Emeğin Gücü / 1870’ten Günümüze İşçi Hareketleri ve Küreselleşme – Beverly Silver

Sosyoloji Profesörü Beverly Silver ‘in 2005 yılında  Amerikan Sosyoloji Derneği Seçkin Akademik Yayın Ödülü’nü kazanan, kapsamlı bir araştırmanın ürünü olan Emeğin Gücü / 1870’ten Günümüze İşçi Hareketleri ve Küreselleşme adlı bu kitabı, işçi eylemlerinin son 130 yılda dünya genelinde sergilediği eğilimleri dünya kapitalizminin ekonomik ve siyasi dinamikleriyle bağlantılı olarak inceliyor. Dünyada işçi eylemleri üzerine yeni bir veritabanını temel alan kitap, işçi eylemlerinin başlıca mekanlarının, üretimin coğrafi mekanlarında yaşanan kaymalarla birlikte ülkeden ülkeye nasıl yer değiştirdiğini gözler önüne seriyor. Kitap ayrıca tarihsel veriler ışığında işçi hareketlerinin günümüzde içinde bulunduğu krizin gerçekte yeni ve özgün olan yanlarını belirlemeye çalışıyor. Yirmi birinci yüzyıl işçi hareketlerinin gelecekte ortaya çıkması muhtemel yeni biçimleri ile ilgili değerlendirmelerle son buluyor.

“Dünya işçi hareketlerinin geçmişi, bugünü ve geleceğiyle ilgilenen herkes bu kitabı muhakkak okumalı.” Ian Robinson, Critical Solidarity

“Bu kitap, işçi hareketlerinin dünya çapında içinde olduğu varsayılan kriz ortamını daha iyi anlamamızı kolaylaştırıyor ve işçi hareketlerinden neler bekleyebileceğimiz konusunda bizi bilgilendiriyor.” American Journal of Sociology

“Beverly Silver’ın oldukça zengin ve çok güçlü savlarla dolu kitabı, küreselleşme literatüründe eksikliği uzun süredir hissedilen tarihsel ve sınıfsal bir analiz ortaya koyuyor. Bravo!? Leo Panitch, York Üniversitesi

Atilla Özsever’in 20/11/2009 Tarihli Radikal Gazetesi Kitap Eki’nde Yayınlanan “Bir zamanlar ’emek’ vardı” Adlı Yazısı
İşçi sınıfı hareketleri üzerine uzman olan Amerikalı profesör Beverly Silver, Emeğin Gücü isimli kitabında emek hareketinin geleceğini tartışıyor. Yazar, 1870-1996 yılları arasındaki 130 yıllık işçi hareketleri tarihini belli bir veri tabanı üzerinden analiz ederek şu iki temel soruya yanıt arıyor: 1) Küreselleşme sonucu dünya çapındaki emek ve işçi hareketlerinin benzeri görülmemiş bir yapısal bir zaafa uğrayıp uğramadığı ve bunun ücretler ile çalışma koşullarında bir dibe vuruşu meydana getirip getirmediği; 2) Buna karşılık küreselleşmenin güçlü bir işçi sınıfı enternasyonalizminin nesnel koşullarını yaratıp yaratamayacağı.
Küreselleşme bir yandan işçi hareketinin pazarlık gücünü ortadan kaldırarak ağır bir krize girmesine neden olurken diğer yandan büyüyen işsiz kitlesinin de (yedek sanayi ordusunun) sendikaların pazarlık gücünü iyice zayıflatmasına yol açmaktadır. Bu görüş ortaya konmakla birlikte Marx?a referans yapılarak küreselleşmenin işçi sınıfının pazarlık gücünü zayıflatsa bile aynı zamanda karşıtını oluşturarak bu sınıfın tepkisinin ve örgütlülük gücünün artacağına da işaret ediliyor.

İşçi eylemlerinin tarihi
İşçi hareketleri geleceği konusunda, geçmişteki mücadelelerin önemli bir ipucu olacağı da ortaya konuyor. Çalışmada veri tabanının oluşturulmasında 1870-1996 yılları arasında işçi eylemleri üzerine yazılmış gazete haberleri de incelenmiş. Bu süreçte 168 ülkede 91 bin 947 işçi eylemi saptanmış. Dünyanın iki hegemonik gücünü temsil eden gazete olarak The Times (Londra) ve New York Times (ABD) baz alınıyor.
1980 sonlarında Brezilya, Güney Afrika ve Güney Kore?deki işçi mücadelelerinin başarıya ulaşmasında emek hareketinin toplumdaki diğer yandaş sınıfların çıkarlarına ve demokrasi mücadelesine sağladığı katkıya dikkat çekiliyor. 21. yüzyılda hizmet sektörü çalışanlarının, yarı iletken endüstrisinde çalışanların ve eğitim emekçilerinin (öğretmenlerin) yeni işçi sınıfı hareketinde daha etkin ve dinamik bir rol oynayacağı ileri sürülüyor.
Silver, işçi hareketleriyle dünya siyaseti arasındaki ilişkiye özel önem veriyor. Dünyadaki işçi eylemlerinin savaş öncesi yıllarda zirveye ulaştığı sayısal olarak ortaya konuyor. 1890 yıllarda sendikal hareketin genişlemesinde vasıflı ve vasıfsız işçilerin ücret ve çalışma koşullarının homojen olması etkili oluyor. Bu arada işçi sınıfı partilerinin de yükselmeye başladığı dönemler, yine savaş öncesi 1890?lı ve takip eden yıllar oluyor.
1914 yılında Avrupalı devlet adamları, ?devrimci tehlikeyi? ertelemek için küçük ?oyalayıcı savaşlara? başvurmanın gerekliliği üzerinde duruyorlar. Kitapta bir varsayım olarak işçi eylemleriyle Birinci Dünya Savaşı arasındaki doğrudan bağlantıya dikkat çekiliyor. Savaş öncesi işçi sınıfında milliyetçi eğilimler bilinçli olarak artırılıyor. 1917 Bolşevik Devrimi ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında artan işçi eylemleri karşısında uluslar arası sermaye yeni çözümler arıyor. Almanya?da devrimin başarısızlıkla sonuçlanması ve II. Enternasyonalin çöküşü üzerine milliyetçi akımların etkinlik kazanması, İtalya?da faşistlerin iktidara ele geçirmesi sonucu, işçi eylemleri ve devrim dalgaları yavaş yavaş azalmaya başlıyor.
Özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında sendikaların ve işçi partilerinin güçlenmesi üzerine egemen sınıflar, ?sosyal devlet? uygulamalarına başvuruyor. Demokratik ve işçi haklarının genişletilmesiyle işçi sınıflarının devlete karşı bağlılıklarının artırılması ve devrim ihtimalinin tamamen devre dışı kalması amaçlanıyor.
Kitapta, gelecek döneme ilişkin temel soru, şöyle saptanıyor: 20. yüzyıl sonlarında durağanlaşan işçi hareketindeki kriz geçici mi yoksa sürekli bir kriz midir? 21. yüzyılda işçi hareketi yeniden güçlenip bir emek enternasyonalizmine yol açabilecek midir?
Emek hareketinin güçlenmesinde siyasi dinamiklerle olan ilişkisinin önemine dikkat çekildiği gibi sisteme muhalif diğer hareketlerle de bağlantı kurması gereği üzerinde duruluyor. 20. yüzyılda devletin sosyalleşmesi sonucu işçi hareketinin eski etkinliğini kaybettiği hatırlatılarak günümüzde devletin sosyal niteliğini terk etmesinin emek enternasyonalizmi için yeterli ve tek bir neden olmayacağına işaret ediliyor. Sonuçta kapitalizmin insanların fiziksel ve ekonomik güvenliğini sağlama kapasitesine sahip bir sistem olarak meşruiyet krizine girmesi halinde aşağıdan gelen ve giderek büyüyen devrimci meydan okumalarla başa çıkamayacağı da vurgulanıyor.

Kitabın Künyesi
Emeğin Gücü / 1870’ten Günümüze İşçi Hareketleri ve Küreselleşme
(Forces of Labor: Workers’ Movements and Globalization since 1870)
Beverly Silver
Çeviri: Aslı Önal
Yordam Kitap
Baskı: 1. Baskı, Ekim 2009, İstanbul
Sayfa Sayısı: 288

Yorum yapın

Daha fazla Emek Tarihi / Teori, İnceleme, Politika
Sıra Dışı İnsanlar / Direniş, İsyan ve Caz – Eric Hobsbawm

Bu kitapta derlenmiş olan 26 makale, emek tarihine ilişkin öncü çalışmalardır. Eric Hobsbawm, 1950-1980 arasında yazdığı emek ve toplumsal protestolar...

Kapat