Şükrü Erbaş Şiiri Üzerine ? Utkun Büyükaşık

Şükrü Erbaş şiiri 80’lerin ortalarında başlayan toplumcu gerçekçi çıkışın ardından kendini yenileyen, yaşayan, üretken bir şiir olmuştur. Şiirinde geniş bir konu ve tema çeşitliliği vardır.Herkesin sustuğu yerde Kürt sorununu şiirine taşımasını bilmiş,herkesin devrimci şiir yazdığı dönemlerde bir genelev kadınını yazmaktan çekinmemiştir. Nazım’ın devrim düşüncesi ile Yunus’un derviş tevekkülü aynı derecede heyecanlandırmıştır Şükrü Erbaş’ı.Yüksek sesli toplumcu şiirle, Necatigil’in ev içlerini,İkinci Yeni’nin kapalı dilini , gerçeküstücü cesaretini,türkülerin arkaik sesini sessizce buluşturmaya çalışmıştır. Şükrü Erbaş’ın şiiri bir ummandır.Şairde ‘baba’ imgesi en dikkat çekenidir.’Baba’ imgesi şiirlerinde bir korku,sertlik,acımasızlık simgesi olarak yer alır.1994’te Aydınlık Dergisi ile yaptığı söyleşisinde şöyle der” Babam gerçekten çok otoriter bir insandı.O bir soru sormadan düşüncelerimi söyleyebildiğimde yaşım 25’i geçmişti.’
”Sonra babamın sesi/ki korkunun simgesi./Oldu ömrümce” der bir şiirinde.’Seni Korumak İçin ‘ adlı kitabında baba imgesi çok açık anlatılır.”Babalarından başka doğru bilmeden yaşlanıyordu erkekler.” ‘Uzakılığın Büyüsü’nde avlulardaki soğukluk babanın sesiyle özdeşleştirilir.
”Babasının sesiydi avlulardan esen soğukluk” ‘Tuzun İçindeki Gül’de baba otoriterliğinin yanında koruyucu, kollayıcıdır. Bir güven kaynağıdır.
 ”Herkesi babama benzetirdim. Ya da kimse babama benzemezdi. Evimizde yapraklanan bir çınar ağacıydı. Gölgesi yazın serinlik, kışın soğukluk verirdi. Yanımda olduğu zaman iki kat yaşardım.”
 Kimi zaman baba kavramı devletle özdeşleştirilir.’ Yazmak Konuşmak ‘ ta baba, devlet, tanrının sevgisizliği yan yana verilir.
”Baba ve devlet olarak bizi kötürüm eden tanrının sevgisizliğine…” ”Dinle mayalanmış geleneksel kültürün egemen olduğu toplumlarda tanrının evdeki suretidir baba. Evin tüm bireyleri bu tanrının kulları. Öyle bir tanrı ki evden dışarda bin bir şekil olarak sürer gider.”
 ‘Devlet baba’ kültü , evdeki babadan alır gücünü ve döner bu babayı kendine kul eder.Toplumsal yapımızın minyatürü olan ailede erkek tek egemen, kadın katlanmak zorunda olan ,ezik insan yetiştiren bir yapı’.
” Ben kimim
Cesareti öğrendiğim kapılardan bugün
Çocuğu önünde dövülmüş bir baba utancıyla
Korkuyla rehin,ordusuyla bozgun
Yaralı,yalnız ve suskunum…”
‘ Anne ‘ ,’ana rahmi ‘ imgeleri her şeye karşın yaşamak ve aşk sözcükleri ile yan yana kullanılır bir şiirinde.
”İki çocuk söyledi günahlardan taşarak
Yaşamayı kimse bağışlamaz bize
Biz onu ölümün ana rahminden
Aşka dönmüş bir beden arzusuyla
Harf harf yaratarak çeker alırız”
Kadın ‘sevgisizliği’, erkek ‘soğukluğu’ anlatır.
”Sevgisiz kadınlardan, soğumuş erkeklerden, evler ölüsü çocuklardan biliyorum.”
Çocuklar sevgisiz büyüdükleri için evin yabancısıdır.
”Çocukalarımız evler yabancısı
Onurumuzdan bir yalnızlık yaratıp
Kalbiniz artık bu,dediler…..”
Yeniden dünyaya gelmenin düşünü kurar, hayatındaki sevgisizlik çemberini kırabilmek umuduyla.
”Bütün acılarımın dışına çıktım
Elinden tuttum çocuk babamın
Annem yeni doğuruyordu beni
Sildim pişmanlığı payına düşen hayatın’
Baba korkusu ve çocukların büyüdükçe babalarına benzemesi anlatılır bir şiirine.
”Babasından ilk korkan ,babasına ilk özenen masumluk’
Şiirlerinde baba,devlet,otorite ile ilgili sayfalar dolusu yazı yazılabilir Erbaş’ın.Yine de okura bırakalım kitaplarını keşfetme işini.Son bir dizeyle bitirelim yazımızı.
”Sana bir cümle kurdum çocukluktan
Kitaplar dolusu suç buldun bana”

Utkun Büyükaşık

Yararlanılan Kaynaklar:
Eşikler Kirpikler(Şükrü Erbaş),İnsan Acısını İnsan Alır(Şükrü Erbaş),Bağbozumu Şarkıları(Şükrü Erbaş),Üç Nokta Beş Harf/Yalnızlık Heceleri(Şükrü Erbaş),Gülün Sesi Gül Kokar(Şükrü Erbaş),Bir Gün Ölümden Önce(Şükrü Erbaş),Bütün Mevsimler Güz/Dicle Üstü Ay Bulanık(Şükrü Erbaş)

Yorum yapın

Daha fazla Biyografiler, Makaleler, Şiire Dair
İran: Kaf Dağı’nın Ötesindekiler (Yezd-Şiraz) – Erinç Büyükaşık

Yezd'e yaklaştıkça pazarlarla çevrili (Han Pazarı, Kuyumcular Pazarı, Pencah Ali Pazarı), Emir Çakmak Kompleksi ve Camisiyle ?Şia? geleneğinin ve ?Aşura?nın...

Kapat