Kamuran Şipal’in Hayatı

Çağdaş Alman edebiyatından yaptığı önemli çevirilerle tanınan Şipal’in Almancadan Türkçeye çevirdiği yazarlar arasında Franz Kafka, Alfred Adler, Ingeborg Bachmann, Wolfgang Borchert, Heinrich Böll, Alfred Brauchle, Bertolt Brecht, Max Brod, Elias Canetti, Sigmund Freud, Gustav Hans Graber, Günter Grass, Carl Gustav Jung, Thomas Mann, Rainer Maria Rilke, Robert Musil, Bernhard Zeller, Hans Zulliger ve Hermann Hesse gibi isimler bulunuyordu.

KAMURAN ŞİPAL KİMDİR?

24 Eylül 1926’da Adana’da dünyaya gelen Şipal, ilk ve orta öğretimi burada yaptı. Liseyi İstanbul Pertevniyal Lisesi’nde okuduktan sonra İstanbul Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi. Almanya’da ihtisas çalışması yaptıktan sonra, İstanbul Üniversitesi’nde Almanca okutmanlığı görevini üstlendi.

Kâmuran Şipal, eserlerini 1949 yılından itibaren dergilerde yayınlamaya başladı. Beyhan, Elbiseciler Çarşısı, Büyük Yolculuk, Buhurumeryem, Köpek İstasyonu adlı öykü kitapları yayınlandı. Romanları ise, Demir Köprü, Sırrımsın Sırdaşımsın ve Dua Çiçeği’dir.

Öykü ve romanlarıyla ödüller kazandı. Türk Dil Kurumu öykü ödülünü 1953’de aldı. Elbiseciler Çarşısı ile 1965 Sait Faik Öykü Armağanını, Köpek İstasyonu ile 1988 Türkiye Yazarlar Birliği Hikâye Ödülünü kazandı. Sırrımsın Sırdaşımsın ile 2011 Orhan Kemal Roman Armağanını kazanan Şipal, yayınlanan son romanı Dua Çiçeği ile 2018 Sedat Simavi ödülünü almaya hak kazanmıştı.

Kâmuran Şipal daha çok çevirmen kimliğiyle biliniyordu. Almancadan yaptığı çevirilerle kültür dünyamıza büyük emeği geçmişti. Franz Kafka, Rainer Maria Rilke ve Hermann Hesse, onun çevirileri sayesinde ülkemizde tanındı. Şipal, Sigmund Freud ve Alfred Adler’in psikoloji alanındaki çalışmalarını Türkçeye düzenli olarak çeviren ilk çevirmenlerdendi. Wolfgang Borchert, Ingeborg Bachmann, Günter Grass, Hans Bender onun Türkçeye kazandırdığı pek çok yazardan ilk ağızda sayılabileceklerdir.

Kâmuran Şipal’in ayrıca Alman dilinde yazılmış en önemli öykülerden derleyip çevirdiği Çağdaş Alman Dili Öykü Antolojisi adlı çok önemli bir eseri de bulunmaktadır. Kâmuran Şipal, 2011 yılında Alman dilinden çevirileriyle Alman Kültür Bakanlığı tarafından verilen Tarabya Çeviri Ödülü’nü kazanmıştır.

Şipal, yazın hayatına öykü ve romanlarıyla katkı verdi. Şipal, en çok Kafka çevirileriyle bilinse de Alman edebiyatındaki önemli yazarların hepsini de Türkçeye kazandırmıştır. 19 Eylül 2019 yılında Bakırköy Çamlık Hastanesinde çoklu organ yetmezliğine bağlı olarak vefat etti.

Şipal’in yazdığı eserler şöyle:

Öyküleri

Beyhan (1962)
Elbiseciler Çarşısı (1964)
Büyük Yolculuk (1969)
Buhûrumeryem (1971)
Köpek İstasyonu (1988)
Gece Lambalarının Işığında (Toplu Öyküler, YKY, 2009)

Romanları

Demir Köprü (1998),
Sırrımsın Sırdaşımsın (YKY 2010)

İnceleme

Çağdaş Alman Hikâyesi / 1945’ten Sonra (1962)

Ödülleri

1953 TDK Öykü Yarışması
1965 Sait Faik Hikâye Armağanı
40. Orhan Kemal Roman Armağanı (2011, Sırrımsın Sırdaşımsın adlı romanıyla)

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here