İhanet – Harold Pinter

Harold Pinter’in 1970’lerin ortalarında yazdığı çarpıcı oyunu İhanet, hayatları temel bir yalana dayanan, hatta bu yalan açığa çıktığında kurdukları aşk ve dostluk ilişkilerinin boşluğunu hissetmelerine rağmen, derinden sarsılacak kadar bile sahicilikleri kalmamış üç kişinin öyküsü. Basit bir İhanet anlatılıyor görünüşte, ama modern toplumlardaki gerçekdışılığın insan ilişkilerini de yalana çevirmesinin dramatik bir anlatımı diye de okunabilir.
Pinter, bu oyunda kronolojik düzeni tersine çevirerek ve sinematografik bir kurgu tekniği kullanarak “Tiyatro”da zaman anlayışına yepyeni bir bakış getiriyor.

İngiliz oyun yazarı, senarist, şair, tiyatro yönetmeni ve aktör Harold Pinter, İngiliz Tiyatrosunun 20.yüzyılın ikinci yarısındaki temsilcisi olarak görülür.
10 Ekim 1930?da Londra?da bir terzinin oğlu olarak dünyaya geldi. 2. Dünya Savaşı?nın başlaması üzerine 9 yaşında terk ettiği Londra?ya 12 yaşında geri dönebildi. Savaş dönemindeki bombalamaların etkisini üzerinden hiçbir zaman atamadı. Okulda özellikle Franz Kafka ve Ernest Hemingway?in kitaplarını okudu. Londra?da Hackney Downs Dil Okulu?ndaki eğitimi sırasında okul tiyatrosunda Joseph ve Romeo gibi karakterleri canlandırma olanağı buldu ve kariyer olarak oyunculuğu seçti. 1948?de Kraliyet Akademi Dramatik Sanatlar Okulu?na burslu olarak girdi ancak 2 sene sonra okulu bıraktı. Askere gitmeyi reddettiği gerekçesiyle para cezasına çarptırıldı. 1950?de ilk şiirlerini Harold Pinta takma adıyla yayınladı. [[1951]’de Drama Okulu’na girdi. Çeşitli tiyatro gruplarında oyuncu olarak çalıştıktan sonra oyun yazarlığına başladı. 1957?de Bristol Üniversitesi?nin Tiyatro bölümü için Oda adlı oyununu dört günde tamamladı. Bunu, aynı yıl yine Bristol Üniversitesi Tiyatro bölümü tarafından sahnelenen Doğum Günü Partisi adlı oyunu izledi. Kapıcı (1957), Git Gel Dolap (1960), Yuvaya Dönüş(1965), Eski Günler (1971), Issız Topraklarda (1975), İhanet (1978) oyunları ile tanındı.

Oyunlarında genelde insanların gündelik konuşmalarının çözümlemesini yaptı. İnsanlar üzerindeki baskıyı işledi. İlk eserlerinde işçi sınıfına mensup insanların içinde bulundukları olumsuz koşullara, maddi zorluklara ve bunun ruhlarına yansımasına ve onların hayal kırıklıklarına değindi.

Pinter’ın oyunları soyadına atıfla Pinteresque denilen kendine özgü bir tarz yarattı. Genellikle bir odada geçen oyunlarında sessizliği, gizemi ve kısa konuşmaları kullanarak bir gerilim ve tehdit havası oluşturuyordu. Erotik fanteziler, takıntılar, kıskançlık ve nefretten örülü diyaloglar kuruyordu.

Pinter, 29 tane oyun yazdım, artık diğer yazın türleri üzerine çalışacağım diyerek 74 yaşında oyun yazmayı bırakmıştır.

Pinter, film senaryosu da yazmış ve bazı edebi eserleri filme uyarlamıştır. Hizmetçi, Kaza, Arabulucu filmlerinin senaryosunu yazdı. John Fowles’ın Fransız Teğmenin Karısı adlı romanını (1982), ve kendi yazdığı İhanet’i sinemaya uyarladı.

1978?de bir şiir kitabı yayınladı. Son olarak, 2003?te savaş karşıtı şiirlerinden oluşan derlemesini yayımladı. Irak?a karşı girişilen müdahaleyi eleştiren bu şiir seçkisi ile Wilfred Owen Şiir Ödülü?ne değer bulunmuştu.

1973?de Şili Devlet Başkanı Allende?nin devrilmesinden sonra insan hakları konusunda aktif olmuştur, ancak oldukça tartışmalı görüşlere sahiptir. 1999?da Kosova krizinden Nato?nun müdahalelerini ülkedeki korku ve karışıklığı arttıracağı gerekçesiyle eleştirdi ve “Miloseviç’i Serbest Bırakın” kampanyasına katıldı. Amerika’ya karşı Küba Dayanışma Partisi’nin üyesi oldu. Amerika ve İngiltere’nin Irak’ı işgalini eleştirdi ve 2004’te İngiltere Başbakanı Tony Blair’e karşı başlatılan kampanyaya katıldı.

Harold Pinter, 1985 yılında meslektaşı Arthur Miller ile 12 Eylül baskısı altındaki aydınlara destek olmak için Türkiye’ye gelmiştir.Türkiye ziyaretinin ardından bu coğrafyaya ait ‘Bir Tek Daha’ ve ‘Dağ Dili’ adlı iki oyun yazmıştır. Sanatçı, dört yıl önce Hasankeyf’i korumak için Ilısu Barajı’na karşı bir kampanya da başlatmıştı.

Nobel ödülü alana kadar birçok ödülün sahibi olan Pinter, on dört üniversiteden onur derecesi almıştır.

Pinter iki defa evlendi. Şimdiki eşi, roman ve tarih yazarı Lady Antonia Fraser’dir.
Harold Pinter, 24 Aralık 2008 tarihinde yakalandığı kanser hastalığına yenik düştü.

Bazı Oyunlar
* Doğumgünü Partisi (The Birthday Party, 1957)
* Kapıcı (The Dumb Waiter, 1957)
* İnce Sızı (A Slight Ache, 1958)
* Eve Dönüş (The Homecoming 1965)
* Eski Zamanlar (Old Times, 1970)
* Issız Topraklar (No Man’s Land, 1974)
* Aldatma (Betrayal, 1978)
* Alaska Diyarı (A Kind of Alaska, 1982)
* Dağ Dili (Mountain Language, 1988)
* Ay Işığı (Moonlight, 1993),
* Küller Küllere
* Bir Tek Daha

Kitabın Künyesi
İhanet-Oyun
Yazar: Harold Pinter
Yayınevi: Kabalcı Yayınevi
Çevirmen : Tuncay Birkan
Mayıs 1993,
86 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Tiyatro oyunları
Vichy’deki Olay – Arthur Miller “faşizmin insanı derinden sarsan, yaşamları alt üst eden uygulamaları”

Fransa-Vichy kasabasında 2. Dünya Savaşı dönemi, yıl 1942. Kasaba Alman faşizminin yönetimindedir. Emniyet'te sokaktan toplanan bir grup adam sorgulanmayı beklemekte,...

Kapat