Kara Ölüm’ün Devrimci Rolü

1348-1351 arasında Avrupa nüfusunun 1/3’ünü tırpanlayan Büyük Veba Salgını Avrupa tarihinde dönüm nokta olmuştu. Hayatta kalmayı başaranlar,ahlaki bakımdan zedelenmiş,dinsel inançlarını sorgulayan, yaşamın sonlu olduğunun farkına varmış insanlardı.

Kilisenin halkın ihtiyaçlarını karşılamakta ve durumu açıklamakta yetersiz kalması,halkın tanrıya inancını azaltmadıysa da kiliseye güvenini ciddi biçimde sarsmıştı. Bu tarihten sonra Avrupa’da pek çok sapkın hareket gelişirken,halkın mucizeler gösteren azizlere ilgisi arttı.

Veba salgınlarından sonra ortaya çıkan büyük toplumsal yıkım Kilise’yi ve sıradan insanları günah keçisi aramaya itti.Bu dönemin ilk günah keçisi “Yahudiler” oldu (diğeri “cadılar” olacaktı) ve Avrupa’nın batısından doğusuna büyük Yahudi göçü,bu nefretten kaçmak için başladı.

Daha önce 40-45 olan ortalama yaşam süresi, 20 yaşın altına düşerken,nüfusun eski düzeyine gelmesi için yaklaşık altı kuşak geçmesi gerekti. Şehirlerin büyük kısmı bir daha ayağa kalkamadı. Güçlü şehir devletlerin toparlanması bile yüz yıllar aldı.

Çiftlik ve köylerin bazısında tek kişi bile hayatta kalamadığından sahipsiz toprak sayısı artarken, serbest kalan serfler şehirlere akın etti, ücretli işçilik ortaya çıktı. Kırsal alanda işgücünün azalması sonucu feodal beyler kalan serfleri serbest bırakmaktan vazgeçtiler.

Hatta daha ağır şartlarda çalıştırmaya çalıştılar. Bu ağır tedbirler 1358’de Fransa’da Jacquerie Hareketi,1381’de İngiltere’de Wat Tyler Ayaklanması,1395’te İspanya’da Katalonya Ayaklanması ve Almanya’da bir dizi köylü ayaklanması, feodalitenin çözülmesinde önemli rol oynadı.

Ayşe Hür
@HurAyse
14.03.2020

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here