Kategori: Felsefe

Deleuze’un Bedenler-Arası Kavramı ve Siborg ile Post-İnsan Etiği

Bedenler-Arası Kavramının Temelleri Deleuze’ün bedenler-arası kavramı, bireysel bedenlerin sabit ve izole varlıklar olarak değil, sürekli etkileşim ve akış içinde olan dinamik yapılar olarak ele alınmasını önerir. Bu kavram, bedenin sınırlarının geçirgen olduğunu ve diğer bedenlerle, teknolojilerle ya da çevresel unsurlarla ilişkiler aracılığıyla yeniden şekillendiğini vurgular. Deleuze, bedeni bir özne-nesne ikiliğinden

OKUMAK İÇİN TIKLA

Platon’un İyi İdeası ve Modern Etik Teorilerdeki Yeri

İyi İdeası’nın Felsefi Temelleri Platon’un İyi İdeası, onun metafizik ve etik sisteminin merkezinde yer alır. Bu kavram, duyular dünyasının ötesinde, değişmez ve mutlak bir gerçeklik olan İdealar dünyasında bulunur. İyi, diğer tüm ideaların varoluşsal ve anlam açısından bağlı olduğu nihai gerçekliktir. Platon’a göre, İyi İdeası, ahlaki değerlerin ve insan eylemlerinin

OKUMAK İÇİN TIKLA

Kant’ın Yüce Kavramının Modern Sanat ve Estetik Teorilerindeki Dönüşümü

Kant’ın Yüce Kavramının Temelleri Kant, yüceyi, insan aklının sınırlarını zorlayan, hayal gücünün kavrayamayacağı büyüklükte veya güçte bir deneyim olarak tanımlar. Matematiksel yüce, sonsuz büyüklük veya sınırsızlık hissi uyandıran fenomenlerle (örneğin, uçsuz bucaksız bir okyanus veya yıldızlı gökyüzü) ilişkilidir; dinamik yüce ise doğanın ezici gücüne (örneğin, fırtınalar veya volkanlar) karşı duyulan

OKUMAK İÇİN TIKLA

Nietzsche’nin Zerdüşt’ünde Bireyin Gerçeklik Algısının Dönüşümü

Bireyin Özerkliğini Yeniden Tanımlama Nietzsche’nin Zerdüşt’ü, bireyin özerkliğini merkeze alarak, mevcut ahlaki ve toplumsal düzenlere meydan okur. Geleneksel değer sistemlerinin bireyi kısıtladığını savunan Nietzsche, Zerdüşt aracılığıyla bireyin kendi değerlerini yaratması gerektiğini öne sürer. Bu süreç, bireyin gerçeklik algısını dönüştürmenin ilk adımıdır. Toplumsal normlar, bireyin dünyayı algılama biçimini şekillendiren bir çerçeve

OKUMAK İÇİN TIKLA

Marcus Aurelius’un İç Kale Kavramı ve Modern Öz-Denetim ile Mindfulness Bağlantısı

İç Kale Kavramının Stoacı Kökenleri Stoacılık, bireyin kontrol edebileceği ve kontrol edemeyeceği şeyler arasında kesin bir ayrım yapar. Marcus Aurelius, iç kale kavramıyla, bireyin zihinsel alanını dış dünyanın etkilerinden koruyan bir sığınak olarak tanımlar. Bu sığınak, bireyin düşüncelerini, tepkilerini ve değerlerini bilinçli bir şekilde yönlendirmesine olanak tanır. Stoacı öğretiler, mutluluğun

OKUMAK İÇİN TIKLA

Borges’in Eserlerinde Labirentin Çok Yönlü Dünyası

Anlatı Yapısındaki Temel Unsur Borges’in eserlerinde labirent, hikâyelerin hem biçimsel hem de tematik omurgasını oluşturan bir unsurdur. Labirent, fiziksel bir mekan olmanın ötesinde, anlatının akışını yönlendiren ve okuyucuyu bir bulmacanın içine çeken bir yapı olarak kullanılır. Örneğin, Ficciones adlı derlemede yer alan öykülerde, labirent motifi, hikâyenin lineer bir anlatıdan uzaklaşarak

OKUMAK İÇİN TIKLA

Borges’in Eserlerinde Aynanın Metaforik Anlamları ve Yazınsal Evrendeki Yeri

Aynanın Gerçeklik ve Yanılsama Arasındaki Sınırları Bulanıklaştırması Borges’in eserlerinde aynalar, gerçeklik ile yanılsama arasındaki sınırları sorgulamanın bir aracı olarak sıkça yer alır. Ayna, fiziksel bir nesne olarak bir görüntüyü yansıtır, ancak Borges bu yansımayı gerçekliğin doğasını sorgulamak için kullanır. Aynadaki görüntü, gerçek bir varlığın kopyası gibi görünse de, aynı zamanda

OKUMAK İÇİN TIKLA

Borges’in Yolları Çatallanan Bahçe Hikâyesinde Zaman, Sonsuzluk ve Döngülerin İmgelem Evreni

Jorge Luis Borges’in Yolları Çatallanan Bahçe (El jardín de senderos que se bifurcan) adlı hikâyesi, zaman, sonsuzluk ve döngüler gibi kavramları, insan bilincinin sınırlarını zorlayan bir imgelem evreninde işler. Hikâye, kurgusal bir Çinli bilgin ve yazar olan Ts’ui Pên’in, tüm olasılıkları kucaklayan bir roman yazma girişimi üzerinden, evrenin yapısını, insan

OKUMAK İÇİN TIKLA

Meursault’nün Yıldızlı Gökyüzü: Camus’nün Evrene Karşı Kabullenme Anlayışının İfadesi

Meursault’nün Son Anındaki Tutumu Meursault’nün Yabancı romanının sonunda idamını beklerken yıldızlı gökyüzüne bakışı, onun karakter gelişiminde bir kırılma anını temsil eder. Roman boyunca duygusal olarak mesafeli ve toplumsal normlara kayıtsız bir tavır sergileyen Meursault, bu sahnede evrenle doğrudan bir ilişki kurar. Bu bakış, onun içsel bir dönüşüm geçirdiğini gösterir; ancak

OKUMAK İÇİN TIKLA

Camus’nün Felsefesinde Ölümün Kaçınılmazlığı ve Bireyin Özgürlük Algısı

Absürd Kavramı ve Ölümün Kaçınılmazlığı Camus’nün felsefesinin temel taşı, absürd kavramıdır. Absürd, insanın evrende bir anlam arayışı ile evrenin bu arayışa kayıtsız kalması arasındaki çatışmadan doğar. Ölümün kaçınılmazlığı, bu çatışmayı keskinleştiren bir gerçektir. İnsan, yaşamını anlamlandırmak için çaba sarf ederken, ölümün kesinliği bu çabayı anlamsız kılacak bir son olarak belirir.

OKUMAK İÇİN TIKLA

Totaliter Akılcılığın Delilik Üzerindeki Dönüşüm Dinamikleri

Akıl ve Normların Toplumsal Temelleri Gündüz Vassaf’ın Cehenneme Övgü adlı eserinde, akıl ve normların toplumsal düzenin temel taşları olarak işlev gördüğü vurgulanır. Bu ikili yapı, bireylerin davranışlarını düzenleyen ve standartlaştıran bir çerçeve sunar. Akıl, bireysel düşüncenin rehberi olmaktan çok, toplumsal normların koruyucusu olarak işlev görür. Normlar ise bireylerin davranışlarını öngörülebilir

OKUMAK İÇİN TIKLA

Nietzsche’nin Zerdüşt Figürü ve Antik Pers Mitolojisindeki Ahlaki Dualizm İlişkisi

Nietzsche’nin Zerdüşt Figürünün Kökeni Nietzsche’nin Zerdüşt’ü yaratırken antik Pers dininin kurucusu Zerdüşt’ten esinlendiği açıktır. Ancak, bu figür tarihsel bir temsilden ziyade, Nietzsche’nin kendi felsefi projesini ifade etmek için kullandığı bir araçtır. Antik Pers mitolojisinde Zerdüşt, Ahura Mazda’nın (iyilik ve bilgelik tanrısı) vahiylerini insanlara aktaran bir peygamberdir. Bu bağlamda, Zerdüşt’ün misyonu,

OKUMAK İÇİN TIKLA

Zerdüşt’ün Nihilizmi ve Modern Bireyin Yalnızlık ile Kaygı Deneyimi

Nihilizmin Kökleri ve Zerdüşt’ün Bakış Açısı Nihilizm, geleneksel değerlerin, ahlaki normların ve metafizik inançların geçerliliğini sorgulayan bir felsefi akımdır. Zerdüşt, bu kavramı, Tanrı’nın ölümüyle birlikte ortaya çıkan anlam boşluğunu ifade etmek için kullanır. Ona göre, modern insan, mutlak bir hakikat ya da anlam kaynağı olmaksızın varoluşsal bir boşlukla karşı karşıyadır.

OKUMAK İÇİN TIKLA

Smith’in Görünmez El Kavramının Modern Ekonomik Liberalizm ve Etik Üzerindeki Etkileri

Kavramın Kökeni ve Temel İlkeleri Görünmez el, bireylerin kendi çıkarlarını takip ederken, istemeden de olsa toplumsal faydaya katkıda bulunduğu fikrini ifade eder. Bu kavram, bireysel kararların piyasa mekanizmaları aracılığıyla nasıl bir düzen oluşturabileceğini açıklamak için ortaya atılmıştır. 18. yüzyılın ekonomik düşüncesinde, bireylerin kişisel kazanç arayışlarının, kaynakların etkin dağılımına ve toplumsal

OKUMAK İÇİN TIKLA

Logoterapi ve Budist Dört Soylu Gerçek: Anlam Arayışının İki Yolu

Logoterapi ve Anlamın Keşfi Logoterapi, insan varoluşunun temel bir motivasyonu olarak anlam arayışını merkeze alır. İnsanların yaşamda karşılaştığı zorluklar, acılar ve belirsizlikler karşısında anlam bulma çabası, bireyin psikolojik dayanıklılığını güçlendiren bir unsur olarak görülür. Bu yaklaşım, bireyin kendi değerlerini, amaçlarını ve yaşamındaki anlamı keşfetmesini teşvik eder. Logoterapi, anlamın bireysel bir

OKUMAK İÇİN TIKLA

Orhan Kemal’in Eserlerinde Umut ve Çaresizlik: Kierkegaard’ın Umutsuzluk Kavramıyla Karşılaştırmalı Bir Analiz

Toplumsal Yapıların Çaresizlik Üzerindeki Etkisi Orhan Kemal’in eserleri, Türkiye’nin 20. yüzyılın ortalarındaki sosyo-ekonomik koşullarını yansıtan bir ayna işlevi görür. Romanlarındaki karakterler, genellikle yoksulluk, işsizlik ve toplumsal eşitsizlik gibi yapısal engellerle mücadele eder. Örneğin, tarım işçilerinin mevsimlik iş döngüleri veya fabrika emekçilerinin düşük ücretli, güvencesiz çalışma koşulları, bireylerin iradesini aşan bir

OKUMAK İÇİN TIKLA

Tutunamayanlar’da Turgut Özben’in Varoluşsal Arayışının Felsefi Temelleri

Turgut Özben’in Kimlik ve Anlam ArayışıOğuz Atay’ın Tutunamayanlar adlı eserinde, Turgut Özben’in varoluşsal yolculuğu, modern bireyin anlam arayışını ve kimlik krizini merkeze alır. Turgut, Selim Işık’ın intiharıyla sarsılmış, kendi varoluşunu sorgulayan bir karakter olarak, bireysel ve toplumsal bağlamda bir yere tutunma çabası içindedir. Bu arayış, yalnızca kişisel bir krizle sınırlı

OKUMAK İÇİN TIKLA

Hermetik Karşılıklılık İlkesi ve Günlük Karar Alma Süreçleri

Karşılıklılık İlkesinin Kökleri ve Anlamı Karşılıklılık İlkesi, evrendeki tüm unsurların birbiriyle bağlantılı olduğunu ve mikro düzeydeki olayların makro düzeyde yankı bulduğunu öne sürer. Bu ilke, bireyin günlük yaşamındaki karar alma süreçlerinde, eylemlerinin sadece anlık sonuçlarını değil, aynı zamanda daha geniş bir sistem içindeki etkilerini de değerlendirmesine olanak tanır. Örneğin, bir

OKUMAK İÇİN TIKLA