Erinç Büyükaşık – İNSANOKUR

Oğuz Atay: Bir Arayışın Peşinde (Bir Aydının Göçleri Üzerine), Erinç Büyükaşık

17 Nisan 20204 Ocak 2020 yazar cemalumit

Pek çok Atay okurunun genel bir tutunamama paradoksu ekseninde Atay’ a uzanışı çoğunlukla okur için de bir anti-kahramanın da yaratıcısıdır. Hikmet Benol, Turgut Özben, Selim Işık’ ın yaşam oyununu bir Atay kişiliği olarak çözümlemek Atay’ a bakışımızda kimi temel yaklaşımların oluşmasında imkanlar sunacaksa da Atay’ ı kesin bir çizgide bu kurgusal kimlikler çerçevesinde ele almak … Devamını oku

Bir Âşığın Portresi Olarak Orhan Veli

4 Ocak 201624 Nisan 2015 yazar cemalumit

Edebiyatımızda insanın kendi yol öyküsünü, bireyin içsel macerasını anlatabilme yeteneğinin I. Yeni olarak adlandırdığımız Garipçiler ve Orhan Veli şiiriyle başladığını söylemek çok da abartılı bir tespit sayılamaz. Orhan Veli’nin “Küçük İnsan”ı anlama ve yorumlama, o küçük insanı aslında kendinde var olan bir sıradan, olağan süre gidiş olarak görme macerasında kattettiği şiirsel evrim bu açıdan edebiyat dünyamız adına tartışmasız bir durumdur.

Kırmızı Ağıt – Erinç Büyükaşık

1 Ekim 201524 Mart 2015 yazar cemalumit

“-Ölümün bir insanda doğruladığı-

İyi ki geldiniz burada bulundunuz

her şey öyle uzun, biz soğuğuz ve öyle solgunuz…” (Turgut Uyar)

Halil Cibran’ın Peşinde Seyrüsefer

4 Ocak 20163 Ocak 2015 yazar cemalumit

1883 Lübnan doğumlu, ressam, şair, filozof. Bilge. Kutsal metinlerin gizeminden yola çıkan şiirsel bir çığlık. Halil Cibran ve Cibran’ın derin, kuşatan, içten içe sarsan, yıkan dizeleri sözünü ettiğimiz. İnsan, vicdan, adalet, kendini keşfetme çabası metinlerinin olmazsa olmazı olmuş. Sinerek değil; yaşayarak, soluk alarak, insanın öyküsünü bir tin-ten çatışmasıyla anlatmış ozan.

12 Eylül ve Darbe Anlatısı Olarak İki Roman: Mine Söğüt ?Şahbaz’ın Harikulade Yılı 1979″ ve Bilge Karasu ?Gece? – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 201619 Aralık 2013 yazar cemalumit

Türk edebiyatında darbe kavramsal olarak politik sonuçları kadar politik olanın bireyin iç dünyasında yarattığı gel gitlerle karşımıza çıkagelmiştir. Yazımızın belirleyeni olarak gösterebileceğimiz iki metin (Mine Söğüt’ün Şahbaz’ın Harikulade Yılı 1979 ve Bilge Karasu’nun Gece’si) her ne kadar darbe öncesi ve sonrasının toplumsal şiddet olgusunu yansıtıyor olmakla birlikte ne derece darbe romanları sayılabilir kuşkuludur. Öncelikle iki metin de kara metin sayılabilecek kimi özellikler taşıyor olsa da post yapısalcı roman veya anlatının ?nasıl? anlatmalı noktasında birçok yazınsal tartışmasını da beraberinde getirmişlerdir.

Öykülerin Doğusu / Toptaş?ın Düş Ormanında Bir Gezinti – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 201621 Nisan 2013 yazar cemalumit

Türk edebiyatında farklı ve çoğu noktada sıradışı bir izleğe sahip olan Hasan Ali Toptaş metinleri çoğunlukla ?taşra?nın içinden bireyin iç dünyasına, bilincin derinliklerindeki dehlizlere uzanan bir anlatım evrenine sahiptir. Postmodern anlatı olarak değerlendirilebilecek bu izlek imgesel nitelik barındıran söz varlığı, sözcüklerin yinelenmesi, parodi, postiş adı verilen teknikler ve metinlerarasılıkla karşımıza çıkmaktadır. 21. Yüzyılın taşrasının dönüşüm ve değişimiyle ?Köy kanonu?nun değişmesini peşi sıra getiren roman dili Toptaş?ın bütün metinlerinde metnin içinden dış dünyaya

Şiirin Şarkıyla Kesişme Halleri Üzerine: Şarkıdaki Şiir* – Erinç Büyükaşık

28 Ağustos 20151 Nisan 2013 yazar cemalumit

Frankfurt Okulu’ndan Herbert Marcuse ?Karşıdevrim ve Başkaldırı? kitabında sanat ve devrimin estetik boyut içinde buluşabileceğini ve değişimi tetikleyebileceğini söyler. 20 yüzyılın yaşamın şiirsellikten çıkış, tektipleşen bir endüstriyelleşmeye yöneldiği günümüzde sanatın politik ve estetik işlevi üzerine göz ardı edilemeyecek bu ifadeler bir yandan estetiğin başatlığını vurgulamak açısından da önemlidir. Hayatın bir süredir şiirini yitirmesi de ?anlam? açısından değer yitimi yaşayan insanın yaşanmışlıklar ve tarih içindeki bir dizi olaylar sonucu kolektif deneyimlerden de uzaklaşmasını beraberinde getirmiştir.

Söz Dağının Ardındakiler – Erinç Büyükaşık

21 Ocak 20149 Mart 2013 yazar cemalumit

Söz üzerine düşünmelerin, değinmelerin ve anlatılanların kitabı…

“Bir kitabın oluşma, ortaya çıkma süreci hele de ilk kitap olması söz konusuysa kuşkusuz sancılı bir serüveni de beraberinde getiriyor. Hele ki, “Söz” üzerine düşünmelerin, değinmelerin ve anlatıların toplamından oluşan bir kitabı hangi niyetle kaleme aldığını bilmek, baştan başa bir “yazmak” sorumluluğuyla başlıyor. Bu kitap, birçok sorunun yanıtını da içinde taşıyor bu anlamda. Yazmanın bu topraklarda tarihsel ve toplumsal seyrinden, bugüne bakan anlatıcının değişken

Afişin Görselinde Değil Ruhunda Belleğimiz – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 201612 Şubat 2013 yazar cemalumit

Darbelerle yetişmiş, büyümüş bir coğrafyada 80 öncesinin politik serüvenine göz atmamız gerektiğinde akıllara öncelikle gelen ?afiş? kavramı kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmadığı bir dönem adına politik seslenişin vazgeçilmez bir aracı olarak karşımıza çıkmıştır. Sokağın toplumsal mücadeleyle hayli sıcak olduğu 60?lı yıllarla birlikte özellikle sol tarih afişlerin, dergilerin ve nice görsel kaynağın izinde kitlelere ulaştırmakta azımsanamayacak bir başarıya da sahip olmuştur. Demokrasi, özgür iradenin inşası düşüncesi, örgütlü bir toplumun yaratılma özlemi özellikle

Bir Edebiyat Çınarı: Rıfat Ilgaz – Erinç Büyükaşık

14 Ağustos 201410 Şubat 2013 yazar cemalumit

?Ben sınıfın şairi Rıfat Ilgaz? diye başlar bir şiirine Ilgaz. Edebiyat yaşamında öğretmenlik ve yazarlığın ortak bir yaşanmışlıklar toplamı olarak karşımıza çıktığı Rıfat Ilgaz’ın yazar kimliği metinlerinde soluğunu yoğun olarak duyumsatan Cide, Karadeniz coğrafyası, yoksul öğrencilerin ve yoksul eğitimcinin politik duyarlılıklarıyla hissettirmiştir çoğu kez. Bu açıdan ?Hababam Sınıfı? bir sınıf alegorisi değil, Türkiye’nin eğitim açmazlarının ve öğrenciye ve okula toplumsal yergi açısından bakma çabasıdır aynı zamanda. Yazarın Aziz Nesin, Sabahattin Ali ile başlayan

İran: Kaf Dağı’nın Ötesindekiler (Yezd-Şiraz) – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 20168 Şubat 2013 yazar cemalumit

Yezd’e yaklaştıkça pazarlarla çevrili (Han Pazarı, Kuyumcular Pazarı, Pencah Ali Pazarı), Emir Çakmak Kompleksi ve Camisiyle ?Şia? geleneğinin ve ?Aşura?nın tüm izlerini taşıyan çöl ortasındaki bu şehri iyiden iyiye merak eder olmuştum. Aşura günündeki kalabalıkların matem ritüellerini elimdeki kitaptaki fotoğraflardan tarıyordum otobüste yol alırken.
Devlet-i Abad Bağı?na gözüm takılmış şehre on kilometre kaldığında. Yıllarca

İran: Kaf Dağı?nın Ötesindekiler (Tebriz-İsfahan) – Erinç Büyükaşık

16 Temmuz 20147 Şubat 2013 yazar cemalumit

Yıllar sonra birçok insanın ?ulaşılmaz?, ?ırak? gördüğü yanıbaşımızdaki komşuya yaptığım on günlük gezinin öykülerini yazmak istemiştim. Belleğimde yer alan ipuçlarını, ayrıntıları, izleri belirginleştirmek, yedi yıl önceki gözlemlerimi aktarmak düşüncesiyle gezdiğim bu coğrafyanın rotalarını belirginleştirmeye başlamıştım kafamda: ?Tebriz, İsfahan, Yezd, Şiraz?. Fars kültürünün binlerce yıllık tarihsel mirasının önemli ölçüde korunduğu, yer yer ortaçağa özgü görüntüler sunan bu coğrafyada zihnimde Hayyam?ı, Sadi?yi, Hafız?ı diri tutarak ilerlemiştim.

Gök Yalnızlığı – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 201622 Ocak 2013 yazar cemalumit

Göz göre göre birbirlerini yitirmeyi onaylamışlardı. Belki tanımıyordu iki ten de birbirini, henüz keşfedilmemiş, sorgulanmamış ve yıpranmamış tin ve tenlerine dair ayrıntılardan korkmuştu adam. Ya sınandıkça, alışıldıkça bedenler bir et yığınının yavan halinden öte görünmezse gözüne. Sevmeyi bilmeyen insanlar arasında sokak sokak, cadde cadde coşkun hallerini yitirdiğini anladı. Onun düşlerine bulaşmasını, dokunmasını istemiş, ancak düşlerini en kuytu mahzende tutsak kılmayı bilmiş, ötekilerin göremeyeceği dehlizlerde unutulmaya

Popüler Kültür İdeolojisinin Ardında Kaybolan İnsan – Erinç Büyükaşık

21 Ocak 201423 Kasım 2012 yazar cemalumit

Bugünün dünyası dayatmacı ?tüketim kültürü?nün ve onun bireydeki imgelerinin tutsaklaştırdığı bir dönemi ifade etmektedir. Toplumun meta değeri taşıyan nesnelerle yeniden inşa edildiği, bedenin ve zihnin ?meta?laştığı bu dönem, ?pop ikonları?, ?tüketim nesneleri? ve ?reklam endüstrisi?yle şekillendirilmektedir. Bu doğrultuda dönem ruhunu en ifade edecek sözün ?tüket ve yaşa? olarak özetlenebileceği de ortadadır. Tüketim ideolojisi tüm neoliberal vahşetiyle kimi zaman ?muhafazakar? kimi zaman

Bir sinema şiir buluşması ?rüzgar bizi sürükleyecek? – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 20168 Ekim 2012 yazar cemalumit

Avrupa sinemasının ve Amerikan sinemasının gişe değeri düşünüldüğünde bugün Montreal Film Festivali, Cannes gibi nice saygın festivalde haklı bir yer edinen İran sinemasının edindiği itibar çoğu sosyopolitik koşullara inat İranlı yönetmenlerin başarısı olarak görülebilir. Üstelik şiir, edebiyat ve estetiğin yabana atılamayacak dozda yerini bulduğu bu filmler şeriata rağmen metaforik anlatımın ustalığında karşımıza çıkmaktadır. 1900?lerden itibaren kaynağını kahvehane resimleri, meddahlık geleneği ve Şehname?den alarak yol alan bir sinema dili yasakların içinde

Bilgesu Erenus?un İki Metni Üzerine Politik,Toplumsal Çözümleme – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 20164 Ekim 2012 yazar cemalumit

Bilgusu Erenus 1960?lardan başlayarak siyasetin yazma sürecini beslediği üretken yazar kuşağı içinde yer almıştır. Yazmanın politikliği, darbenin sancılı serüveninde aydının yozlaşmışlığı ve yabancılaşma temalarıyla karşılığını bulan Erenüs anlatıcılığı tiyatro metinleri, senaryolarla somutlaşmaktadır. Sözünü edeceğimiz iki metin farklı tematik alana sahip olmakla birlikte Türkiye ve dünya siyasetine dair birçok sorunsalı ?aydın? sorgulamasıyla pekiştirmesi adına birlikte değerlendirmeye değerdir. Bu metinlerden ilki bir tiyatro metninden senaryoya yine Bilgesu Erenus?un kalemiyle dönüşen ?İkili Oyunlar?,

Düşe Yatmak – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 20161 Ekim 2012 yazar cemalumit

Düşlere sığınır mı yüzyıllardan akan gelen mit? Düşlerimiz yeter mi kurmaca anlatıcıları dipdiri yaşatmaya? Sabahın yarı uykulu hallerinde beni bana anlatan bir anlatıcı peydah oldu yeniden. ?İnsanın yeryüzünde yaşamadığı bir zamanlar yer ve göğün mutlu karı kocalığında çocukları Güneş Ay?ı, Sis Güneş?i yakalamaya çalışıyor.? Anlatıcımın aktarımındaki düzlüğe içerliyorum sesli olarak, düş coşkuyla anlatılmalı.

Bir Ferid Edgü Yazısı veya Yazmanın Eylem Hali Üzerine – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 201628 Eylül 2012 yazar cemalumit

Türk edebiyatında modern anlatının oluşumunda payı yadsınamaz üç isimden söz edebiliriz. Yetmişlerin siyasal coşkusunun bireydeki gelgitlerini farklı noktalardan ele alarak bireyin gözünden toplum ve yaşanan coğrafyayı anlatan bu iç isim Oğuz Atay, Yusuf Atılgan ve Ferid Edgü?dür. Kendine özgü bir üslubu yakalama kaygısı, yazmanın eylem halinde bireyi ve onun kuşatan toplumsal gerçeği metindeki kırılmalarla yansıtma niyeti bu onların metinlerindeki ortak payda olarak görülebilir. Yazmayı eylemsel kıldıkça bireyselliğinin farkına varan yazardır bu üç yazarın ortak yaratı tavrından çıkan.

Mitik ‘Canavar’dan Sinemanın Kopya ‘Canavar’ına – Erinç Büyükaşık

16 Kasım 201626 Eylül 2012 yazar cemalumit

İnsanlık tarihinin mitik döneminden itibaren bütün inanmaların ortak bir ?kötülük? algısı din temelli oluşturulmuştur. Kültürün politik bir meta olarak irdelendiği modern metinlerde de ?kötülüğün? sinemasal üslup içerisinde bu ?mitik? geçmişe sarılması insanlığın aradığı estetik algısının ezberbozanı gibi görülebilmiştir. Vahşet, vahşilik, öteki olma durumu, canavarlar, kaostan doğan korku öğeleri insanın ilk yaratmalarından bugüne gözardı edilenin göz önüne taşınması olarak görülebilir. Bugün sinemanın vazgeçilmez bir öğesidir ?canavar? imgesi kuşkusuz,

Yazmak ve Okumak Eylemi (Devam Yerine) – Erinç Büyükaşık

4 Ocak 201623 Eylül 2012 yazar cemalumit

Yüzyıllardır sanatın öyküsü üzerine yazılan çizilenler ?metni? kutsal bir anlatıya dönüştüren ?iletiler? toplamı olarak algılamayı yeğlemiştir. Sanatın bir eylem olarak ortaya çıkış, metin çerçevesinde bir dizgeye dönüşümünde sanatçının ideolojisi, toplumsal süreçlerin birer ürünü olan tüm birikimler ya okurdan kopuk ya da okuru yeni bir yazara dönüştüren paradoksa sahip olmuştur. Okumak ve yazmanın bir eylemlilik olarak yazarın ve okurun bireysel ve toplumsal süreçlerinin izleriyle doğmuş olduğu gerçeği metindeki tip ve karakter çözümlemelerinde yazar biyografilerinin de gözden geçirilmesine yol açmıştır.

Cezaevi kontör yükleme