Psikanalizin Ölümü Abartılıyor: Adam Phillips’in Edebi Şifası

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ruhun Belirsizliği ve Kelimelerle Olan Sonsuz Dansımız

Yazar: Jungish

(Tedavinin Amacı Huzur Değil, Kargaşayla Yaşamayı Öğrenmektir.)

Aziz Okuyucularım, Ey Sürekli Sınav Çekenler!

Uzun yıllardır, psikanalizin “öldüğü” veya “miadını doldurduğu” söylenip duruyor. Modern psikoloji, daha hızlı, daha ölçülebilir ve daha “bilimsel” yöntemlere (CBT gibi) yönelirken, psikanaliz bir antika muamelesi görüyor. Ancak, ünlü psikanalist ve yazar Adam Phillips‘in zarif ve derin yazıları, bu iddiaların ne kadar abartılı olduğunu gösteriyor.

Phillips’in felsefesi, bize psikanalizin neden hâlâ hayati olduğunu gösteren üç temel gerçeği hatırlatır:

I. Mükemmel Uyum Yanılgısı: Huzursuzluğu Kabul Etmek

Modern terapi, genellikle “huzur”, “mutluluk” ve “uyum” gibi nihai hedeflere ulaşmayı vaat eder. Phillips bu fikri reddeder.

  1. Huzursuzluğun İnsaniliği: Phillips, insan olmanın temelinde bir huzursuzluk, bir tatminsizlik olduğunu savunur. Hayat, sürekli olarak arzu ile gerçeklik arasındaki o can sıkıcı boşlukta yaşamaktan ibarettir.
  2. Terapi, Düzeltme Değil, Keşif: Psikanaliz, bu huzursuzluğu “tedavi etmeyi” veya “düzeltmeyi” değil, bireyin bu kargaşayla nasıl daha yaratıcı ve yaşanabilir bir ilişki kuracağını keşfetmeyi hedefler. Amaç, normalleşmek değil, kendi benzersiz anormalitemizle barışmaktır.
  3. Kendimizi Kandırma: Psikanaliz, bize “Ben iyi biriyim” veya “Hayatımın kontrolü bende” gibi kendimizi kandırdığımız o fantezileri (yanılsamaları) görmeyi öğretir.

II. Belirsizliğe Saygı: Hızlı Çözüm Baskısına Direniş

Adam Phillips’in edebi üslubu, psikanalizin kendi doğasını yansıtır: Belirsiz, dolambaçlı ve yoruma açık.

  1. Dramatik Olay Yerine Süreç: Psikodinamik yaklaşım, hızlıca “belirtiyi” ortadan kaldırmayı amaçlayan CBT’nin aksine, sürece, zamana ve yavaşça gelişen içgörüye değer verir. Phillips’in yazıları da, hızlı ve kesin cevaplar vermekten kaçınır; okuyucuyu kendi düşünceleriyle baş başa bırakır.
  2. Dilin Eksikliği: Phillips, dilin her zaman eksik olduğunu ve ruhumuzdaki her şeyi ifade edemediğini vurgular. Terapi, bu eksikliği gidermek değil, onunla yaşamayı öğrenmektir.
  3. İnsan İlişkisi: Tedavinin Merkezi: Phillips, psikanalizin temel gücünün, hastanın o “kendi benzersiz yalanlarını” ve “ilişki kalıplarını” güvenli bir ortamda terapiste aktarması (aktarım) ve bu kalıpları birlikte inceleme fırsatı bulması olduğunu hatırlatır.

III. Psikanalizin Sürdürülebilirliği: Neden Hâlâ İhtiyacımız Var?

Psikanaliz ölmek bir yana, modern dünyanın karmaşıklığı karşısında daha da gerekli hale gelmiştir.

  • Derinlik: Modern hayatın yüzeyselliği, tüketim odaklılığı ve hızlı çözüm baskısı altında, psikanaliz bize derinlik, yavaşlık ve içsel dünyanın karmaşıklığıyla yeniden bağlantı kurma şansı verir.
  • Eleştirel Düşünme: Psikanaliz, ideolojilerin, toplumsal beklentilerin ve ailesel mirasın bizi nasıl şekillendirdiğini görmemizi sağlayarak, eleştirel bir özgürleşme sunar.

Sonuç: Adam Phillips’in zarif metinleri, psikanalizin sadece bir tedavi yöntemi değil, aynı zamanda insan durumuna dair derin, sanatsal ve felsefi bir keşif olduğunu hatırlatır. Psikanaliz, bizim yalanlarımızı, arzularımızı ve huzursuzluğumuzu ciddiye alan tek alandır. Kelimelerle olan bu sonsuz dansımız sürdükçe, psikanalizin de hikayesi devam edecektir.

30

İLGİLİ VEYA BENZER YAZILAR

  1. Nal – Bir Akıl Hastanesinin Hatıra Defteri – Cemal Dindar Michel Foucault duysaydı şu ‘nal’ meselesini belki bir cilt daha eklerdi, Deliliğin Tarihi’ne. Üç ilacın; haloperidol, biperiden ve klorpromazinin ticari adlarının baş harfleri: NAL. Acile getirilen ‘akıl hastaları’nın genelde ilk tanıştıkları ilaçlar bunlardı. Bir enjeksiyona belli dozlarda çekilir ve hastaya enjekte edilirdi. Bazı kliniklerde bu...
  2. Kaplumbağalara Dair, Craig Stephenson Dünya yüzlerce yıl boyunca, tüm ağırlığıyla kaplumbağanın sırtında kaldı. Sabır, inayet ve sadakat timsali, ağırkanlı bir bilge olduğunu kanıtlaması için dünyayı taşıması yeterli olmadı. İnsanlar farklı coğrafyalarda pek çok anlam yükledi ona. Çoğu zaman iyi addedilen cüsseli tosbağalar, kimi zaman kötücül bir dünyanın habercisi oldular....
  3. İlk psikolojik roman, Eylül – Mehmet Rauf Mehmet Rauf’un en önemli eseri olan Eylül; zamanının ilk psikolojik romanı olarak kabul edilir. İlk defa 1900-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilen Eylül’ün kitap halinde ilk baskısı 1901 yılında yapılmıştır. Kitap, psikolojik bir roman olup, ruhsal çözümlemelerde çok başarılı bir çalışma sergilemiştir. İnsanların...
  4. Karşıdevrimciler – Devrimciler 2, Kaan Arslanoğlu Kaan Arslanoğlu’nun romanı Karşıdevrimciler yayınlandığında ?Onu pisliğin ortasına attım. Yolu açık olsun.? diye yazdı. Biz alalım pisliğin ortasından, okuyalım, tartışalım, kurtaralım temiz kalanları pislik bulaşmadan sağına soluna? Daha iyileri yapılabilsin diye, romanlar okuyanlar için reklâm ve şişirilmiş satış rakamlarının ötesinde içeriği ile bir şey ifade...
  5. İnsan Ruhunun Haritası, Ahmet Ümit “Edebiyat, insan ruhunda yapılan bir yolculuktur.” Ahmet Ümit, İnsan Ruhunun Haritası adlı kitabında ‘Sırrı ve sınırları hiçbir zaman tam açıklanamayacak olan insan ruhunu tanımlama’ya çalışıyor ve soruyor: “İnsan ruhunun kıraç düzlüklerini, başı bulutlu dağlarını, korkutucu uçurumlarını, fırtınalı vadilerini, güneşli denizlerini, karanlık göllerini, verimli ovalarını gösteren bir harita çizilebilir mi?” ?İnsan ruhu...