KENDİMİZİ DEĞERLENDİRELİM:KALP SAĞLIĞI İÇİN İKİ ÖLÇEK

tarihinde gönderilmiş tarafından

Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği

Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) ölçeği Arıkan ve arkadaşları (2008) tarafından geliştirilmiş olup geçerlilik ve güvenirlilik çalışmasını yapmışlardır. Ölçek 28 maddeden oluşmaktadır. Ölçekteki maddelerden ilk dördü kardiyovasküler hastalıkların özelliklerini, 15 madde risk faktörlerini, 9 madde ise risk davranışlarında değişimin sonucunu sorgulamaktadır. İfadeler doğru veya yanlış olabilen tam bir cümle şeklindedir ve “Evet”, “Hayır” veya “Bilmiyorum” şeklinde cevaplanmaktadır. Ölçek, güvenirlik ve geçerliliğin test edilmesi amacıyla 20 yaş üzeri 200 kişiye uygulanmıştır.

Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği

 Evet

Hayır

 Bilmiyorum

 1. Bir kişi kalp hastası olduğunu her zaman anlar.

2. Ailenizde kalp hastalığı olması sizin kalp hastası olma riskinizi artırır.

 3. Yaşlılar kalp hastalığı için daha fazla risk taşır.

 4. Koroner kalp hastalığı önlenebilir.

5. Ülkemizdeki ölüm ve hastalıkların önlenebilir nedeni sigaradır.

 6. Sigara içmek kalp hastalığı için risk faktörüdür.

7. Kişi sigara içmeyi bırakırsa kalp hastalığı oluşma riski azalır.

 8. Hergün 2-3 adet meyve ve 2 tabak sebze yemeği yemek faydalıdır

9. Haftada 3 öğünden fazla kırmızı et tüketmek zararlıdır.

10. Tuzlu yemek yüksek tansiyon yapar.

11. Yağlı yiyecekler kandaki kolesterol seviyesini artırmaz.

12. Oda sıcaklığında katı olan yağlar kalp sağlığı için faydalıdır.

 13. Yağdan ve karbonhidrattan düşük diyet ile beslenmek kalbe faydalıdır.

 14. Kilolu insanların kalp hastalığı riski artar.

 15. Düzenli egzersiz kalp hastalığı riskini azaltır.

16. Sadece spor salonunda yapılan egzersizle risk azalır.

 17. Yavaş yürümek ve gezmek de egzersiz sayılır.

18. Stres, kahır, üzüntü kalp hastalığı riskini artırır.

19. İnsan vücudu, stresli durumlarda kan basıncını yükseltir.

 20. Yüksek tansiyon, kalp hastalığı için bir risk faktörüdür.

21. Tansiyonu kontrol altında tutmak kalp hastalığı  oluşma riskini azaltır.

22. Tansiyon ilacını ömür boyu kullanmak gerekir.

 23. Yüksek kolesterol kalp hastalığı için risk faktörüdür.

24. İyi kolesterol (HDL) yüksek ise kalp hastalığı riski vardır.

 25. Kötü kolesterol (LDL) yüksek ise kalp hastalığı riski vardır.

 26. Kolesterolü yüksek olan herkese ilaç verilir.

27. Diyabet kalp hastalığı için risk faktörüdür.

28. Diyabet hastalarının şeker kontrolü sağlanırsa risk azalır.

Kalp Sağlığı Tutum Ölçeği

Celik ve Bektas (2020) tarafından geliştirilen ölçek 10-15 yaş aralığına uygulanmaktadır. Ölçek 4’lü likert tipte (1=Her zaman, 2=Sık sık, 3=Ara sıra, 4=Hiçbir zaman) 28 maddeden oluşmaktadır ve ölçekteki 15 madde (1., 2., 3., 4., 5., 6., 7., 13., 14., 15., 16., 25., 26., 27., 28.) puanlamada ters çevrilmektedir. Ölçekten alınan puan yükseldikçe kalp sağlığına yönelik olumsuz tutum da yükselmektedir. Ölçek Beslenme, Egzersiz, Sedanter yaşam, Sigara, Kendini sevme ve Stres alt boyutlarından oluşmaktadır. Ölçek puanı; 28-55 puan arası “Kalp sağlığına yönelik tutumu iyi düzeyde”, 56-83 puan arası “ Kalp sağlığına yönelik tutumu orta düzeyde” ve 84-112 puan arası “Kalp sağlığına yönelik tutumu düşük düzeyde” şeklinde gruplandırılmaktadır. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için hesaplanan Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı 0,83 dir (Celik & Bektas, 2020). Bu çalışmada ise ölçeğin Cronbach alpha değeri 0,63 bulundu.

Ölçek Alt Boyutları

 Egzersiz (1, 2, 3, 4 9)

Beslenme (5, 6, 7, 8)

Sigara (9, 10, 11, 12)

Stres Kontrolü (13, 14, 15, 16)

Çocuklar İçin Kalp Sağlığı Tutum Ölçeği

Aşağıdaki aktiviteleri ne sıklıkta yaptığınızı işaretleyiniz. H er zaman Sık sık Ara Sıra Hiçbir Zaman

  1. Dışarıda yemek yiyeceksem hamburger ve pizza yemeyi tercih ederim
  2.  Acıktığımda yemeğe daha zaman varsa çikolata, şeker, bisküvi atıştırırım
  3. . Ders çalışırken yanımda atıştırmak için çikolata, bisküvi veya cips bulundururum
  4. Her gün cips, patates kızartması gibi ürünlerden tüketirim
  5. . Her gün kola, fanta, gazoz gibi içeceklerden tüketirim
  6. . Her gün salam, sucuk, sosis, gibi ürünlerden yerim
  7.  Her gün çikolata ve şekerli ürünler tüketirim
  8. . Boş zamanlarımı spor yaparak geçirmeyi tercih ederim
  9. . Hayatım boyunca düzenli spor yapmayı istiyorum
  10. . Spor yapınca kendimi sağlıklı hissederim
  11. . Spor yaptığım günler daha rahat uyurum
  12. . Sağlıklı kiloda kalmak için spor yaparım
  13. . Günümün çoğunu oturarak geçirmeyi tercih ederim
  14. . Her gün 2 saatten fazla televizyon izlerim
  15. . Her gün 2 saatten fazla bilgisayar, tablet veya cep telefonuyla zaman geçiririm
  16.  Boş zamanlarımı bilgisayar, tablet, telefon kullanarak geçirmeyi tercih ederim
  17. Sigara içilen ortamlarda rahatsız olurum
  18. . Yanımda sigara içilmesinden rahatsız olurum
  19. . Arkadaşlarımın sigara içmesi beni rahatsız eder
  20. Sigara içenler daha fazla kalp hastalığına yakalanırlar
  21.  . Arkadaşlarım arasında sevilen biriyim
  22. . Kendimi mutlu hissederim
  23. . Dış görünüşümü beğenirim
  24.  . Hayatta kendimi başarılı hissederim
  25. Derslerim konusunda endişelenirim
  26.  . Her şeyin ters gideceğini düşünürüm
  27. . Genelde kendimi stresli hissederim
  28. . Kendimi şansız hissederim

Kaynakça

Arıkan İ, Metintaş S, Kalyoncu C, Yıldız Z (2009). Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği, Türk Kardiyol Dern Arş – Arch Turk Soc Cardiol, 37(1):35-40.

Çelik İ (2023). Çocuklarda Kalp Sağlığını Gelı̇ştı̇rmeye Yönelı̇k Verı̇len Eğı̇tı̇mı̇n Etkı̇nlı̇ği. Dokuz Eylül Ünı̇versı̇tesı̇ Sağlık Bı̇lı̇mlerı̇ Enstı̇tüsü. Doktora tezi. İzmir. Türkiye

Çelik İ (2017). Çocuklar için Kalp Sağlığı Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir. Türkiye.

8

İLGİLİ VEYA BENZER YAZILAR

  1. Nal – Bir Akıl Hastanesinin Hatıra Defteri – Cemal Dindar Michel Foucault duysaydı şu ‘nal’ meselesini belki bir cilt daha eklerdi, Deliliğin Tarihi’ne. Üç ilacın; haloperidol, biperiden ve klorpromazinin ticari adlarının baş harfleri: NAL. Acile getirilen ‘akıl hastaları’nın genelde ilk tanıştıkları ilaçlar bunlardı. Bir enjeksiyona belli dozlarda çekilir ve hastaya enjekte edilirdi. Bazı kliniklerde bu...
  2. Kaplumbağalara Dair, Craig Stephenson Dünya yüzlerce yıl boyunca, tüm ağırlığıyla kaplumbağanın sırtında kaldı. Sabır, inayet ve sadakat timsali, ağırkanlı bir bilge olduğunu kanıtlaması için dünyayı taşıması yeterli olmadı. İnsanlar farklı coğrafyalarda pek çok anlam yükledi ona. Çoğu zaman iyi addedilen cüsseli tosbağalar, kimi zaman kötücül bir dünyanın habercisi oldular....
  3. İlk psikolojik roman, Eylül – Mehmet Rauf Mehmet Rauf’un en önemli eseri olan Eylül; zamanının ilk psikolojik romanı olarak kabul edilir. İlk defa 1900-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilen Eylül’ün kitap halinde ilk baskısı 1901 yılında yapılmıştır. Kitap, psikolojik bir roman olup, ruhsal çözümlemelerde çok başarılı bir çalışma sergilemiştir. İnsanların...
  4. Karşıdevrimciler – Devrimciler 2, Kaan Arslanoğlu Kaan Arslanoğlu’nun romanı Karşıdevrimciler yayınlandığında ?Onu pisliğin ortasına attım. Yolu açık olsun.? diye yazdı. Biz alalım pisliğin ortasından, okuyalım, tartışalım, kurtaralım temiz kalanları pislik bulaşmadan sağına soluna? Daha iyileri yapılabilsin diye, romanlar okuyanlar için reklâm ve şişirilmiş satış rakamlarının ötesinde içeriği ile bir şey ifade...
  5. İnsan Ruhunun Haritası, Ahmet Ümit “Edebiyat, insan ruhunda yapılan bir yolculuktur.” Ahmet Ümit, İnsan Ruhunun Haritası adlı kitabında ‘Sırrı ve sınırları hiçbir zaman tam açıklanamayacak olan insan ruhunu tanımlama’ya çalışıyor ve soruyor: “İnsan ruhunun kıraç düzlüklerini, başı bulutlu dağlarını, korkutucu uçurumlarını, fırtınalı vadilerini, güneşli denizlerini, karanlık göllerini, verimli ovalarını gösteren bir harita çizilebilir mi?” ?İnsan ruhu...