Cüzdanın Defteri ile Gönlün Hülyası: Kapitalizm Dediğin Sadece Para mıdır?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Aman efendim, şu dünyanın haline şaşıp kalmamak elde değil! Bizim mahallede de vardır o pek paragöz insanlar… Sürekli, “Daha çok, daha çok!” diye debelenir dururlar.

Diyorlar ki: Kapitalizm, öyle bizim sandığımız gibi tek bir mahluk değildir. O, üç surette gezer: Mefhum (Concept), Hülya (Idea), ve Suret (Image)!

Yazan: Junsigh

Azizim,

Bizim o eski usul kahvehanede, “Kapitalizm nedir?” diye sorsan, herkesin cevabı hazırdır: “Paragözlüktür, patronun amele hakkını yemesidir, faizdir, zulümdür!” Lakin bu ecnebi âlimler, bu meselenin çok daha kurnaz, çok daha sinsi bir plan olduğunu anlatıyorlar.

Birinci Suret: Kapitalizm Olarak “Mefhum” (O Soğuk Hesap)

Bu, efendim, işin en çıplak, en acımasız tarafıdır. Bu, Bakkal Şükrü Efendi’nin o kilitli duran veresiye defteridir. Bu, sadece sayılardan, borçtan, kardan, eksik kalan haktan ibarettir.

  • Mefhum dediğin, Fabrikatör Süleyman Bey’in senin kol gücünle, alın terinle ne kadar zenginleştiğinin o soğuk, o duygusuz, o matematiksel hesabıdır.
  • Bu, “ücret” denilen o ince ipliktir. Seni karnını doyurmak için ille de bir efendiye kapağı atmaya mecbur eden o zorlu nizamdır.
  • Bu, ruhsuz, mantıklı ve asla merhamet bilmez. Bu, Kapitalizmin Gerçeğidir.

İkinci Suret: Kapitalizm Olarak “Hülya” (O Parlak Yalan)

İşte asıl curcuna, asıl sinsi plan burada başlar! Eğer kapitalizm sadece o soğuk defterden ibaret olsaydı, kimse bu çarka bir saniye bile katlanmazdı. İnsanlar, o Mefhum’a katlanmak için, onun o pek süslü, o pek fiyakalı kardeşine, yani Hülya’ya inanmak zorundadırlar!

  • Hülya dediğin, senin ruhuna zerk edilen o tatlı zehirdir. “Çok çalışırsan sen de patron olursun!”, “Sen de bir gün o büyük köşkte oturursun!”, “Sen de o piyango biletini tutturabilirsin!” diye sana fısıldanan o bitmez tükenmez vaattir.
  • Bu, sadece bir ekonomi sistemi değil, bir iman sistemidir. İnsanların gözüne sokulan o parlak arabalar, o şık hayatlar, o pek mutlu reklam afişleridir.
  • Bu, Bakkal Şükrü Efendi’nin o soğuk defteri gizlerken sana söylediği o güler yüzlü yalandır: “Gayret et evladım, bak ben ne oldum!”

Velhasıl Kelam: O Defteri Yırtmak İçin, Evvela Hülyayı Yıkmak Gerekir

Bu ecnebi âlimlerinin tahlilinin can alıcı noktası da budur azizim: O Hülya (parlak yalan), o Mefhum’un (acı gerçek) bekçisidir! İnsanlar o Hülya’ya inandıkları sürece, o soğuk defterin hükmü devam eder.

Sen, kapitalizmi sadece o defterin rakamlarına bakarak alt edemezsin. Sen, amele sınıfına, “Patron seni sömürüyor!” diye bağırdığında, o amele sana döner der ki: “Haklısın, ama o Hülya gerçekleşirse, ben de o sömüren olacağım! O yüzden sus!”

Diyeceğim o ki, bu nizamın değişmesini istiyorsak, sadece fabrikanın kapısını çalmak yetmez. Önce insanların ruhundaki o paragözlük ateşini, o büyük ikramiye hülyasını, o yanıltıcı imanı söndürmek gerekir. Çünkü bu millet, parayı kazanmaktan çok, parayı kazanma hayaline âşıktır! Ve o aşk sürdükçe, o soğuk defter, kilitli kalmaya devam edecektir vesselam.

#Kapitalizm #İdeoloji #Mefhum #Hülya #Marksizm #SistemEleştirisi #ParaHülyası #Felsefe #Sosyoloji

52

İLGİLİ VEYA BENZER YAZILAR

  1. Nal – Bir Akıl Hastanesinin Hatıra Defteri – Cemal Dindar Michel Foucault duysaydı şu ‘nal’ meselesini belki bir cilt daha eklerdi, Deliliğin Tarihi’ne. Üç ilacın; haloperidol, biperiden ve klorpromazinin ticari adlarının baş harfleri: NAL. Acile getirilen ‘akıl hastaları’nın genelde ilk tanıştıkları ilaçlar bunlardı. Bir enjeksiyona belli dozlarda çekilir ve hastaya enjekte edilirdi. Bazı kliniklerde bu...
  2. Kaplumbağalara Dair, Craig Stephenson Dünya yüzlerce yıl boyunca, tüm ağırlığıyla kaplumbağanın sırtında kaldı. Sabır, inayet ve sadakat timsali, ağırkanlı bir bilge olduğunu kanıtlaması için dünyayı taşıması yeterli olmadı. İnsanlar farklı coğrafyalarda pek çok anlam yükledi ona. Çoğu zaman iyi addedilen cüsseli tosbağalar, kimi zaman kötücül bir dünyanın habercisi oldular....
  3. İlk psikolojik roman, Eylül – Mehmet Rauf Mehmet Rauf’un en önemli eseri olan Eylül; zamanının ilk psikolojik romanı olarak kabul edilir. İlk defa 1900-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilen Eylül’ün kitap halinde ilk baskısı 1901 yılında yapılmıştır. Kitap, psikolojik bir roman olup, ruhsal çözümlemelerde çok başarılı bir çalışma sergilemiştir. İnsanların...
  4. Karşıdevrimciler – Devrimciler 2, Kaan Arslanoğlu Kaan Arslanoğlu’nun romanı Karşıdevrimciler yayınlandığında ?Onu pisliğin ortasına attım. Yolu açık olsun.? diye yazdı. Biz alalım pisliğin ortasından, okuyalım, tartışalım, kurtaralım temiz kalanları pislik bulaşmadan sağına soluna? Daha iyileri yapılabilsin diye, romanlar okuyanlar için reklâm ve şişirilmiş satış rakamlarının ötesinde içeriği ile bir şey ifade...
  5. İnsan Ruhunun Haritası, Ahmet Ümit “Edebiyat, insan ruhunda yapılan bir yolculuktur.” Ahmet Ümit, İnsan Ruhunun Haritası adlı kitabında ‘Sırrı ve sınırları hiçbir zaman tam açıklanamayacak olan insan ruhunu tanımlama’ya çalışıyor ve soruyor: “İnsan ruhunun kıraç düzlüklerini, başı bulutlu dağlarını, korkutucu uçurumlarını, fırtınalı vadilerini, güneşli denizlerini, karanlık göllerini, verimli ovalarını gösteren bir harita çizilebilir mi?” ?İnsan ruhu...