Okulda Zorbalık – Berfin Ural, Nurcan Özteke

Zorbaca davranışlar hemen hemen günlük yaşantımızın bir parçası haline gelmiş durumda. Bu davranışların birçoğunu; toplum olarak sıradan, olabilir davranışlar olarak kanıksadık, normalleştirdik. Olayın psikolojik boyutlarının yanı sıra toplumsal boyutları da bir o kadar endişe verici hale geldi. Zorbalığı kanıksamış bir toplum olmaya başladık. Canımız yanmaya başladığı zaman, konunun ciddiyetinin zarar verici boyutlara ulaştığını anladık.

Elinizdeki bu kitap zorbalığın önlenmesi konusunda kapsamlı bir çalışmanın ürünüdür. Zorbalık sadece okulda değil toplumsal yaşam alanımızın tümünde yaşanan bir olgudur.
Çalışmaya okullardan başladık. Çünkü okullarda, çocuklarda ve gençler bu davranışlara hem maruz kalıyor hem de zorbaca davranışları öğreniyor ve uyguluyorlar. Bu nedenle bu çalışmada, okulun eğitici ve önleyici işlevini de göz önünde bulundurarak bütüncül bir çalışma hedefledik. Vermeye çalıştığımız mesai bu konuda herkesin bir şeyler yapabileceği yönündedir.

Kitap altı bölümden oluşmaktadır. Zorbalığın ne olduğunu anlama, zorbalığa karşı zorbaca davranışların ortaya çıkmasını beklemeden zorbalık karşıtı bir anlayış geliştirme ve tedbir alma konusunda ilk bölüm kitabın temel zeminini oluşturdu. Eylem planları, senaryolar, okul tabanlı eğitim adımları, sınıf içi aktiviteler tamamen pratiğe dönük çalışmalar olarak bu zemine oturtuldu. Kitabın son bölümü bir deneyim olarak aktarıldı.

Zorbalıkla mücadele toplumun bütün kesimleri ile çalışmanın önemini vurgulamak açısından, bütüncül bir çalışma olması nedeniyle bu kitap, zorbalığı önleme konusunda yapılacak olan çalışmalar için önemli bir boşluğu dolduracaktır.
(Arka kapak yazısı)

ÖNSÖZ
Okulda zorbalık ile ilgili çalışma fikri öğrencilerde gözlemlediğimiz birtakım davranışlar sorun olmaya başladığı zaman oluştu. Medya ve okullarda yaşanan zorbalık ve şiddet olayları haberlerde yer almaya başladığında herkes bir şeyler yapması gerektiğini biliyordu ve bu olayların artık durmasını istiyordu. Ama kimse tam olarak işe nereden ve nasıl başlayacağını bilemiyordu.

Yapılan araştırmalarda çıkan sonuçlara göre ortaöğretim öğrencilerinin % 51?i okulda zorbaca davranışlara maruz kaldıklarını, %54?ü okullarında zorbaca davranışlar olduğunu bildirmiştir.

Çocuk ve ergenlere zorbaca davranışlardan korunma yollarının öğretilmesi okullarda zorbalığı önleme konusunda bir başlangıç noktasıdır. Bunun için çocuk ve ergenlerde zorbalık ile başa çıkabilmelerini sağlayacak becerileri kazandırmak gerekir. Çocuklara iyi rol modelleri sunulması zorbaca davranışların önlenmesinde önemlidir. Önleme çalışmasında atılacak en acil adım çocuk ve gençlerin zorbalık karşıtı tutumlar takınmalarını sağlamak amacıyla hem kendilerine hem de ailelerine yönelik müdahale programları uygulamaktır. Zorbalık ile mücadele edilmeye başlandığında izlenecek müdahale programının temel noktası hem zorbaca davranışta bulunanı hem de mağdurları kapsaması ve bilimsel temellere dayanmasıdır.

Okullarda zorbalığı önleme yalnızca okulun tek başına üstesinden gelebileceği bir süreç değildir. Bu konuda aile, öğrenci, yerel yönetimler, medya hep birlikte hareket etmek durumundadır.

Zorbalığı önlemede en önemli etkenlerden biri okul çalışanlarıyla öğrencilerin kurdukları güven verici, destekleyici bağlardır. Bu sebeple öğrenciler ve okul çalışanları arasında pozitif ilişkileri geliştirmek gerekmektedir. Çocuklar bekledikleri desteği okullardan göremezlerse sosyal olarak istenen davranışları da göstermezler.

Bu kitap bu konuda çok boyutlu bir bakış açısı sunmayı hedeflemiştir. Sorunun bir büyüm olarak ele alınması ve müdahalenin bir taraftan değil çok yönlü olarak uygulanmasını sağlamayı hedeflemektedir. Bu müdahalede okulun kilit nokta olarak seçilmesi zorbaca davranışların sadece okullarda görülüyor olmasından değil, okulun toplumu eğitmek ve pek çok konuda topluma rehberlik etmek gibi bir işlevinin bulunmasındandır.

İki yıllık bir çalışmanın ürünü olan bu kitapta yalnızca zorbalığı önleme değil, zorbaca davranışları bir sorun çözme yöntemi olmaktan çıkarma yönünde bir bakış açısı kazandırma da hedeflenmiştir. Bu amaçla çocuk ve ergenlerle çalışan herkese yani okul yöneticileri, öğretmenler, aileler psikolojik danışmanlar, sosyal hizmet uzmanları ve destek personeline katkı sağlayacağı unutulmaktadır.

Berfin URAL
Eğitim Bilim Uzm.
Psikolojik Danışman
Drama Lideri
Aile Danışmanı

Nurcan ÖZTEKE
Yaratıcı Drama Bilim Uzm.
Psikolojik Danışman
Aile Danışmanı

Kitabın Künyesi
Okulda Zorbalık

Berfin Ural, Nurcan Özteke
Kök Yayınevi / Rehber Kitaplar Dizisi
Yayın Koordinatörü : Özlem Leyla Musaoğlu
Kapak : Nihal Çağlar
Grafik Uygulama : Ekrem Musaoğlu
İstanbul, 2010, 2. Basım
176 sayfa

İçindekiler
Önsöz
Bölüm 1: Okulda Şiddeti Anlama
Bölüm 2: Eylem Politikası
Bölüm 3: Zorbalıkla İlgili Senaryolarla Çalışma
Bölüm 4: Okul Zorbalığı Nasıl Önlenebilir Ya da Azaltılabilir?
Bölüm 5: Sınıfta Uygulanabilecek Aktiviteler
Bölüm 6: Şiddeti Önleme Konusunda Bir Okul Deneyimi

Kitabı Kök Yayıncılık’tan edinebilirsiniz.
Adres: İncesu Cd. Nu:10 Kolej / Ankara
Mail adresi: kokbilgi@kokyayincilik.com.tr
Telefon: 0312 435 04 97 – 0312 430 26 22
Cep Telefonu: 0533 647 46 96

Yorum yapın

Daha fazla Eğitim, Psikoloji
Korku ve Kaygı – Hoimar von Ditfurth

Korku ve Kaygı bir tartışma kitabı. Hoimar von Ditfurth'un yönettiği, konularında uzman biliminsanı ve düşünürleri bir araya getiren bir konferansın...

Kapat