?Önce her şey bir gaz bulutuydu…? – Levent Cantek

Kemal Gökhan, Gezi hakkında kendi kaydını düşmüş Ya Ameliyatlı Yerime Gelseydi!?de. ?İyimser olmam için çok alametler belirdi? diyor: ?Çapulcuların önünden çekilmeliyiz!?
Kemal Gökhan, sevdiğim, ne yaptığını ne anlattığını merak ettiğim bir çizgi romancı. Bazı isimlerin az üretmesine, köşesine çekilmesine üzülürüz, keşke böyle yapmasa, yine-yeniden bir şeyler anlatsa deriz. Çok hatırlanmıyor olabilir, Kemal Gökhan?ın çizdiği Ayşegül Savaşta dizisi, nitelikli ve sağlam bir çalışmaydı mesela. Gönlüm, o çabanın unutulmasına razı olmadığından olabilir, yeniden bir hikâye anlatmasına sevindim. Kendisi de yazmış; yedi yıldır adam akıllı bir iş üretmemişti. Öte yandan, Gezi olaylarıyla ilgili yeni bir çalışma yaptığını duyunca tedirgin olmadım desem yalan olur. Gezi meselesinin ticarileşmesinden endişe ediyor ve yaşananları anlatmak-hikâyeleştirmek için bu kadar acele etmemek gerekiyor diye düşünüyorum. Romantize ediyor olabilirim. Üstelik, pek çok hikâye ancak aktüel bir bağlamı varsa yaşayabiliyor. Çizgi romanın aktüelle de ilişki kurması şart. Bunları bilmiyor değilim, albümle ilgili düşüncelerimi etkilemiş olabilir, bir parça kararsızım onu en baştan vurgulamak istedim.

Kemal Gökhan gazeteci değil ama yıllarca gazetelerde çalışmış, meslek pratiğini öğrenmiş, aktüel düşünmüş, üretimlerini ona göre biçimlendirmiş, en azından güncele dair farkındalığını profesyonelliğinin parçası olarak görmüş bir çizer. Gezi olaylarını çizgi romana taşırken siyaseten duyduğu heyecanı, çizme iştahıyla harmanladığı görülebiliyor. Doğrusu Ya Ameliyatlı Yerime Gelseydi! adlı albüme başlarken Ayşegül Savaşta havasında yarı-belgesel, daha dramatik bir hikâye bekliyordum. Daha naif bir anlatıyla, daha doğrusu bir tercihle karşılaştım. Kemal Gökhan, albümün başına yazdıklarıyla çizdiklerini birbirinden ayırmış. Birinde sosyoloji diğerinde mizah var sanki… Çizgi roman daha yumuşak, daha esprili, kolay okunur olmuş. Baştaki metinlerse öyle değil, özeleştiri ve memleket soluna ilişkin yorumlar içeriyor. O sayfalarda konuşan Kemal Gökhan ile çizgi romandaki hikâyeci Kemal Gökhan aynı değiller. İlki, iç döküyor, vicdani sancılar çekiyor ve hesaplaşıyor. Çizgi romanda ise hesaplaşmıyor diyemem ama komik ve daha kendiyle dolu biri var. Tamamen anlatabilmek için örneklendireyim.

Bir adlandırma-hatırlayamama esprisi yapılmış: Kemal Gökhan sosyal ilişkilerini, kırık aşk hikâyelerini ya da erkeklik hallerini anlatırken resmettiği Kemal Gökhan tiplemesini kullanmış. Okur yazar, anlamaktan yorulmuş, kaçmaya hazır, solcu, yorgun bir abi bu. Tipik bir Yahudi mizahı örneği de diyebiliriz: ince, duyarlı, ne olup bittiğinin farkında olan entelektüel bir anlatıcı aslında. Zaafları var, yalnız, evlenmiş ama boşanmış, arada kızından bahsediyor, esnafı tanıyor, bazen geveze bazen taşkın, çabuk sıkılıyor, daha çok kendinden sıkılıyor elbette, sürekli kendini kurcalayan biri de denebilir. Eski kafalı olduğunu boşuna yinelemiyor. İşte bu Kemal Gökhan?ın karşısına biri çıkıyor, aslında başka bir gazeteciyle karıştırarak ona hikâyesini anlatmaya başlıyor. Her hikâye, anlatan ve dinleyen için biraz terapidir, iç dökmeye başlıyorlar aslında.

Gel de âşık olma!
Anlatılanlar geneli itibariyle iyimser, bir aşk hikâyesine dayanarak farklı siyasetlerin karşılaşması gösterilmiş. Partili olmayan bir solcu, anti kapitalist bir Müslüman, ekonomik refahın özgürlük getirmediğini bilen yaşlı ve mağlup bir başka solcu abi. Sonrası sağcılar, polisler ve türlü şiddet dolu deveranlar… Hikâye nasıl derseniz eğer… İki yerde esprisi de yapılmış, tesadüflerle bezenmiş ve adına Yeşilçam gerçekçiliği diyebileceğimizi bir dizgeyle bir melodram havasında yürüyor hikâye. Anlatıcı olan kör fotoğrafçı, polisin sertliğine maruz kalıyor, hayati tehlike içindeyken sonunda kurtuluyor ve görmeyen gözleri açılıyor, görür oluyor. Bu solcu fotoğrafçı, kendisini koruyan-kurtaran, hastaneye getiren anti-kapitalist Müslümanlardan türbanlı bir kıza âşık oluyor. Kız onu kurtarmakla kalmamış, hasta yatağında, başucunda beklemiş. Gel de âşık olma! Ölümden dönen anlatıcı çocuk aynı zamanda, Gezi?ye AVM yapacak olan inşaatçının oğlu. 12 Eylül?den sonra amele olarak inşaatlarda çalışmaya başlayan, partizanlık ve liderlere yakınlık göstererek yükselen, ihalelerle büyüyen bir Karadenizli müteahhit portresi çizmiş Kemal Gökhan. Oğlu, bir akraba evliliğinden özürlü doğuyor. Pamuklar içinde büyütülüyor, iyi eğitim alıyor, dünyayı geziyor vs. Ama ne yapsa bir eksik işte o çocuk: Kör!

Gezi, klişe lafları, eprimiş siyaset yollarını nasıl ters yüz ettiyse o kör genci de ?gören bir âşık? yapıyor, babasıyla karşı karşıya getiriyor. Yeşilçam?ın ruhsuz ve duygusuz fabrikatörü bize uzaktan selam çakıyor. Fellini, hikâyem için tutarlıysa, mantığı bile kapı dışarı edebilirim, derdi. Kemal Gökhan, hikâyenin inandırıcılığıyla ilgili açıklamaları önsözünde zaten yazmış. Kendisine yöneltilebilecek eleştirileri peşinen cevaplamak istemiş. İnsan yine de neden böyle bir tercihte bulunduğunu düşünüyor. Son çalışmalarında belirginleşen -koyulaşan (baştaki yazdıklarında kendini duyuran) eleştirelliğe başvurmamasının nedeni, sanıyorum yeni bir siyasetin oluştuğuna dair duyduğu iyimserlik. Neşeli bir hikâye olsun istemiş. Mutlu olmuş anlatırken. Zaman ne gösterir bilinmez ama Kemal Gökhan, Gezi hakkında kendi kaydını düşmüş. ?İyimser olmam için çok alametler belirdi? diyor: ?Çapulcuların önünden çekilmeliyiz!?

Levent Cantek
(19.11.2013, http://kitap.radikal.com.tr/)

Kitabın Künyesi
Ya Ameliyat Yerime Gelseydi
Kemal Gökhan Gürses
Postacı Yayınevi /
Çizer : Kemal Gökhan Gürses
İstanbul, 2013
500 s.

Yorum yapın

Daha fazla Çizgi roman, Politika
Başka Bir Dünya Mümkün (Küreselleşme ve Antikapitalizm) – David McNally

Kanada-Toronto'daki York Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü olan David McNally, bu kitabında, Meksika'nın Chiapas Dağları'ndan ABD'deki Seattle sokaklarına uzanan, özellikle 1990'lardan...

Kapat