Mahmut Cahit Külebi Hakkında Bilgi – Ayhan Hüseyin Ülgenay

Mahmut Cahit Erencan” ( 20.Aralık.1333 ) 12.Ocak.1917 Tarihin de Tokat / Niksar, Zile Çeltek köyünde doğdu, ilk ismi Mahmut Cahit ERENCAN ailesi soyadı kanunu çıkınca ilk önce ERENCAN soyadını aldı.01.01.1930 tarihin de soyadlarını KÜLEBİ olarak değiştirip Tescil ettirdiler Baba ismi; Necati Anne ismi; Feride, evli. Eşinin ismi; Fatma Süheyla 1940 yılında nişanlandı 1941 yılın da nikahlandı 1942 yılında evlendi (Fatma Süheyla hanım 15.04.1993 tarihinde hayata gözlerini yumdu) iki çocuk babası( Ali – Ahmet) Fransızca Almanca biliyor. Öğretmen, Şair, Yazar, Müfettiş, Kültür Ateşe si Bakanlık Baş Müfettişi.

Baba soyu Erzurum’un Kasımpaşa mahallesin den Gullebiler den Anne soyu; Pasinler’in Aşağı Tahir Hoca Köyünden Kara Bey Oğullarından Ailesi Erzurum un işgalinden sonra batıya göç etti Baba’sı devlet memuru Cahit KÜLEBİ doğduğu köy olan Çeltik köyün de çok az kaldı Üç yaşın da iken Zile deki ana okuluna verildi. Çamlıbel bucağının merkezi olan Artova da bulunan Davutlar İlk Okulun da 1.ci ve 2.ci sınıfları okudu.3.cü,4.cü ve 5.ci sınıfları Niksar da Danişment İlk Okulunda Orta Okulu Sivas Erkek Lisesinin Ota bölümün de yatılı olarak okudu. Liseyi Sivas Erkek Lisesin de başladı Lisenin son sınıfında iken Bursa Erkek Lise sinde iki ay, daha sonra Sivas Erkek Lisesin de yatılı okuyarak 1935 – 1936 öğrenim yılı Haziran döneminde mezun oldu Yüksek öğretmen okulunun sınavlarını birincilikle kazandı. Bu okul da okurken kendi çabaları ile Fransızca öğrendi.1938 yılının Haziran – Eylül aylarında Öğretmeni Raşit ARAT yardımları ile Almanca öğrenmek için Berlin’e gitti. Yüksek Öğret men Okulunu 1938 – 1940 ders yılı Eylül döneminde bitirdi.
ÇALIŞMA HAYATI;
01.10.1940 – 17.12.1942 tarihleri arasında. Askerliğini Yedek Subay olarak Trakya da 46. Süvari Alayın da yaptı.( 01.10.1940 – 31.03.1941 Yedek Subay Okul’u 31.03.1941 – 31.10.1941 Asteğmenliği.31.10.1941 – 17.12.1942 Teğmenliği.)
28.01.1943 – 01.05.1944 Antalya Lisesi Edebiyat Öğretmeni Stajyeri 02.05 1944 – 25.01.1946 Antalya Lisesi Edebiyat Öğretmeni.26.01.1946 -07.02. 1946 Devlet Konservatuar Diksiyon Öğretmeni.07.02.1946 – 11.12.1954 Devlet Konservatuar Edebiyat Öğretmeni.12.12.1954 – 10.09.1956 Ankara Gazi Lisesi 10.09.1956 – 03.12.1959 Maarif Vekaleti 3.cü sınıf Müfettişi 03.12.1959 – 20.09.1960 Maarif Vekaleti 2.ci sınıf Müfettişi 20.09.1960 – 30.11.1962 İsviçre Bölgesi Öğrenci Müfettişi ve Kültür Ateşe si 30.11.19 62 – 27.04.1964 Bakanlık 1.ci sınıf Müfettişi ve İsviçre Bölgesi Öğrenci Müfettişi ve kültür Ateşe si 27.04.1964 – 28.02.1966 Bakanlık 1.ci sınıf Müfettişi 28.02.1966 – 04.12.1969 Bakanlık Müfettişi 04.12.1969 – 30.11.19 70 Bakanlık Baş Müfettişi olup Kültür Müsteşar Muavini 30.11.1970 – 04. 08.1971 Kültür Müsteşar Muavini 04.08.1971 – 03.01.1973 Bakanlık Baş Müfettişi 03.01.1973 tarihin de emekli oldu emekli olduktan sonra TÜRK Dil Kurumu yönetim kuruluna seçildi yayın kolu başkanı oldu.1976 yılında yazmanlığa getirildi.12.09.1983 tarihinden sonra istifa ederek ayrıldı.22.08.1983 tarihinde kurulan Sosyal Demokrasi Partisi ( SODEP) kurucuları arasında yer aldı veto edildi daha sonra 05.11.1985 tarihinde kurulan Sosyal Demokrat Halkçı Parti ( SHP ) kurucuları arasında yer aldı Merkez Karar ve Yönetim Kurulu üyesi oldu Parti Müfettişi olarak ta çalıştı.
SANAT HAYATI;
Cahit KÜLEBİ İlkokul yılarında şiir yazmaya başladı babasının hayata gözlerini yum masından sonra ortaokulda yazdığı şiir hatırlıya bildiği nadir şiirlerdendir.1933 yılından sonra Sivas Erkek Lisesinin dergisi olan ve Ahmet Kutsi TECER in gayretleri ile yayınlanan ‘’ TOPLANTI ‘’ isimli dergide şiirlerini yayınladı. Öğretmeni Fazıl YANAL tarafından şiir yazması teşvik edildi yayınlanan ilk şiiri olarak kabul ettiği şiiri ‘’ YÜCEL ‘’ Dergisinin Mayıs 1935 tarihli 4.cü sayısında yayınlanan ‘’ GİDENE’’ isimli şiiridir bu şiirde Sivas Erkek Lisesi – Ahmet ismini kullandı Sivas ta yapılan ‘’ AŞIK LAR BAYRAMINDAN ‘’ İstanbul a geldikten sonrada Fransız şairlerinden etkilendi şiirlerinde KARACAOĞLAN – BAKİ –ŞEH GALİP – NEDİM gibi Türk şairleri etkileri görülür çocukluğun da HAŞİM – HAMDİ TANPINAR – NECİP FAZIL daha sonraları MUHİP ile CAHİT SITKI yı beğendiğini söyler. İstanbul da ‘’ GENÇLİK ‘’ Der gisin de Mahmut Cahit ismiyle iki Nazmi Cahit ismiyle iki şiirini yayınladı daha son ra Cahit ERENCAN ismiyle SOKAK – GENÇLİK – VARLIK Dergilerin de şiirlerini yayın ladı. ( 1950 – 1954 ) ‘’ TÜRK DİLİ DERGİSİ ‘’ kurucularından ( 1951 )
ÖDÜLLERİ;
1 – ‘’YEŞEREN OTLAR ‘’ ile Türk Dil Kurumu Edebiyat ödülü 1955
2 – ‘’ YANGIN ‘’ ile Yeditepe şiir armağanı 1981

Mahmut Cahit KÜLEBİ 20.06.1997 tarihin de Ankara da hayata gözlerini yumdu. İlk mezarı cebeci mezarlığındadır daha sonra oğlu Ali KÜLEBİ başvuruşu üzerine mezarı Niksar Karşı bağ Mahallesindeki şair Erzurumlu Emrah Türbesinin yanına taşındı.

CAHİT KÜLEBİ HEYKELİ;
1992 tarihin de T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığının daveti üzerine Gürcistan doğumlu Prof. Dr. Sait RÜSTEM Türkiye ye geldi Prof. Dr. Sait RÜSTEM 1994 yılın da Cahit KÜLEBİ Heykelini yaptı Heykel. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü nün Kültür alanına konuldu
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ( 2863 No’ lu. ) 21.07.1983 tarihin de kabul edildi. Kanun zaman içerisin de işlevini yitirince Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile Çeşitli Kanunlar da Değişiklik Yapılması Hakkın da ( 5226 No’ lu) Kanun 14.07.2004 tarihin de yürürlüğe girdi. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü nün Kültür Alanın da bulunan Cahit KÜLEBİ heykeli Kültür Turizm Bakanı Ertuğrul GÜNAY direktifleri ile 28.07.2008 tarihin de Milli Kütüphanenin giriş kapısının önün deki alanın sol tarafına nakledildi 29.07.2008 tarihin de Milli Kütüphaneye oluru geldi Mustafa Şerif ONARAN tarafından hazırlanan A’DAN Z’YE Cahit KÜLEBİ isimli kitabın 40.cı sayfasında Cahit KÜLEBİ’ T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı kültür alanın da bulunan heykelinin önünde çekilmiş bir resmi vardır.
ESERLERİ;
1 – Adamın Biri 1946 – 1954 – 1954 ( Aynı sene iki baskı ) 1963
2 – Rüzgar 1949 – 1954 — 1962
3 – ATATÜRK Kurtuluş savaşında 1950 – 1952 – 1954 –1959 — 1971 – 1981(1954ve1959 tarihli kitaplar Yeşeren Otlar isimli kitaplarla birlikte basılmıştır.)
4 –ATATÜRK Oratoryosu ‘’ Nevit KODALLI ‘’ 1953 – 1955 – 1960 – 1961 –1963 – 1973 – 1980 — 1990
5 – Yeşeren Otlar 1954 – 1959
6 – Süt 1965
7 – Şiirler 1969
8 – Türk Mavisi 1973
9 – Sıkıntı ve Umut 1977
10 –Yangın 1980
11 –Bütün Şiirleri 1982 – 1985–1988 – 1990 – 1992 – 1993 – 1994 – 1996 – 1997- 1997 – 1998 – 1998 – 1999 –2000 – 2001 – 2002 – 2003 – 2004 –2006 –2007 – . 2009 – 2010
12 –Şiir Her Zaman 1986 – 1992
13 –İçi Sevda Dolu Yolculuk 1986 – 1999 – 2007
14 –Güz Türküleri 1991
15 –Seçmeler 1993 — 1994
16 –Seçme Şiirler 1997 – 1998
17 –Atımın Yelesi Bulut Renginde 2003—2003 ( Aynı sene iki değişik baskı ) HAKKINDA;
1 – Sarı Meçli Yarim le Elele Hikmet Tufan DOYE 1982
2 –Un Uomo Gualungue 1986 ( İTALYA baskısı. İtalyanca )
3 – Cahit KÜLEBİ Muzaffer UYGUNER 1991
4 – Cahit KÜLEBİ Hırçın ve Lirik Vecihi TİMUROĞLU 1995
5 – Cahit KÜLEBİ ve Şiiri İsmail ÇETİŞLİ 1998
6 – Cahit KÜLRBİYE Saygı Edebiyatçılar Derneği 1998
7 –A’ dan Z’ ye Cahit KÜLEBİ Mustafa Şerif ONARAN 2004
8 –Cahit KÜLEBİ ‘’ LİRİK ‘’ Üsküp baskısı ‘’ Mekodon ca ‘’
9 –The Turkish Blue 2008
10 – Cahit KÜLEBİ ‘’ ANTOLOJİ DERGİSİ ‘’ ÇEVİRİLERİ;
1 – Renate Teodor STORM ‘’ Dora GÜNAY la ‘’ 1947
2 – Papatya Falı 1965 – 1965 ( Aynı sene iki baskı )
3 –Anadili Öğretim Julia MARSHAL 1974
4 –Anadili ve Yazın öğretimi Julia MARSHAL 1994
5 –Avrupa Konseyi Ülkeler de Anadili Öğretim 1994
———————————————————————————-
KİTABLARIN TEMİN EDİLDİĞİ KAYNAKLAR;
1 – Milli Kütüphane
2 –T.C. Başbakanlık Devlet arşivleri dokümantasyon bölümü Ayhan Hüseyin ÜLGENAY Koleksiyonu
CAHİT KÜLEBİ RESİMLERİ;
1—Kitaplarından çoğaltılmıştır.
2 –Emekli Sandığındaki dosyasından çoğaltılmıştır.
3 – ‘’ ÇABA AYLIK SANAT DERGİSİ ‘’ sayı,11 EYLÜL 1967

ÇARE
Bu yerlerin havası ağacığım
Bize yaramadı,
Gün be gün zayıflıyoruz
Ne üst ne baş kaldı

Sen her gün akşama kadar ağacığım
Anaya hasret, babaya hasret,
Ekmeğe, insan yüzüne,
Sokaklara hasret.

Lavanta kokuları gelir uzak mahallelerden,
Yel estikçe sıra sıra kavaklar sallanır,
Bir fakirlik, bir yalnızlık, bir gurbet
İnsan nasıl olsa katlanır

Türkiye uçsuz bucaksız, ağacığım
Bu yerlerin havası bize yaramadı,
Kalkıp başka şehirlere gidelim artık
Çare kalmadı.
Cahit KÜLEBİ
‘’ RÜZGAR ‘’ Haziran 1954 say,17 -18

Yorum yapın

Daha fazla Biyografiler
Kısa öykünün ustası Anton Çehov ‘un hayat hikayesi – Semiha Şentürk

Anton Pavloviç Çehov, 17 Ocak 1860’ta Taganrog’da doğar. Azak denizi kıyısındaki Taganrog, 1860’lı yılların başında Yunan tüccarların sık sık uğradığı...

Kapat