Sözcükleri Olmayan Çocuk – Maria Giovanna Farina

Çocuk psikoloğu Maria Giovanna Farina otistik bir çocuk olan Leo ile yaşadığı süreci ve deneyimlerini ?Sözcükleri Olmayan Çocuk? üzerinden aktarıyor.
Artık kelimelerinizin olmadığını, derdinizi anlatacak tepkilerinizden başka hiçbir şeyinizin kalmadığını düşünün. Düşünün ki, diğer çocuklardan farklısınız, bu farkı kabul etmeyen bir anneye, -çektiği acıyla hatalar yapan bir anne- bu acıya yabancılaşıp sizlerden uzaklaşan bir babaya sahipsiniz… Ve sadece elinizde tepkileriniz var… tekrarlarınız, dalıp dalıp gitmeleriniz, öfke krizleriniz, alışkanlıklarınız… Günün birinde sizin dilinizden anlayan biriyle karşılaşıyorsunuz. Dış dünyayla bağınız daha sıkı atılıyor onun sayesinde ama, ta ki resmi makamların bürokratik engelleri-ne takılıp, sizden koparılıncaya kadar.
Üniversite bitirme tezini tamamlamaya çalışan Maria Giovanna Farina, otistik çocuklarla ilgili bir makalenin yayımlanması üzerine, öğretmen-öğrenci ilişkisine tanıklık etmek üzere bir maceraya girişir. Kendini otistik çocuklara eğitim veren bir okulda eğitmen olarak bulur. Kimliğini gizleyip, adını Cindy olarak değiştiren Farina bu sayede yönetici-öğretmen-öğrenci-ebeveyn ilişkisini yakından inceleme olanağı bulur. Cindy?nin eğitmenlik yaptığı okulda karşılaştığı bürokratik engelleri, eğitmen tiplerini sorgulayan Farina, bir günlük aracılığıyla yaşadıklarını kaydeder ki bu kayıtlar elimizdeki bu kitabın ana kanallarından birini oluşturur.
Hikâyemiz Cindy?nin otistik çocukları olan bir aile ile tanıştırılmak üzere, bu alanda eğitim veren bir okula çağırılmasıyla başlar. Flora, Pablo ve oğulları Leonardo… Ailesi gibi biz de ona Leo diyelim. Leo ve Cindy ilk karşılaşmada birbirlerine ısınırlar ve Cindy onu kanatları arasına alır. Sözcükleri olmayan Leo?ya karşılık Cindy?de sözcükleri yitirerek onunla arkadaş olur.
Gerektiğinde Leo?nun ailesiyle yine onun adına kavga eder, aileyi yönlendirir, uyarır. Gerektiğinde onu bürokrasiden korumak için elinden geleni yapar. Kitap aynı zamanda Cindy?nin tuttuğu günlüklerle okuyucunun olayın içine girmesini sağlamış. Bu günlükler sayesinde Cindy?yi daha yakından tanıyabiliyor, Leo?nun eğitim sürecindeki karşılaştıkları sıkıntıları ve onun etkilerini daha yakından tanıklık yapabiliyoruz. Duygusal olarak sadece Leo?nun iyi olması için gereken her şeyi yapar Cindy. Kimi zaman Leo gibi tepkiler verir.Leo ancak karşısındakinin kendisini sevdiği ve kaygılanıldığını anladığında uyumlu, dışa dönük bir çocuk olur. Cindy sadece Leo?yu eğitmek zorunda kalmaz, o aynı zamanda aileye de yol gösterici bir (daha çok anne Flora?ya) olur. Flora?nın oğlumun gerçek sorunlarıyla yüzleşmesini, çocuğunun otistik olduğunu kendine itiraf etmesini sağlar. İsveç kolejlerinde soylulara layık bir eğitim alan Flora aynı soylu tavırla duygularını bir maskenin ardında saklamayı başarır. Büyükanne ve büyükbaba kızlarının gerçeği kabul etmeyeceğine inandıkları için sessizlilerini korurlar. Leo?nun böyle can sıkıcı bir atmosferde, tutuklu gibi iyileşme ihtimalinin azalarak yaşadığını görür. Flora oğlunu küçük bir beyefendi gibi giydirip, tıpkı bir beyefendi gibi ağır renkte siyah bir sırt çantası dolaştırır. Cindy öncelikle sesi olmayan çocuğa zorla kabul ettirilmiş bu siyah çantadan kurtulmayı hedefler.
Flora, Leo?nun otizm tanısı koyulduktan sonra, onun kendine yetebilme yetisinin kazandırmaya çalışan Maria?ya kaygılarını dile getiriyor. Flora tüm uğraşlarının merkezine Leo?yu koyarak, kendini yalnızlaştırır, artık her şeyi olan Leo ile insanlar arasındaki rolünü kaybedeceğini düşünür. Maria bir yandan Flora?ya oğlundaki değişimleri kabul ettirmeye çalışırken, diğer yandan da okuldaki bürokratik engeller ve öğretmen arkadaşlarının memur zihinlerinin sınırlarını aşarak kendine yardıma zorlar. Leo?yu diğer birkaç çocukla buluşturup, birlikte çalışmalar yaptırmaya çalışır. Leo üzerinde olumlu gelişmeler okul müdiresini pek etkilememiş olacak ki anlayamadığım bir şekilde Leo?yla ilgilenmesi için başka bir öğretmen arayışlarına girişir. Müdire ile arasını bozmak istemeyen Flora, Leo?nun Cindy?nin elinden alınmasına engel olamayacaktır. Kendi dünyasına büyük uğraşlar sonucu aldığı eğitmenini kaybeden Leo, onu okul koridorlarında aramaktan vazgeçecek midir bilmiyoruz. Ama Leo?nun Cindy?nin kalbinde büyük bir yara açtığı kesin…
Otistik çocukların dünyasına biraz da olsa girebilmemiz, eğitim konusunda hep söylenegeldiği üzere çocuk, öğretmen, veli üçgeninin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha görebilmemiz, bürokrasinin ne kadar kemirgen bir kurum olduğunu anlayabilmemiz için okunası bir kitap Sözcükleri Olmayan Çocuk.
OZAN NEHİR KARATAŞ, 16/01/2009 Tarihli Radikal Gazetesi Kitap Eki

“Leo diğerleri gibi bir çocuk değildir, bebekliğinden itibaren farklılıkları görülmeye baş­lanır; zamanı geldiğinde sesleri ve kelimeleri taklit etmemiş, öngörülen dav­ra­nış­ları yapmamıştır… Ve bu yüzden gidilen doktorların tümünün koyduğu otizm teş­hisi, annesi tarafından kabul edilememektedir… Oynamayı bilmemekte, gü­lüm­semesine rağmen asla konuşamamaktadır; o Sözcükleri Olmayan Çocuktur!… Anaokulu ve ilkokulun ilk yılları, korkunç denebilecek kadar zorluklarla doludur; hiç kimse onunla ilişki kurmaya yanaşmaz. Eğitim sisteminin ve konuya toplumsal yak­laşımın tüm çaresizliklerini gözler önüne seren bir süreçtir bu… Leo’nun kendi dün­yasından çıkıp, gerçek ve kabul edilmiş bir yaşam kurabilmesi esas a­maç­ken, trajik bir şekilde, diğerleri ile arasındaki mesafenin sürekli açıldığı bir du­rum­dadır… Yaşanan deneyimlerin aktarılması, irdelenmesi ve buradan çıkarılan sonuçların tekrar yeni yollar açması önemli. Bu kitabı da bu açıdan ele almak gerekir kanısındayız. Hem çocukların aileleri ile ilişkileri açısından, hem içinde bulundukları muhtemel bürokratik engeller açısından ve de kendi yaşamla­rına yansıması söz konusu sonuçlar açısından bu kitabın ülke­mizdeki eği­tim­ciler için de faydalı olacağına inanıyoruz.” Tanıtım Yazısı

SÖZCÜKLERİ OLMAYAN ÇOCUK
Maria Giovanna Farina
Çeviren: Nuray Sallıoğlu
Coşkun Arion Yayınevi
2008, 136 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Eğitim, Psikoloji
Neoliberalizm ve Kriz – Kolektif

?Neoliberalizm ve Kriz?e katkıda bulunan yazarlar, kapitalizmi tarihi ve güncel göstergeler üzerinden eleştirel bir gözle değerlendiriyor. William K. Tabb, Michael...

Kapat