Hasan İzzettin Dinamo, Savaş ve Açlar adlı romanı için ne dedi?

“Ben çocukluğumdan beri savaş düşmanı ve barışseverim. Bunu bende büyütüp çiçeklendiren de Birinci Dünya Savaşı’nın içime yerleştirdiği karanlık ve korkunç savaş kompleksi olmuştur. Enver Paşa’nın Sarıkamış fatihi olmak isterken Allahuekber dağlarında karlı tipili bellerinden aşırıp öteye düşürmek istediği yüz bin talihsiz Türk ordusunun saflarında, babam Ahmet Çavuş’la ağabeyim Ali de vardı. Bu iki halk çocuğu da Allahuekber dağlarının o korkunç tipileri arasında seksen bini aşkın Türk çocuğuyla bozulup gitti. Henüz beş yaşında bir çocuk olan benim için savaşın anlamı işte buydu. Eve ekmek getiren babamla ağabeyimi bir daha dönmemek üzere alıp giden savaş yılları, bize bol bol açlık ve ölüm getirmişti. Kardeşlerim açlıktan sinek gibi kırıldılar. Annem kahrından ölüp gitti. (…) îşte Savaş ve Açlar romanı, Allahuekber dağlarının tipileri arasında boğulup giden iki Trabzonlu askerin Samsun’da açbiilaç bıraktığı kalabalık çoluk çocuğunun korkunç öyküsüdür.” (Hasan İzzettin Dinamo)

“Savaş ve Açlar’ı okurken aklıma birçok kitap geldi. En çok da Gazap Üzümleri geldi. Gazap Üzümlerindeki ailenin korkunç ve umutsuz serüvenine benzer, daha korkunç ve daha ürpertici bir serüven Temel Reis’lerin serüveni. Karadeniz bölgesinde Birinci Dünya Savaşanın korkunç yıllarının, arkada ölüler, umutsuzluklar, kinler, acılar bırakarak geçişi. Açlıktan ölen çocuklar, bedel veremedikleri için Erzurum soğuğunda ölüme giden erkekler, on beşinde savaşa sürülen genç çocuklar ve tek başına umutsuzlukla, açlıkla, hastalıklarla, hainlik ve kötülüklerle savaşan kadınlar ve onların yenilişleri.” (Afet Muhteremoğlu)

“Savaş ve Açlar, I. Dünya Savaşı öncesi ve savaş yıllarını, zenginlerin ihanetini daha da zengin olup yoksulları sömürüşünü, savaş alanlarına yoksul çocukların sürülüp, zenginlerin bedel vererek geride kalışlarını konu edinmiştir. On dört yaşından başlayarak cumhuriyet dönemini yaşayan yazar, toplumsal konulu romanlarında kendi çektiği yoksulluk ve açlıkla birlikte bu dönemde özellikle yoksul halkın sorunları ve yönetim üzerinde durmuştur. (…) Yazarın toplumsal konulu romanında toplumsal sorunlarla kişiler iç içe verilmiştir. (…) H. İ. Dinamo’nun romanlarında bir konuşma anlatımı rahatlığı ve yalınlığı vardır. Yazar, romanlarının sürükleyici oluşunu bu anlatımla sağlar.” (Olcay Önertoy)

KAYNAK
Afet Muhteremoğlu (Yeditepe, Haziran 1969), Haşan İzzettin Dinamo (May, Aralık 1968), Behçet Necatigil (Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü, 1979), Olcay Önertoy (Cumhuriyet Dönemi Türk Koman ve Öyküsü, 1984), “H. 1. Dinamo’nun Emeğine Saygı” bölümü (Varlık, Kasım 1988), Asım Bezirci (Şairlerimizin Diliyle Barış, 1987).

Yazının Kitap Kaynağı: Seçme Romanlar Yazarları, Eserleri, Roman Özetleri, Eleştiriler, Kaynaklar; Hazırlayan: Asım Bezirci, Refika Taner, Evrensel Basım Yayın, Asım Bezirci Kitapları, 1994, 520 sayfa

KİTABIN KÜNYESİ
Savaş ve Açlar
Yazar: Hasan İzzettin Dinamo
Yayıncı Tekin
10 / 2017
376 Sayfa

TANITIM BÜLTENİ
“Bunların hepsi belediyece gömdürülecek şehit ailelerinin çocuklarıydı. Fatma’nın ölüsü de gelince mezar¬cılar irili ufaklı, kızlı erkekli çocuk ölülerini birer birer mezara indirip, toprağın üzerine yan yana dizmeye, sonra üzerlerine tah¬ta dizmeden toprak atmaya başladılar. Bir yığın çocuk bir daha kalkıp oynamamak, ekmek istememek, cıvıldaşmamak, kavga et¬memek üzere bir tek mezara atılmıştı. Bu, Şakire’nin çok gücüne gitti. İçinde korkunç bir hınç kabarmıştı. Bu felek denen şey ne korkunç bir canavardı? Babası, ağabeyi sınır boylarında mezarsız çürüyüp giden şu şehit yavrularının bir tek mutluluğu yerin altı¬na girerek açıkta kurda kuşa yem olmaktan kurtuluşlarıydı. Şe¬hitlerin geride bıraktığı varlıkları bu akıbet beklemiyor muydu?”

Hasan İzzettin Dinamo, Ulusal Kurtuluş Savaşı yıllarını en fazla yokluk ve kimsesizlik içinde geçiren yazarlarımızdandır. Savaş ve Açlar, bir ailenin yaşayabileceği en zor koşullardaki var olma mücadelesinin, savaşın etkisiyle, nasıl drama dönüştüğünü, nasıl dağılma ve yok olma sürecine girdiğini anlatan, çarpıcı ve bir o kadar da etkileyici bir roman.

Yorum yapın

Daha fazla Politika, Romanlar
Hasan İzzettin Dinamo’nun eseri, Savaş ve Açlar; bir var olma mücadelesi

Kapat