Kategori: Felsefe

Foucault’nun Kendilik Teknolojileri: Bireyin Özerk Öz-Yapım Yolculuğu

Kendilik Teknolojilerinin Tanımı ve Temel İlkeleri Foucault, kendilik teknolojilerini, bireylerin kendi bedenleri, düşünceleri, davranışları ve varoluş biçimleri üzerinde çalışarak kendilerini dönüştürme pratikleri olarak tanımlar. Bu pratikler, bireyin kendini bilinçli bir şekilde gözlemlemesi, değerlendirmesi ve yeniden yapılandırması üzerine kuruludur. Antik Yunan’dan modern döneme kadar uzanan bu süreç, bireyin kendi benliğini bir

OKUMAK İÇİN TIKLA

Kierkegaard’ın Öznel Hakikati ve Kuantum Gözlemci Paradoksu: Bilginin Doğasına Dair Bir Araştırma

İki Farklı Dünyanın Kesişimi Søren Kierkegaard’ın öznel hakikat kavramı, bireyin kendi varoluşsal deneyimi üzerinden hakikati anlamlandırmasını merkeze alır. Bu kavram, bireyin içsel inançları ve öznel perspektifleriyle şekillenen bir gerçeklik anlayışını ifade eder. Öte yandan, kuantum mekaniğindeki gözlemci paradoksu, fiziksel gerçekliğin gözlemcinin ölçüm eylemiyle belirlendiğini öne sürer. Bu iki fikir, ilk

OKUMAK İÇİN TIKLA

Aristoteles – Francis Macdonald Cornford

Platon’un şöhreti nedeniyle Atina’ya cezp edilen Aristoteles, on sekizinci yaşında Kuzey Yunanistan’daki1 yurdundan kalkıp Akademi’nin öğrencisi olmak için oraya gitmişti. O zamanlar Platon altmış yaşındaydı ve en azından on beş yıldır okulun başındaydı. Hiçbir genç öğrenci Aristo’dan daha çok, bu kadar güçlü bir kişiliğin tahakkümüne maruz kalmamıştır. Aristoteles, elbette, Platoncu oldu

OKUMAK İÇİN TIKLA

Platon (Eflâtun) – Francis Macdonald Cornford

Sokrates dönem dönem insan ruhunun ufkunu genişleten az sayıdaki maceracılardan biriydi. Bu tipler, doğamızda var olduğu bilinmeyen güçleri hissetmiş ve kendi kişiliklerinde gerçekleştirmişlerdir. Kendi keşfettikleri gerçeği yaşayarak, dünyaya bunun aldatıcı bir hayal olmadığının güvencesini vermişlerdir. Tanımı gereği, bu hakikat kendi çağdaşları ve hemşerilerinin kavrayışının ötesindeydi. Görüşleri, yazarak vasiyet ettikleri metinler

OKUMAK İÇİN TIKLA

Sokrates – Francis Macdonald Cornford

Tüm Avrupa biliminin gelişimini sağlayan tohum olan İyonya doğa bilimini, zihnin tutumundaki bir başarının işareti olarak değerlendirdik. Bu başarı, öznenin nesneden tamamen ayrılması ve eylemin çıkarlarından bağımsız olarak nesne üzerinde düşünülebilmesiyle gerçekleşmişti. Böyle bir tutumun meyveleri ise, gerçeğin akılcı kurguları kabul edilebilecek ilk dünya sistemleriydi. Şimdi bu dünya sistemlerinin neden

OKUMAK İÇİN TIKLA

Platon’un Mağarası ile Sanatın Gerçeklik Arayışı

İnsan Algısının Sınırları Platon’un mağara alegorisi, insan algısının gerçekliği kavrama konusundaki sınırlamalarını çarpıcı bir şekilde ortaya koyar. Mağarada zincirlenmiş insanlar, yalnızca duvara yansıyan gölgeleri görür ve bu gölgeleri gerçeklik sanır. Bu durum, insan bilincinin duyusal bilgiye bağımlılığını ve bu bilginin yanıltıcı doğasını vurgular. Algı, çevreden gelen verileri filtreler ve yorumlar;

OKUMAK İÇİN TIKLA

Platon’un Güneş Alegorisinin Anlam Katmanları ve Helios ile Bağlantısı

Mağaranın Görüntüleri ve İnsan Algısı Platon’un güneş alegorisi, Cumhuriyet’in yedinci kitabında, Sokrates’in Glaucon ile diyalogunda ortaya çıkar. Alegori, bir mağarada zincirlenmiş insanların hikayesiyle başlar. Bu insanlar, doğduklarından beri yalnızca mağaranın duvarında yansıyan gölgeleri görebilmektedir. Onlar için bu gölgeler, gerçekliğin ta kendisidir. Ancak, bu gölgeler yalnızca ateş ışığında yansıtılan nesnelerin siluetleridir.

OKUMAK İÇİN TIKLA

Foucault’nun Disiplin Toplumu: Özgürlüğün Kısıtlanma Mekanizmaları

Disiplin Toplumunun Temel İlkeleri Michel Foucault’nun disiplin toplumu kavramı, modern toplumların bireyleri kontrol altına alma ve davranışlarını düzenleme biçimlerini anlamak için geliştirilmiş bir çerçeve sunar. Bu kavram, özellikle Hapishanenin Doğuşu adlı eserinde detaylı bir şekilde ele alınır. Foucault, disiplin toplumunu, bireylerin bedenlerini ve zihinlerini sürekli gözetim, normlaştırma ve düzenleme yoluyla

OKUMAK İÇİN TIKLA

Žižek’in İdeolojik Yabancılaşma Analiziyle Modern Bireyin Yalnızlığı

İdeolojik Yabancılaşmanın Temelleri Slavoj Žižek’in ideolojik yabancılaşma anlayışı, modern bireyin toplumsal ve bireysel varoluşunu anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Žižek, ideolojiyi bireylerin gerçeklik algısını şekillendiren bir lens olarak tanımlar; bu lens, bireylerin toplumsal düzenle ilişkisini hem görünür kılar hem de gizler. Yabancılaşma, bireyin kendi eylemleri, arzuları ve toplumsal bağlamıyla

OKUMAK İÇİN TIKLA

Rizomun İzinde: Deleuze ve Guattari’nin Kavramıyla Modern Sosyal Hareketlerin Örgütlenme Dinamikleri

Rizom Kavramının Kökeni ve Özellikleri Gilles Deleuze ve Félix Guattari, “Bin Yayla” (Mille Plateaux) adlı eserlerinde rizom kavramını, hiyerarşik olmayan, ağ benzeri bir yapıyı tanımlamak için ortaya atar. Rizom, botanik bir terimden esinlenerek, kök sistemlerinin yatay ve bağlantılı büyüme biçimini ifade eder. Bu yapı, ağaçsal (arborescent) modellerin aksine, tek bir

OKUMAK İÇİN TIKLA

Rogers’ın Kişisel Merkezli Terapisi ile Sartre’ın Özgürlük Anlayışının Kesişim Noktaları

Carl Rogers’ın Kişisel Merkezli Terapi Anlayışı Carl Rogers’ın geliştirdiği kişisel merkezli terapi, bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirme sürecine odaklanan bir psikoterapi yaklaşımıdır. Rogers, insanın doğuştan gelen bir “kendini gerçekleştirme eğilimi”ne sahip olduğunu savunur. Bu eğilim, bireyin sağlıklı bir şekilde gelişmesi ve kendi değerlerini keşfetmesi için uygun koşulların sağlanması durumunda ortaya çıkar.

OKUMAK İÇİN TIKLA

Nietzsche’nin Perspektivizmi ile Yapay Sinir Ağlarının Bilgi Anlayışı: Derin Bir Karşılaştırma

Perspektivizmin Temel İlkeleri Nietzsche’nin perspektivizm anlayışı, bilginin nesnel bir gerçeklikten ziyade bireyin veya sistemin bakış açısına bağlı olduğunu öne sürer. Bu görüş, hakikatin tek bir evrensel formda var olmadığını, bunun yerine bireylerin deneyimleri, duyuları ve bağlamlarıyla şekillendiğini savunur. Nietzsche’ye göre, her birey dünyayı kendi algı prizması üzerinden yorumlar ve bu

OKUMAK İÇİN TIKLA

Varlık Sorunsalının Antik Yunan’dan Sartre’a Uzanan Serüveni

Varlığın İlk Sorgulayıcıları Antik Yunan felsefesi, insan düşüncesinin en temel sorularından biri olan varlığın doğasını anlamaya yönelik ilk sistemli girişimleri temsil eder. Presokratik düşünürler, evrenin temel yapısını sorgularken, varlığın ne olduğu sorusunu fiziksel ve metafiziksel düzlemlerde ele aldılar. Thales, evrenin temel maddesinin su olduğunu öne sürerken, Anaksimandros “sınırsız” (apeiron) kavramıyla

OKUMAK İÇİN TIKLA

Epikuros’un Haz Anlayışı ve Antik Yunan Şarap-Şölen Kültürü

Epikuros’un Haz Öğretisinin Temelleri Epikuros’un felsefesi, haz (hēdonē) kavramını insan yaşamının nihai amacı olarak konumlandırır. MÖ 4. yüzyılda Atina’da kurduğu Bahçe Okulu’nda, haz arayışını ahlaki bir rehber olarak savundu. Ancak Epikuros’un hazzı, genellikle yanlış anlaşıldığı üzere, yalnızca duyusal zevklerle sınırlı değildir. Onun için haz, hem bedensel acının yokluğu (aponia) hem

OKUMAK İÇİN TIKLA

Camus’nün Absürd Duyarlılık Kavramı ve Modern Dünyadaki Yabancılaşma

Absürd Kavramının Kökeni ve Felsefi Temelleri Absürd duyarlılık, insanın evrendeki yerini sorguladığı bir düşünce biçimi olarak, Camus’nün felsefi eserlerinde merkezi bir yer tutar. Bu kavram, insanın anlam arayışıyla evrenin bu arayışa yanıt vermeyen kayıtsızlığı arasındaki çatışmayı ifade eder. İnsan, doğası gereği varoluşsal bir anlam bulmaya çalışır; ancak evren, bu beklentiye

OKUMAK İÇİN TIKLA

Aristoteles’in Eudaimonia Anlayışı ve Antik Yunan Erdem Etiği

Eudaimonia Kavramının Tanımı ve Felsefi Temelleri Eudaimonia, Aristoteles’in etik düşüncesinin merkezinde yer alan bir kavramdır ve “iyi yaşam” ya da “insanın en yüksek iyiliğe ulaşması” olarak tanımlanabilir. Aristoteles’e göre, her varlığın bir “telos”u, yani doğal amacı vardır ve insanın telos’u, akıl yetisinin rehberliğinde erdemli bir yaşam sürmektir. Bu, haz arayışından

OKUMAK İÇİN TIKLA

Pythagoras’ın Matematiksel Gerçeklik Anlayışı ile Platon’un İdealar Dünyasının İlişkisi

Pythagoras’ın Matematiksel Evren Anlayışı Pythagoras, evrenin matematiksel bir düzenle işlediğini öne sürmüş ve bu düzeni sayılarla ifade edilebilen evrensel bir uyum (harmonia) olarak tanımlamıştır. Ona göre, sayılar yalnızca bir hesaplama aracı değil, aynı zamanda gerçekliğin özünü oluşturan temel varlıklardır. Evrendeki her şey, yıldızların hareketlerinden müziğin uyumuna kadar, matematiksel oranlarla açıklanabilir.

OKUMAK İÇİN TIKLA

Nietzsche’nin Üstinsan ve Rönesans Hümanizminin Birey İdeali

Nietzsche’nin Üstinsan Kavramının Kökenleri ve Özellikleri Nietzsche’nin Üstinsan (Übermensch) kavramı, onun felsefi sisteminin merkezinde yer alan bir idealdir ve bireyin potansiyelini en üst düzeye çıkarma düşüncesini ifade eder. Üstinsan, mevcut ahlaki normları ve toplumsal kısıtlamaları aşarak kendi değerlerini yaratan, kendini sürekli yeniden inşa eden bir bireydir. Bu kavram, insanın evrimsel

OKUMAK İÇİN TIKLA