Vaaay Kitabın Başına Gelenler!… – Emin Karaca

Türkiye her türlü yasağa değnekçilik edenler ülkesidir. Bunların en başta geleni kitap yasağıdır. Gün geçmez ki; filanca yazarın falan kitabının toplatıldığı, hakkında kovuşturma yapıldığı, yargılandığı ve cezalandırıldığı basında haber olmasın…

İşte, Araştırmacı-Yazar Emin Karaca’nın beş yıllık bir çalışmanın ürünü olan, Vaaay Kitabın Başına Gelenler!; bu olgunun başından sonuna panoramasını çiziyor.
(Arka Kapak)

Vaaay Kitabın Başına Gelenler’
(Etkin Haber Ajansı / 18 Aralık 2012)
Yazar Emin Karaca’nın “Vaaay Kitabın Başına Gelenler” kitabı, 1949 yılından bu yana yasaklanan 20 bin kitaba ışık tutuyor.
Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Yazarlar Sendikası, PEN Türkiye Merkezi ve Çevirmenler Meslek Birliği, Emin Karaca’nın, Türkiye’de kitap ve yasağının tarihini anlatan “Vaaay Kitabın Başına Gelenler” kitabının tanıtımını yaptı, yayın yasağına dikkat çekti.

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Lokali’nde düzenlenen basın toplantısına TGC Başkan Vekili Turgay Olcayto, Türkiye Yayıncılar Birliği Genel Başkanı Metin Celâl Zeynioğlu, Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı Mustafa Köz, Yazar Emin Karaca, PEN 2. Başkanı Halil İbrahim Özcan, Çevirmenler Meslek Birliği Turan Parlak katıldı.

‘DÜNDEN BUGÜNE YASAKÇI TARİH’
Emin Karaca, “Vaaay Kitabın Başına Gelenler” kitabında Tanzimat döneminden 2010’a kadar yasaklanan kitapların çetelesini sunuyor, yasaklanma nedenlerini aktarıyor. Türkiye’nin kitap ve yasağıyla sık sık gündeme geldiğini söyleyen Karaca, bundan dolayı “başucu kitabı” hazırlamaya karar verdiğini anlatıyor.

12 bölüm halinde hazırlanan kitapta, Türkiye’de kitabın uzun tarihi, matbaanın kuruluşu, Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında yasaklanan kitaplar başta olmak üzere tarihten bugüne kitap yasaklarını ele alınmış.

Karaca, dönemlerin dışında cumhurbaşkanları dönemlerinde yasaklanan kitapları da ayrı başlık altında anlatıyor.

Buna göre Mustafa Kemal döneminde; Franz Werfel’in Musa Dağ’da Kırk Gün, Kazım Karabekir’in İstiklal Harbimiz ve Çerkez Alfabesi kitapları yasaklanmış.

İsmet İnönü döneminde; Sabahattin Ali’nin Sırça Köşk, Rıfat Ilgaz’ın Sınıf ve John Steinbeck’in Bitmeyen Kavga kitapları yasaklardan nasibini almış.

Dostayevski’nin Bir Yazarın Günlüğü kitabı Celal Bayar döneminde yasaklanan kitaplardan sadece biriyken, Cemal Gürsel döneminde de; Babeuf’un Devrim Yazıları, Musa Anter’in Kımıl, Kemal Badıllı’nın Kürtçe Gramer ve Minorsky’in Kürtlerin Menşei kitapları 1960’lı yıllarda yasaklanan kitaplar arasında yer almış.

Cevdet Sunay’ın Cumhurbaşkanı olduğu 1966 ve 1973 döneminde, Marx-Engels’in Komünist Manifestosu, yasaklı kitapların başında yer alıyor. Emin Türk Eliçin’in Kemalist Devrim İdeolojisi, Che Guavera’nın Bolivya Günlüğü, L. Lockwood’un Fidel Konuşuyor, Nazım Hikmet’in Dört Hapishaneden, Ehmede Xani’nin Mem-u Zin’i yasaklanan kitaplardan bazıları.

1973-1980 dönemlerinde Fahri Korutürk’ün döneminde ise, İsmail Beşikçi’nin Kürtlere ilişkin yazdığı tüm kitapları listede. Aynı zamanda Mahir Çayan’ın Toplu Yazılar, Şnurov’un Türkiye Proletaryası, Hasan Kıyafet’in Çağdaş Çocuk Ansiklopedisi, İbrahim Kaypakaya’nın Bütün Yazıları da yasak.

‘HANGİ BİRİNİ VERELİM’
“Milyonlarca kitap yakıldı ya da kağıda dönüştürüldü, hangi birini verelim” diye başlayan en uzun listenin olduğu dönem 1980 ve 1989 arasındaki dönem. Yani darbeci general Kenan Evren’in dönemine ait.

Bu dönemde 50 dolayında yayınevi 500 dolayında kitapevi kapandı ya da kapatıldı. Yazı işleri müdürleri hakkında bin yıla yakın hapis cezaları istendi. Şimdilerde 20 bin ile ifade edilen yasak kitabın bir çoğu darbe döneminde yasak listesine alındı. Yazar, “Bu kitap katliamı ancak Almanya’daki Nazi dönemi ile kayıs edilebilir” diyor.

Darbeci general Evren döneminde yasaklanan kitaplardan birkaç tanesi ise şöyle: Savaş Dinçel ve Müjdat Gezen’in Çizgilerle Nazım Hikmet, Bertolt Brecht’in Seçme Şiirler, Pınar Kür’ün Asılacak Kadın, Füsun Erbulak’ın Burgu, Henry Miller’in Yengeç Dönencesi.

‘TÜRKİYE BU ALIŞKANLIĞINDAN VAZGEÇMEYECEK’
İsmail Beşikçi’nin kitapları Turgut Özal ve Süleyman Demirel döneminde de, yasak kitaplar listesinin en başında. Özal ve Demirel döneminde, Sevan Nişanyan’ın İnsight Guide Turkey, Haydar Işık’ın Dersim Tertelesi, Sosyal Ekinci’nin Biri Yitik İki Ülke, Lenin’in Doğu’da Ulusal Kurtuluş Savaşları, Haluk Gerger’in Kürt Sorunu, Nadire Mater’in Mehmedin Kitabı yasaklanan kitaplardan sadece bir kaç tanesi.

Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanı olduğu 2007 yılında, George Jerjian’ın Gerçek Bizi Özgür Kılacak, Dora Sakayan’ın Bir Ermeni Doktorun Anıları, Enis Batur’un Elma ve Abdullah Öcalan’ın bütün kitapları yasaklanmış.

Kitapta, “Yasak Kitaplar Mevzuu” başlığı altında tabloyu özetleyen Belge Yayınları sahibi Ragıp Zarakolu, bu tablonun, “Cumhuriyet döneminin başından beri, kitapları ve yazarları yargılama, gazetecileri hapsetme alışkanlığından kolay kolay vazgeçilemeyeceği”ni gösterdiğini belirtiyor.

‘YASAKLI KİTAPLAR, DEMOKRASİCİLİK OYUNUN PARÇASI’
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkan Vekili Turgay Olcayto, Emin Karaca’nın, kitabı, Yayıncılar Birliği’nin kararı üzerine hazırladığını söyledi.

“Yasaklı kitaplar, Türkiye’de demokrasicilik oyunun bir parçası” diyen Olcayto, tek parti döneminden, koalisyon dönemine, üç darbenin yaşandığı dönemlerde kitapların hep baş suçlu ilan edildiğini kaydetti. Olcayto, “Türkiye yasaklar cenneti haline geldi” dedi.

‘RADİKAL DEĞİŞİKLİKLER YAPILMALI’
1949 yılından bügüne 20 bin kitap, dergi ve gazete hakkında toplatma ve yasaklama kararı verildiğini hatırlatan Türkiye Yayıncılar Birliği Genel Başkanı Metin Celâl Zeynioğlu, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, 5 Ocak’ta yürürlüğe giren 3. Yargı Paketi kapsamında 453 kitap ve 645 gazete hakkındaki yasağı kaldırdığını hatırlattı.

Savcının, Emniyet Müdürlüğü’nün, 67 kitap ve 16 dergi ile gazete hakkındaki yasak ve toplatma kararının devamı için yaptığı başvuru üzerine bu kararı aldığını söyledi. Zeynioğlu, Emniyet Müdürlüğü’nün, İsmail Beşikçi’nin kitapları, 12 Mart ve 12 Eylül döneminde sol örgütlerin mahkemelerde yaptığı savunmalardan hazırlanan kitaplar, Dersim Katliamı hakkında hazırlanan kitaplar ve Komünist Manifesto’nun da aralarında olduğu kitaplar hakkında yasağın kaldırılmamasını talep ettiğini hatırlattı.

Kitapların özellikle darbe dönemlerinde yasaklandığını belirten Zeynioğlu, 12 Eylül darbesinin en yaygın yasak kararının alındığı dönem olduğunu kaydetti. Zeynioğlu, son olarak KCK operasyonları başta olmak üzere, hakkında yasaklama kararı olan kitapları evlerinde bulundurdukları için çok sayıda kişinin tutuklandığını söyledi.

“Devlet ne şekilde olursa olsun yasaklamalardan vazgeçmek niyetinde değil” diyen Zeynioğlu, yasaklama kararlarının yenilenmemesi ve yeni kararların alınmaması için TMY başta olmak üzere, radikal değişiklikler yapılması gerektiğini ifade etti.

‘GENÇLERİN NAZIM’I, MARKS’I TANIMASINI İSTEMİYORLAR’
12 Eylül zulmünün tüm gündelik yaşamı etkilediğini ama asıl olarak kültürel alana dokunduğunu söyleyen Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı Mustafa Köz, “Çünkü aydınların, yazarların, sanatçıların halkla ilişkisini kestiğinde büyük ana damarın kopacağını biliyor” dedi.

Nazım Hikmet’in kitaplarının 1965’ten bu yana basıldığını ve yasaklandığını söyleyen Köz, “Özellikle gençlerin, Nazım Hikmet’i, Aziz Nesin’i, Marks’ı tanımasını istemiyorlar. Böyle olduğunda kendi muhafazakar sanat algılarını daha da oturtacaklarını düşünüyorlar” şeklinde konuştu.

“Vaaay Kitabın Başına Gelenler” – Elif Akgül
(BİA Haber Merkezi 19 Aralık 2012)
Emin Karaca?nın Tanzimat döneminden günümüze kadar yasaklanan, toplatılan, yakılan bazen de beraat eden kitapların hikayelerinin anlatıldığı ?Vaaay Kitabın Başına Gelenler? Belge Yayınları?ndan çıktı.
Emin Karaca?nın yasaklanıp yok edilen kitapların hikayesini anlattığı ?Vaaay Kitabın Başına Gelenler? çalışması Belge Yayınları?ndan çıktı.
Tanzimat döneminden günümüze kadar yasaklanan, toplatılan, yakılan bazen de beraat eden kitapların hikayesinin anlatıldığı kitabın yazarı Emin Karaca, konuşmasında, Türkiye?nin gündeminden düşmeyen ?yasaklı kitaplar? yüzünden bir ?başucu kitabı? yapmaya karar verdiğini anlattı.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkan Vekili Turgay Olcayto, Emin Karaca’nın,?Vaaay Kitabın Başına Gelenler? çalışmasını Yayıncılar Birliği’nin kararı üzerine hazırladığını söyledi.
?Yasaklı kitaplar, Türkiye’de demokrasicilik oyunun bir parçası” diyen Olcayto, tek parti döneminden, koalisyon dönemine, üç darbenin yaşandığı dönemlerde kitapların hep baş suçlu ilan edildiğini, Türkiye?nin yasaklar cenneti haline geldiğini söyledi.
Karaca?nın çalışması 12 bölümden oluşuyor. İlk bölümde Türkiye?de kitabın tarihini anlatan Karaca daha sonra Cumhuriyet Dönemi yasaklarından başlayarak “Atatürk aleyhine işlenen suçlar”, “Müstehcen neşriyat”, “Türk Silahlı Kuvvetleri’ni tahkir ve tezyif”, “Laikliğe aykırılık” gibi suçlarla yasaklanan ve toplanan kitapları anlatıyor.

Cumhuriyetin ilk yasaklanan ?manifestosu?

Emin Karaca?nın çalışmasında anlattığı ilk yasaklardan biri Karl Marx ve Fredrich Engels?in Komünist Parti Manifestosu. İlk Komünist Manifesto ?Komünist Beyannamesi?, Doktor Şefik Hüsnü tarafından 1923’te 1 Mayıs sebebiyle Türkçe?ye çevrildi.
Ancak Doktor Şefik Hüsnü ve bir grup komünist yayımladıkları Manifesto?dan dolayı tutuklandı, kitap da ilk yasaklı manifesto olarak tarihe geçti ve uzun yıllar boyunca Yasaklı kitaplar listesinin ilk sırasında yer aldı.
Çalışmada, Necip Fazıl Kısakürek?in ?Vatan Haini Değil, Vatan Dostu Vahidüddin?, Mim Uykusuz?un ?Karikatür Albümü?, Sevgi Soysal?ın TBMM?de de tartışılan ?Yürümek? kitabı, ?Kadın Argo Sözlüğü?, Nadire Mater?in ?Mehmed?in Kitabı?, Reha Oğuz Türkan imzalı ?Solcular ve Kızıllar?, Said-i Nursi?den ?İhlas Sureleri? öyküleri anlatılan kitapların bazıları. Karaca, çalışmasında tüm kitapları yasaklanan İsmail Beşikçi?ye ise ayrı bir bölüm ayırmış.
Kitabın ön sözü Belge Yayınları sahibi Ragıp Zarakolu?nun kaleminden. Özellikle Kenan Evren Dönemi?nde Türkiye?de 50 dolayında yayınevi ve 500 dolayında kitabevinin kapandığını anlatan Zarakolu yazısını şöyle bitiriyor:
?Cumhuriyetin en başından beri, kitapları ve yazarları yargılama, gazetecileri hapsetme alışkanlığından kolay kolay vazgeçilemediği ortada.?
?Emin Karaca yasak kitabın yüz yılını, sansür ve otosansürün başka gerekçeler ile devam edişini çok iyi sergiliyor. Önümüzdeki dönemin de en ağırlıklı mücadele alanlarından birinin düşünce ve ifade özgürlüğü, basın ve eleştiri özgürlüğü alanı olacağı anlaşılıyor.?

Vaaay Kitabın Başına Gelenler
(Medyanın Günlüğü | 26 Aralık 2012)
Emin Karaca?nın hazırladığı ve Belge Yayınları?nın okurla buluşturduğu Vaaay Kitabın Başına Gelenler, Türkiye?nin 89 yıllık sansür haritasını gözler önüne seriyor.
Kürtlerden Rumlara bütün ulusal kimliklere ilişkin kitaplar, yasaklar listenin başında yer alıyor. Özellikle bu konudaki yasaklar ?ulus devlet? inşaasının ilk yılları olan Mustafa Kemal dönemi ile 12 Eylül sonrasında dikkat çekiyor. Halkın sol, sosyalist düşünceyle tanıştığı dönemlerde ise sol, sosyalist aydın ve yazarların kitapları listenin üst sıralarına yükseliyor. Küba devriminin ilk yıllarında, Che Guevera ve Fidel Castro yasağı var. Ermeni tabusunun ise Abdullah Gül?ün cumhurbaşkanlığının başladığı 2007 yılında da sürdüğü görülüyor.
?ULUS DEVLET? İNŞAASININ YASAKLARI
Mustafa Kemal döneminde yasaklanan kitapların Ermeniler ve Çerkeslerle ilgili olması dikkat çekiyor. Yasaklanan kitaplardan biri, 1915 Ermeni Tehciri sırasında yaşanmış gerçek bir olayı anlatan Musa Dağ?da 40 gün. Franz Werfel?in yazdığı kitap, Antakya Samandağ?da tehcire gitmek yerine, 7 Ermeni köyünden yaklaşık 5 bin insanın Musa Dağı?na sığınması ve direniş öyküsünü anlatıyor.
Mustafa Kemal döneminde, Kemalist diktatörlüğün ?ulus devlet? inşaasının yasaklarından biri de Çerkes Alfabesi. Kazim Karabekir?in İstiklal Harbimiz kitabı da sansürden kurtulamamış.
BİTMEYEN KAVGA YASAK
1938-1950 yıllarını kapsayan İsmet İnönü döneminde ise sol-sosyalist düşünen yazarların kitapları yasaklanıyor. Sabahattin Ali?nin hikayelerden oluşan Sırça Köşk?ü ve Rıfat Ilgaz?ın Sınıf?ı yasaklanan kitaplardan. Klasikleşen Amerikalı yazar Jonh Steinbeck?in Bitmeyen Kavgası da İnönü?nün yasağına takılmış.
DOSTOYEVSKİ BAYAR DÖNEMİNDE YASAKLANDI
1950-1960 yıllarını kapsayan Celal Bayar döneminde, Rus ve dünya edebiyatının önemli isimlerinden Dostoyevski?nin Bir Yazarın Günlüğü kitabının bile yasaklanması dikkat çekiyor. Dostoyevski, kitapta, döneminin toplumsal ve siyasal olaylarını ele alırken, Batılılaşma, kültür yozlaşması, anadil, adalet sistemi, kadın gibi konularda görüşlerini açıklıyor.
Bu dönemde yasaklanan diğer kitaplar ise şöyle: Metin Eloğlu?nun Düdüklü Tencere, İlias Venezis?in Numero, Melih Cevdet Anday?ın Yan Yana ve Fethi Naci?nin İnsan Tükenmez kitapları.
SAİD-İ NURSİ DE YASAK
1960-1969 yıllarındaki Cemal Gürsel döneminde ise Kürtler ve Kürtçe ile ilgili kitaplara uygulanan yasak dikkat çekiyor. Musa Anter?in Kımıl, Kemal Badıllı?nın Kürtçe Gramer, Minorsky?nin Kürtlerni Menşei kitabı yasaklılardan. Said-i Nursi?nin Sözler?i de yasak.
SUNAY DÖNEMİNDE KÜBA YASAĞI
Toplumsal mücadelenin yükseldiği ve 1971 darbesinin yaşandığı 1966-1973 Cevdet Sunay döneminde yasak kitap listesi uzun: Marks-Engels?in Komünist Manifesto, Emin Türk Eliçin?in Kemalist Devrim İdeolojisi, Rıza Nur?un Hayat ve Hatıratım, Nazım Hikmet?in Dört Hapishane?den, Ehmede Xani?nin Mem u Zin, Mao?nun Çin Kurtuluş Savaşı, Andre Malraux?un Umut, Seyit Kutub?un İstikbal İslam?ındır, Nikos Kazancakis?in Toda Raba ve Saidi Nursi?nin Mektubat kitapları.
1958 Küba Devrimi?nin ilk yıllarını yaşadığı o günlerde yasaklı kitaplar listesine Che Guevera?nın Bolivya Günlüğü, L.Lokwood?un Fidel Castro Konuşuyor kitapları da dahil edilmiş.
İSMAİL BEŞİKÇİ LİSTE BAŞI
1973-1980 dönemini kapsayan Fahri Korutürk döneminde yasaklanan kitaplar listesinin başında İsmail Beşikçi?nin Kürtlerle ilgili tüm kitapları bulunuyor. Mahir Çayan, Hikmet Kıvılcımlı, İbrahim Kaypakkaya, Harun Karadeniz ve Nuri Dersimi?nin kitapları da yasak.
Yasaklar listesinde Hasan Kıyafet?in Çağdaş Çocuk Ansiklopedisi de dikkat çekiyor. Nedim Gürsel?in ilk kitabı olan ve 12 Mart darbesinin dağıttığı hayatları anlatan Uzun Sürmüş Bir Yaz da Fahri Korutürk döneminde yasaklanmış.
HANGİ BİRİNİ SAYALIM
Emin Karaca, ?Vaaay Kitabın Başına Gelenler? kitabında 1980-1989 Kenan Evren dönemindeki yasaklar için, ?Milyonlarca kitap yakıldı ya da kağıda dönüştürüldü, hangi birini sayalım? diyor. Kitapta yasaklarla ilgili genel bilgiler şöyle:
?Yaklaşık 50 yayınevi, 500 kitapevi kapandı ya da kapatıldı.
Yazı işleri müdürleri hakkında bin yıla varan hapis cezaları istendi.Şimdi sayısı 20 bini aşan yasak kitap listesinin büyük bölümü bu dönemde oluştu.?
KÜRT SORUNUYLA İLGİLİ KİTAPLAR YASAK
1989-1993 yıllarını kapsayan Turgut Özal döneminde, İsmail Beşikçi?nin Kürt sorunuyla ilgili kitaplarına dair yasak sürüyor. Sevan Nişanyan?ın İnsigh Guide Turkey, Haydar Işık?ın Dersim Tertelesi, Hüseyin Erdem?in Siyabend u Xece ve Soysal Ekinci?nin Biri Yitik İki Ülke?si de yasaklananlar arasında.
10 YIL SONRA 12 EYLÜL?Ü ANLATMAK YASAK
1993-2000 yıllarını kapsayan Süleyman Demirel döneminde de, Turgut Özal döneminde olduğu gibi listenin başında İsmail Beşikçi?nin kitapları yer alıyor. Lenin?in Doğu?da Ulusal Kurtuluş Savaşları, Haluk Gerger?in Yeni Dünya Düzeni ve Kürt sorunu, Hayri Argav?ın 12 Eylül idamları, Yves Ternon?un Ermeni Tabusu, M.C. Armstrong?un Bozkurt/Atatürk?ün yaşamı kitabı da yasaklar arasında.
ERMENİ TABUSU SÜRÜYOR
2007 yılında başlayan Abdullah Gül döneminde de kitap yasakları sürüyor. Bu kez listenin başında Abdullah Öcalan?ın kitapları geçiyor. George Jerjian?ın Gelecek Bizi Özgür Kılacak, Dora Sakayan?ın Bir Ermeni Doktorun Anıları ve Enis Batur?un Elma kitapları da yasaklar arasında.
Emin Karaca, kitabında ?Önümüzdeki dönem kimin dönemi olacağı henüz belli değil. Gül mü yoksa Erdoğan mı? Ama Cumhuriyetin en başından beri, kitapları ve yazarları yargılama, gazetecileri hapsetme alışkanlığından kolay kolay vazgeçilmeyeceği ortada? yorumunu yapıyor.

Suçlu kitaplar da kitap oldu! – Ece Çelik
(19/12/2012, Radikal Gazetesi)
?? Türkiye ?de hem tek parti döneminde hem Demokrat Parti döneminde, üç darbede ve koalisyon dönemlerinde kitaplar hep baş suçlu oldu.? Bu sözler Türkiye Gazeteciler Cemiyeti?nin (TGC) başkanvekili Turgay Olcayto?ya ait. Dün TGC Lokali?nde Yayıncılar Birliği, Türkiye Yazarlar Sendikası, Pen Türkiye Merkezi temsilcilerinin katılımı ile Emin Karaca?nın Cumhuriyet?in ilk yıllarından itibaren yasaklanan kitapları incelediği ?Vaay Kitabın Başına Gelenler!..? kitabının tanıtıldığı bir basın toplantısı yapıldı.

?İsmail Beşikçi?ye ayrı bölüm
Toplantıda aynı zamanda 5 Ocak?ta yürürlüğe girecek ?Üçüncü Yargı Paketi?yle halihazırda yasaklı olan 20 bin kitabın yasaklarının kaldırılması değerlendirildi. Yayıncılar Birliği Başkanı Metin Celal, Türkiye?de Karınca Duası?ndan Tom Winkslere, Nâzım Hikmet?ten Karl Marx?a kadar pek çok kitabın yıllardır yasaklı olduğunu belirterek ?Bu yasaklar yüzünden KCK tutuklamalarında öğrencilerin okudukları Komünist Manifesto gibi kitapların hâlâ suç delili sayıldığını görüyoruz? dedi. Çevirmenler Meslek Birliği Başkanı Turan Parlak Türkiye?de hastane yapımında, okul yapımında uluslararası standartların yakalanmaya çalışıldığını ancak ifade özgürlüğünde uluslararası standartlara uyulmadığını söyledi.
Emin Karaca ise Osmanlı?dan bugüne yasaklanan kitapları anlatarak ?Vaaay Kitabın Başına Gelenler!..? kitabını tanıttı. İncelemelerini 5 yılda tamamladığını söyleyen Karaca, kitabının yasaklanan yayınlarla ilgili başvurulabilecek bir el kitabı niteliği taşıdığını söyledi. Bine yakın yasaklı kitabı ele aldığını söyleyen Karaca, kitabında tüm kitapları yasaklanan İsmail Beşikçi?ye de ayrı bir bölüm ayırdığını anlattı. Abdülhamit dönemindeki sansürcülüğün daha insaflı olduğunu düşündüğünü söyleyen Karaca, yasaklı kitaplarla ilgili ilginç anektodlar anlatarak konuşmasını tamamladı.

Nâzım Hikmet?in başına gelenler

Türkiye Cumhuriyeti yönetimi komünist yazar Nâzım Hikmet?in kitaplarını 1925?ten 1938?e kadar 12 farklı davada yargıladı. Hikmet?in 1929-1931 yılları arasında artarda yayımladığı 5 şiir kitabına birden ?Halkı rejim aleyhine kışkırtmak? suçundan dava açıldı. 1938 yılında orduyu ayaklanmaya kışkırtmaya çalıştığı gerekçesiyle 28 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı. İstanbul, Ankara , Çankırı ve Bursa cezaevlerinde 12 yılı aşkın kaldı. 17 Haziran 1951 tarihinde Türkiye vatandaşlığından çıkarılmasına karar verilerek ?ikinci memleketim? dediği Moskova?ya gitti.

Ahmet Altan?ın başına gelenler
Sudaki İz Ahmet Altan?ın ikinci romanıydı. 1985 yılında yayımlanan kitabın içeriği müstehcen bulundu ve kitap toplatıldı. İki yıl süren dava sonucunda kitabın iki sayfasında müstehcen içerik olduğuna karar verilerek zoralım ve imhasına kararverildi. Yıllar sonra yapılan baskılarına mahkeme kararı eklendi. Söz konusu sayfalar bantlanarak yayımlandı.

Marx ve Engels?in başına gelenler

Karl Marx ve Friedrich Engels?in Komünist Manifesto?su orijinalinin yayımlanmasından 75 yıl sonra 1923 yılında ilk kez Şefik Hüsnü Bey tarafından Osmanlıca?ya çevrildi. Ardından 1936?da ?Manifest? adıyla Kerem Sadi tarafından çevrilen kitap bakanlar kurulunun 29 Ağustos 1936 tarihli kararıyla yasaklandı. 70?li yıllarda ise Türk Ceza Yasası?nın ?komünizm propagandası? yapmayı suç sayan 142. maddesi ile yasaklanan Komünist Manifesto 12 Nisan 1991?de yürürlükten kaldırıldı. Maddenin 21 yıl önce kaldırılmasına karşın birçok kitap halen cezaevlerine giremiyor, bazı davalarda suç delili olarak sayılıyor.
Kâzım Karabekir?in başına gelenler
1933 yılında Kurtuluş Savaşı?nın önemli komutanlarından olan Kâzım Karabekir ?İstiklal Harbimizin Esasları? isimli bir kitap yazarak kendi gözünden Kurtuluş Savaşı?nı anlattı. Kitaba alt başlık olarak ?Yanlış Bilgi Felaket Kaynağıdır? yazan Paşa?nın kitabında Atatürk ?ün eseri Nutuk?la çelişen bölümler olunca kitap Cumhuriyet?in ilk yasaklı kitapları arasına girdi. Henüz matbaadayken toplatılarak hamam ocağında yakılmak istenen kitap hamamcının ?bu kadar kitap boruları tıkar? gerekçesiyle geri çevrilince kireç ocağının yolunu tutuyor.

Kitabın Künyesi
Vaaay Kitabın Başına Gelenler!…
Emin Karaca
Sayfa Düzeni: Ali Doğan
Kapak Tasarımı:Emel Akgül
Belge Yayınları / Türkiye İncelemeleri Dizisi
İstanbul, Aralık 2012, 1. Basım
429 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla İnceleme, Politika
Dersim Seyahatname – Antranik Yeritsyan

1888 ve 1895 yıllarında Dersim'i bir baştan bir başa dolaşan Antranik'in (Yeritsyan) 1900'de Tiflis'te Ermenice olarak yayınlanan kitabı ilk kez...

Kapat