensel, düşünsel, duygusal ve hayalgücü özellikleri bakımından yetişkinlerden ayrılır. Çocukların görsel, sözel ve işitsel ürünlere verecekleri tepkiler onların yaş ve gelişim özelliklerine bağlıdır. Çocuğun değişik yaş dönemlerinde kendi dil evrenine uygun algıları, ilgileri, kavramları, duyguları, hayalleri, ihtiyaçları ve beklentileri farklılaşır. Bu farklılaşma 20. yüzyılda gelişim psikolojiyle

okumak için tıklayınız

Bir Varmış Bin Yokmuş – Muhsine Helimoğlu Yavuz

Çocuklar için hazırladığım Cumhuriyet Kitapları’nın ikincisi olan Bir Varmış Bin Yokmuş’ta yer alan halk masallarının her biri, birinci kitap olan Esil ile Yeşil’de de olduğu gibi, yine çocukları iyiden, güzelden ve doğrudan yana tavır almaya yönlendirecek, bilinçlendirip uyandıracak olan mesajlarla-iletilerle yüklüdür. Önsöz Bir sözlü halk edebiyatı ürünü olan masalların, çocuk eğitimindeki rolü yadsınamaz. Masallar, ait

okumak için tıklayınız

Uyusana Tosunum – Aziz Nesin

Dünyaca ünlü gülmece yazarımız Aziz Nesin?in (1915-1995), yüzlerce öyküsü arasından çocuklar için kendi yaptığı bir seçmeden oluşuyor Uyusana Tosunum (1971). Kitaplarının geliriyle kurduğu Nesin Vakfı?nda yoksul ve kimsesiz çocuklara barınma ve öğrenim olanağı sağlayan Aziz Nesin, böylelikle kendisini yetiştiren topluma olan borcunu ödemeyi günümüzde de sürdürmektedir. Bu büyük yazarımızın gülmece dünyasında gezinirken, bir yandan yaşanılan

okumak için tıklayınız

Pencereden Bakan Çocuk – Sennur Sezer

Sennur Sezer?in “Pencereden Bakan Çocuk” adlı kitabı, Uluslararası Çocuk Kitapları Kurulu?nun (IBBY) üyesi olan Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği?nin (ÇGYD) kuruluşunun 15. yılı nedeniyle özel olarak eklenen 2008 Yılı “15 Yılın En İyi Çocuk Şiirleri Kitabı (1994-2008)” dalında ödüle değer bulundu. “Bu kitap sen doğmadan çok önce yazılmaya başlandı. Sana benzer çocuklar için. Onların sevinç

okumak için tıklayınız

Kırmızı Elma – Feridun Oral

Feridun Oral?ın yazıp resimlediği ?Kırmızı Elma?, Uluslararası Çocuk Kitapları Kurulu?nun (IBBY) üyesi olan Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği?nin (ÇGYD) düzenlediği 2008 Yılı Çocuk Kitabı ödülü yarışmasında “Yılın En İyi Resimli Öykü Kitabı” seçildi. Sevimli tavşancık, soğuk ve karlı bir kış gününde karnını doyurmanın yollarını arıyor. Acaba ağaçta gördüğü kırmızı elmaya ulaşabilecek mi? Belki de kır

okumak için tıklayınız