Fiziksel Aktivite ve Sağlık İlişkisi : Kadın ve Erkeklerin Fiziksel Aktivite Yapma Nedenleri – Psk. Banu Beyaz
Fiziksel aktivite günlük yaşam içerisinde kas ve eklemlerimizi kullanarak enerji tüketimi sonucunda gerçekleşen, kalp ve solunum hızını arttırırken farklı şiddetlerde yorgunlukla sonuçlanan aktiviteler olarak tanımlanabilir.
Fiziksel aktivite, iskelet kaslarının kasılması sonucunda üretilen, bazal metabolizma düzeyinin üzerinde enerji harcamayı gerektiren bedensel hareketler olarak tanımlanmaktadır. (Özer 2001). Bir başka tanıma göre, kaslara dinlenme seviyesinin üzerinde uygulanan ve enerji harcanmasına sebebiyet veren herhangi bir güç olarak tanımlanabilir.
Fiziksel aktivite genellikle üç türde tanımlanır. Süre (saat-dk), sıklık (haftada ayda kaç kez), şiddet (saatte kaç kilojule veya dakikada kaç kalori enerji tüketimi olmuş). Serbest zaman fiziksel aktivite, iş dışındaki bütün aktiviteleri içerir ve üçe ayrılır:
- Spor, oyun, formda kalmak için yapılan egzersizler
- Yürüyüş, bisiklet, merdiven çıkma
- Ev işleri, rekreasyonel aktiviteler, bahçe işleri, araba yıkama vb. (Karaca 1998).
Sistemli ve programlı bir şekilde uygulanan fiziksel etkinliklerin ardından kişinin, bedensel birtakım rahatsızlıklarıyla ilgili algılamasının olumlu yönde değişmesi ve buna paralel olarak kendisini fiziksel açıdan iyi ve sağlıklı hissetmesi, fiziksel iyilik hâline yönelik etkinin işaretidir. (Zorba 2006).
Çalışmaya katılan kadınların yaşları 26-43 arasında değişmektedir. Katılımcı kadınların eğitim düzeyleri; 2’si üniversite öğrencisi, 5’i üniversite mezunu, 5’i lise mezunu, 3’ü ilkokul mezunudur. 15 kadından 4’ü çalışan, 2’si öğrenci, 9’u ev kadınıdır. Katılımcı kadınların 5’i evli, 10’u bekârdır.
Çalışmaya katılan erkeklerin yaşları 18-37 arasında değişmektedir. Katılımcı erkeklerin eğitim düzeyleri; 2’si üniversite mezunu, 3’ü üniversite öğrencisi, 6’sı lise mezunu, 4’ü ilkokul mezunudur. Erkeklerin 12’si çalışmakta, 3’ü ise çalışmamaktadır.
Sim (2019) araştırmasında Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi uygulamış, anketin Fiziksel Aktivite Sağlık İlişkisi teması ile ilgili olarak kadın ve erkek katılımcılarda aşağıdaki sonuçlara ulaşmıştır.
| Kadınların Fiziksel Aktivite Yapma Nedenleri | Evet | Hayır | % | Toplam |
| Daha Mutlu Hissetmek | 15 | 0 | 100 | 15 |
| Yalnızlıktan Kurtulmak | 8 | 7 | 53,33 | 15 |
| Farklı İnsanlar Tanımak | 7 | 8 | 46,66 | 15 |
| Yeni Ortamlar Keşfetmek | 6 | 9 | 40 | 15 |
| Özgüveni Artırmak | 12 | 3 | 80 | 15 |
| Benlik Algısını Geliştirmek | 6 | 9 | 40 | 15 |
| Psikolojik İlaçlardan Kurtulmak | 5 | 10 | 33,33 | 15 |
| Psikolojik Olarak İyi Olmak | 11 | 6 | 73,33 | 15 |
Tabloda katılımcı kadınların fiziksel aktivite yapma nedenlerine bakıldığında, daha mutlu hissetmek %100’lük bir değişken oluştururken, özgüveni artırmak %80, psikolojik olarak iyi olmak %73,33 gibi yüksek oranda tercih nedeni olarak görülmüş, farklı insanlarla tanışmak ve psikolojik ilaçlardan kurtulmak gibi değişkenler, katılımcıları %50’ye yakın bir oranda etkilediği görülmüştür. Çalışmaya katılan kadınların, fiziksel aktiviteye katılmanın psikolojik etkilerinden yararlanmak amacıyla aktiviteye yöneldikleri görülmüştür.
| Erkeklerin Fiziksel Aktivite Yapma Nedenleri | Evet | Hayır | % | Toplam |
| Kaslı Olmak, Güçlü Olmak Düşüncesi | 15 | 0 | 100 | 15 |
| Kas, Erkek Cinsine Ait Bir Gereklilik | 11 | 4 | 73,33 | 15 |
| Kendine (body building) Sporunu Yakıştırmak | 13 | 2 | 86,66 | 15 |
| Karşı Cinse Kendini Beğendirmek | 10 | 5 | 66,66 | 15 |
| Kaslı Olan Erkeklerin Saygınlık Görmesi | 12 | 3 | 80 | 15 |
| Kaslı Olmak Fit Olmaktır | 14 | 1 | 93,33 | 15 |
| Ağırlık Kaldırırken Mutluluk Duymak | 11 | 4 | 73,33 | 15 |
| Vücudunun Geliştiğini Gördükçe Hırslanmak | 10 | 4 | 66,66 | 15 |
Yukarıdaki tabloda erkeklerin fiziksel aktivite yapma nedenleri ile ilgili farklı değişkenlere verilen cevaplardan, kaslı olmak, güçlü olmak düşüncesi %100 ile en önemli değişken iken, kaslı olmak ve fit olmak %93,33 oranında, diğer bir değişken olan kendine sporu yakıştırmak ise %86,66 oranında tercih nedeni olarak görülmüş, katılımcıların verdiği cevaplar sonucu oluşan tablomuzda karşı cinse kendini beğendirmek ve vücudunun geliştiğini gördükçe hırslanmak etkini ise %66,66 ile aynı oranda en az belirleyici değişken olma özelliği taşımaktadır.
Kaynakça
Karaca A.(1998) Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Bilim Uzmanlığı Tezi. Hacettepe Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. 1998
Özer K. Fiziksel uygunluk, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2001.
Sim, H (2019) Kadınların ve Erkeklerin Fiziksel Aktiviteye Katılım Nedenlerinin Toplumsal Cinsiyet Yaklaşımıyla Belirlenmesi Yüksek lisans Tezi .T.C. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı .Konya