Çocuk Kültürü – Faiz Cebiroğlu

Türkiye?de kültürü tam anlatamamışız. Çocuk kültürünü ise hiç tanımlayamamışız. Bu notum çocuk kültürü üzerinedir.

Çocuk kültürü, genelde, çocukların merak, hayal gücü (fantazi) gibi yönlerini teşvik eden, dürten, ?oyun? ve ?yaratım? gibi aktivitelerdir. Bu bağlamda, çocuk kültürü; çocuklar için, çocuklarla birlikte veya çocukların ?kendi kendilerine? yarattıkları bir kültürdür.

Bu tanımı açarsak;

Bir: Çocuklar için yaratılan kültür: Bu, yetişkinlerin çocuklar için ürettikleri çocuk edebiyatı, tiyatro, müzik, film, çocuk televizyonu, video, bilgisayar oyunları ve değişik oyuncaklardır.

İki: Çocuklarla birlikte yaratılan kültür ise; çocukların yetişkinlerle birlikte yer aldıkları ve üretil­mesine katkıda bulundukları aktivitelerdir. Bunlar, kısa­ca, oyun, film, bilgisayar, spor, müzik okulları; yazı ve medya gibi atölyelerdir.

Üç: Çocukların kendi kültürü: Bu, dışardan herhangi bir yetişkinin yardımı olmaksızın, çocukların kendi kendilerine yarattıkları kültürdür. Bu kültür, ço­cukların gelişim aşamasında, çok önemli bir yere sahiptir. Buna, çocukların, ?oyun kültürü? deniyor. Bunun içine; değişik ifade tarzları ve anlatım çeşidi giriyor: çocukların yarattıkları oyunlar, anlatım, şarkı, ritim, nükteler, yazım, video, bilgisayar gibi aktivitelerdir.

Bu üçüncü şık üzerinde, yani, çocukların kendi kendilerine yarattıkları kültür üzerinde, önemle durmak gerekiyor. Zira çocukların kendi kendilerine yarattıkları kültür, dinamik bir kültürdür. Bu, yaşayan, kuşaktan kuşağa ve yeni çocuklara aktarılan bir kültürdür. Mekanik değildir, dinamiktir. Değişkendir, ama soru işareti ve derslerle dolu bir kültürdür.

Çocukların kendi kültürü; çocukların kendi hayal güçleriyle, hiç bir yetişkinin yardımı olmaksızın, kendi kendilerine yarattıkları, aktivitelerdir.

Çocuk kültürü; yalnızca dışarıdan, yetişkinlerin, çocuklara sundukları kültür, değildir. Bunu, kabul etmemek gerekiyor. Çocuk kültürü, bunun ötesinde, hem çocuklarla, hem de çocukların, kendi hayal güçlerini kullanarak, kendi kendilerine yarattıkları bir oyun kültürüdür. Buna destek olmak ve bunun olanaklarını yaratmak, biz, yetişkinlere düşmektedir.

Biz eğitimciler, çocuklara, kendi anlatım ve ifade tarzlarını, kısacası, kendi kültürlerini yaratmalarında, öncü olmalı ve onlara bu imkânları sağlamalıyız.

Çocuk kültürü, oyun kültürüdür. Oyun kültürü, hem bugünün, hem de, geleceğin değerleridir; başarı ve kazanımlarıdır.

Faiz Cebiroğlu

Çocuk Kültürü – Faiz Cebiroğlu” üzerine 2 yorum

  1. Çocuk olmak , yetişkin olmaktan daha zor bu ülkede.. Çünkü Kendine benzemesine izin verilmiyor çocuğun, daha o YAŞLARDA YAPMA ,OYNAMA,V.SLERLE başlıyor çocuklar..
    Bırakın çocuk halleriyle,yetişkin olmayı nasılsa öğrenecekler, Çocuk olmayı yaşayabilsinler…

  2. Sevgili Faiz,
    “Çocuk kültürü”nün oyun ve yaratım süreçleriyle oluşumuna, Türkiye’den ve Danimarka’dan örnekler verir misin? Bunu özellikle yaratıcılık ve karşılaştırma yöntemleriyle anlatır mısın? Bence, yazılarını kendi gözlem, saptama, deneyimlemelerinle zenginleştirirsen, çok daha yararlı olur. Diğer genelleme ve kavramlaştırmalar hakkında az çok fikir sahibi olunabiliyor ama örneklemelerle konuyu/sorunu açımlamada sıkıntı yaşanıyor.
    Örneğin bu yıl MEB, Türkiye’de ilkokullara bir genelge göndererek, “Yağ satarım”, “mendil kapmaca” gibi oyunlara ağırlık verilmesini istemiş. Sence niye olabilir? Danimarka’da böyle dayatmalar var mı?
    Selam ve sevgiler…
    Müslüm

Yorum yapın

Daha fazla Çocuk Edebiyatı, Makaleler
Berrin Taş Şiirinde ?Kavga? ? Mustafa Özmen

Ne zaman bir karamsarlık çökse içime, aklıma 40 kuşağı şairleri gelir. Rıfat Ilgaz, A. Kadir, Enver Gökçe, Ömer Faruk Toprak?...

Kapat