İngiltere’de Emekçi Sınıfın Durumu – Friedrich Engels

BÜYÜK BİRİTANYA’NIN EMEKÇİ SINIFLARINA EMEKÇİLER! Durumunuzu, çektiğiniz acıları, giriştiğiniz savaşımları, umutlarınızı ve beklentilerinizi Alman ülkedaşlarımın önüne koymaya gayret ettiğim bu çalışmayı size adıyorum. Aranızda, koşullarınız hakkında bir şeyler öğrenecek kadar uzunca bir süre yaşadım; koşulları öğrenmek için çok ciddi bir çaba harcadım; elime geçirebildiğim resmi ve gayrı-resmi çeşitli belgeleri inceledim ?bunlarla yetinmedim; konuma ilişkin soyut … Devamını oku

Shakespeare dair – Karl Marx ve Friedrich Engels

SHAKESPEARE  BİR  İngiliz tragedyasının bir tekilliği (singularity) olan ve Fransız duygularına pek itici geldiği için Voltaire’in sarhoş bir yabanıl dediği Shakespeare,126 yüce ile aşağılığın, kor­kunç ile gülüncün, kahramanca ile parodinin kendine özgü karışımıdır. Ama Shakespeare bir kahramanlık dramasınm önsözünü (prologue) söyleme görevini hiçbir zaman soytarıya bırakmaz. Bu buluşun hakkı koalisyon bakanlığınmdır. Mylord Aberdeen, İngiliz soytarının … Devamını oku

Hegel’in Hukuk Felsefesinin Eleştirisi – Karl Marx

“Eleştiri silahı, silahların eleştirisinin yerini kuşkusuz alamaz; maddi güç ancak maddi güçle yenilebilir; ama teori de, yığınları sarar sarmaz maddi bir güç durumuna gelir. Teori ad hominem kanıtlar kanıtlamaz yığınları sarabilir ve radikal duruma gelir gelmez ad hominem kanıtlar. Radikal olmak, şeyleri kökünden kavramaktır. Ama insan için kök, insanın kendisidir.” (Hegel’in Hukuk Felsefesinin Eleştirisi, s. 201)

Devamını oku

Belleğini Yitirmeyen Şair? Kemal Özer – Mustafa Özmen

?Dostluklar kurulsun insanlar gülsün / Son bulsun savaşlar kimse ölmesin? Nesimi Çimen

2 Temmuz sönmeyen yangın
Sivas? 2 Temmuz 1993? Madımak Oteli? 33 aydın, yobazlarca katledilir. Hem de güpe gündüz… bir şehrin orta yerinde? devletin valisinin, polisinin, askerinin gözleri önünde. Onlar yalnızca 33 insan değil 33 ayrı yaşamdı. Kiminin kitaplarını üst üste koyduğunda boyunu aşardı.

Devamını oku

Bilimsellik, Yasalar ve Marksizm – Mehmet Aksoy

Leverrier ya da Roemer adlarını hiç duydunuz mu bilmiyorum, ama ben kendilerini pek severim. Öyle onları çok iyi tanıdığımdan da değil üstelik. Haklarında da tek bir şey biliyorum desem yalan olmaz. Ama benim için çok şey ifade ediyorlar. Biraz bahsedince siz ne düşüneceksiniz bakalım.

Elma! Dediğimde aklınıza Adem babamızla Havva anamız gelmediyse herhalde Newton gelmiştir, çünkü kendisi bir elma marifetiyle aklı başına getirildiği varsayılan ve ünlü yerçekimi yasasını keşfetmiş olan kişidir. Söz konusu yasaya göre, bildiğiniz gibi, gök cisimleri birbirleri tarafından,

Devamını oku

Ortaklıklar ve Karşıtlıklar: Aristoteles ve Thomas More’da Erdem ve Adalet – Irmak Güngör

Ütopyalar şüphesiz birer roman ya da masal değil, yerleşik toplumsal ve siyasal düzenin sorunlarını tespit eden “duyarlı ve yaratıcı” insanın çözüm tasarılarıdır. Bu anlamda onlar içlerinde döneminin eleştirisini ve çözüm önerisini bir arada bulunduran, mutlu bir toplum yaşamı arayışının sonucudurlar.
Thomas More Ütopya’da insanların bu dünyada “mutlu” yaşayabilecekleri bir toplum düzenini anlatır, orada insanların ve devletin amacı toplumsal ?mutluluk(2) ?tur, yaşam felsefeleri ve ahlak görüşleri bunun üzerine kuruludur. More Ütopya’da, Rönesans’ın etkisiyle ve hümanist tutumuyla bu dünyada mutluluğu amaç edinmiştir ve ?mutluluk?; Rönesans’ın, düşüncesini devraldığı Antik Yunan’dan seslenen Aristoteles’in ahlak görüşünün temel bir kavramıdır, insanların “başka hiçbir şey için değil, sadece kendisi için peşinden koştuğu nihai amaç”tır. O halde “insanın en nihai amacının mutluluk olduğu,

Devamını oku

Doğu Sorunu (Türkiye) ? Karl Marx / Friedrich Engels

K. Marx ve F. Engels’in yazılarından Eleanor Marx Aveling ve Edward Aveling tarafından derlenen The Eastern Question (Swan Sonnenschein, London 1897) adlı yapıtı İngilizce aslından Yurdakul Fincancı dilimize çevirdi ve kitap Doğu Sorunu [Türkiye] adı ile Sol Yayınları tarafından Mart 1977 tarihinde Ankara’da İlkyaz Basımevi’nde dizdirilip bastırıldı.

“Bu kitapta yer alan yazı ve mektuplar, “ellliler”deki görünümü içinde Doğu Sorunu ile, Kırım savaşına yolaçan bellibaşlı olaylarla ve savaşın kendisiyle ilgili olarak Karl Marx tarafından yazılmış yazı ve mektupların toplu basımıdır. Mektuplarla yazılar, New York Tribune gazetesinde yayınlanmıştır. İmzalı mektupların saptanmasında kuşkusuz herhangi bir güçlük sözkonusu olmamıştı. İmzasız mektuplarla başyazılara gelince, çok dikkatli bir soruşturma

Devamını oku

Jenny’ye Adanmış Şiir Albümlerinden – Karl Marx “Aşk Jenny’dir, Jenny de aşkın adı.”

Karl Marx’ın Jenny’ye Adadığı Şiir Albümlerini (1836-1837) Barış Pirhasan İngilizcesinden (“Early Literary Experiments” [From the Albums of Poems Dedicated to Jenny von Westphalen – A Book of Verse Dedicated by Marx to His Father], K. Marx – F. Engels, Collected Works, Progress Publishers, Moscow 1975, volume 1, pp. 515-632) dilimize çevirdi ve kitap Jenny’ye Adanmış Şiir Albümlerinden adı ile Sol Yayınları tarafından Ekim 1998 tarihinde Ankara’da Şahin Matbaası’nda bastırıldı.

(*) Karl Marx’ın 1836-1837 yılları arasında, Jenny’ye yazdığı aşk şiirleri Sol Yayınlarından çıktı. Von Westphalen Baronunun kızı Jenny 1814’te Treves’te doğdu. Almanya’nın on iki bin nüfuslu, henüz sanayileşmemiş küçük bir kenti olan Treves, bağlarla çevrili. Roma kalıntılarıyla dolu, biri devrim ve ardından öteki de imparatorluk dönemleri olmak üzere onar yıllık iki dönem Fransız yönetiminin izlerini taşıyordu. Subay, memur ve zenginlerden

Devamını oku

Ulusların Kaderlerini Tayin Hakkı ? Vladimir İliç Lenin

Vladimir İliç Lenin, Ulusların Kaderlerini Tayin Hakkı adlı yapıtını 1896-1899 tarihleri arasında yazdı.
İlk kez Mart 1899’da yayınlandı.
V. İ. Lenin’in Question de-la Politique Natioanale et de l’Internationalisme Prolétarien (Editions du Progrès, Moscou 1968) adlı derleme yapıtını, Fransızcasından Muzaffer Ardos dilimize çevirmiş ve kitap, Ulusların Kaderlerini Tayin Hakkı adı ile,. Sol Yayınları tarafından, Nisan 1979 (Birinci Baskı: Kasım 1968; İkinci Baskı: Ocak 1975; Üçüncü Baskı: Mart 1976; Dördüncü Baskı: Şubat 1977; Beşinci Baskı: Nisan 1978) tarihinde, Ankara’da, İlkyaz Basımevi’nde dizdirilip bastırılmıştır.

KİTAPTAN BÖLÜMLER

Devamını oku

Yabancılaşma – Karl Marx

Karl Marx’ın “yabancılaşma” ile ilgili metinlerinden hazırlanan bu derleme, Yabancılaşma adı ile Sol Yayınları tarafından Mayıs 2003 (Birinci Baskı: Kasım 2000) tarihinde yayınlandı.

DERLEYENİN SUNUŞ NOTU – BARIŞTA ERDOST
Marx’ın “yabancılaşma” ile ilgili metinlerinden hazırlanan bu derleme, okura, Marx’ın Yahudi Sorunu gibi gençlik dönemi ürünlerinden başlayarak Kapital gibi olgunluk dönemi yapıtlarına kadar kronolojik olarak, marksist düşüncenin bu temel kavramının izini sürme olanağı sağlıyor.

Marx, 1843 sonbaharında, bu derlemenin başlangıcında iki kısa bölümle yeralan

Devamını oku

Demokritos İle Epikuros’un Doğa Felsefeleri – Karl Marx

Karl Marx’ın Jena Üniversitesi Felsefe Fakültesine sunduğu (15 Nisan 1841) doktora tezi Differenz der Demokritischen und Epikureischen Naturphilosophie’yi (1840-1841 Martı arasında yazıldı. İlk kez Marx und Engels, Aus dem literarischen Nachlass, Stuttgart 1902, içinde yayınlandı) Hüseyin Demirhan dilimize çevirdi ve kitap Demokritos ile Epikuros’un Doğa Felsefeleri adı ile Sol Yayınları tarafından Kasım 2000 tarihinde Ankara’da Şahin Matbaası’nda bastırıldı.

ÖNSÖZ – KARL MARX
Bu inceleme, eğer ilk amacı bu doktora tezi olmasaydı, bir yandan daha sıkı sıkıya bilimsel, bir yandan da, birçok kanıtlamalarında daha bilgiçlikten uzak bir biçim taşıyabilirdi. Ancak,

Devamını oku

Yazın ve Sanat Üzerine 2 ? Karl Marx, Friedrich Engels

K. Marx ve F. Engels’in, yazın ve sanat üzerine yazılarından derlenen On Literature and Art (Progress Publishers, Moscow 1976) adlı yapıtını Necla Kuglin İngilizcesinden dilimize çevirdi ve kitap “Yazın ve Sanat Üzerine 2” adı ile Sol Yayınları tarafından Kasım 1997’de yayınlandı.

“Yaşamlarının toplumsal üretiminde insanlar kaçınılmaz ve istençlerinden bağımsız belirli ilişkilere, maddi üretici güçlerinin belirli bir gelişme aşamasına uygun üretim ilişkilerine girerler. Bu üretim ilişkilerinin tümü, toplumun ekonomik yapısını, üzerinde hukuksal ve politik bir üstyapının yükseldiği ve belirli toplumsal bilinç biçimlerinin tekabül ettiği gerçek temeli oluşturur.
Maddi yaşamın üretim tarzı, genel olarak, toplumsal politik ve zihinsel yaşam sürecini koşullandırır. İnsanların varlıklarını belirleyen bilinçleri değildir, tersine, bilinçlerini beliryen toplumsal varlıklardır. Gelişmelerinin

Devamını oku

Yazın ve Sanat Üzerine I – Karl Marx, Friedrich Engels

Karl Marx ve Friedrich Engels’in, yazın ve sanat üzerine yazılarından derlenen On Literature and Art (Progress Publishers, Moscow 1976) adlı yapıtını Öner Ünalan İngilizcesinden dilimize çevirdi ve kitap “Yazın ve Sanat Üzerine 1” adı ile Sol Yayınları tarafından Kasım 1995’de yayınlandı.

“Yaşamlarının toplumsal üretiminde insanlar kaçınılmaz ve istençlerinden bağımsız belirli ilişkilere, maddi üretici güçlerinin belirli bir gelişme aşamasına uygun üretim ilişkilerine girerler. Bu üretim ilişkilerinin tümü, toplumun ekonomik yapısını, üzerinde hukuksal ve politik bir üstyapının yükseldiği ve belirli toplumsal bilinç biçimlerinin tekabül ettiği gerçek temeli oluşturur.
Maddi yaşamın üretim tarzı, genel olarak, toplumsal politik ve zihinsel yaşam sürecini koşullandırır. İnsanların varlıklarını belirleyen bilinçleri değildir, tersine, bilinçlerini beliryen toplumsal varlıklardır. Gelişmelerinin

Devamını oku

Cezaevi kontör yükleme