Meraklılar – Richard Bach

Martı ve Hipnozcu’nun yazarından Türkçe’de daha önce yayınlanmamış bir başyapıt…

Oz Krallığı’nı çocukken gezdim, on dört kitabın hepsini okudum. Karakterlere ve maceraların geçtiği efsunlu ülkelere âşık oldum.
“Gerçek mi anne? Oz gerçek mi?”

Bütün anneler gibi yanıtlardı, bazen o tek cümle bir ömür sürerdi: “Yazarın zihninde gerçekti, şimdi de senin zihninde gerçek.”

O zamanlar zihnimdekileri nasıl soracağımı bilemediğimden, sonraki yarım yüzyılı sorularımı netleştirmeye çalışarak geçirdim: Eğer Oz zihnimdeyse, ona zarar verebilirler mi?
Dünya da mı zihnimizde?

Ya kendimizle ilgili gördüklerimiz, sadece düşüncelerimizin bir yansımasıysa?

Düşüncemizi değiştirmeye karar verdiğimizde dışarıya ne yansır?

İçinde kötülük, savaş ve suç barındırmayan yeni bir kültür filizlenirse diye düşündüm bulunduğum yerden ayrılırken, ne olur?

Yıkmak için boşa harcadığımız bunca enerjiyle neler yapılırdı?

En karanlık yanlışları değil de en yüce doğruları seçtiğimiz bir dünyada yaşamak nasıl bir his olurdu, sürekli birbirimizi aşağı çekmek yerine yüceltmeye çalışsaydık?

Böyle bir uygarlık nasıl başlar, nereye gider?

Böylece Meraklılar doğdu, tek bir kişinin bir hareketiyle yön değiştiren lanetli bir uygarlığın hikâyesi.
-Richard Bach-
(Tanıtım Bülteninden)

İyi olan her şey mümkün – Aysel Sağır
(27/05/2011 tarihli Radikal Kitap Eki)
İnsan ve yaşamla ilgili çıkmaza girmiş temel alanlar etrafında dönüyor Richard Bach?ın ?Meraklılılar?ı. Bach, barışcıl, özgür, adil yaşam temasını işlediği kitabında, dinamik bir süreç olan insanın yaşadığımız çağa özgü biçimlenen tıkanma noktalarından hareket ediyor. Kitabın olay örgüsü, karakterlerin belirgin kıldığı temayla çözümü iç içe geçiriyor. Böylelikle, ?Meraklılar?ın -adı konmamış da olsa- felsefi boyutu öne çıkan, tezlerini felsefi temeller üzerinde şekillendiren bir eser olduğunu söyleyebiliriz.
Anlatıcının, Oz Krallığı efsanesinin sırrına ermek istemesiyle başlayan kitapta, yaşadığımız dünyanın alışık olduğumuz görüntülerinin yerini dağgelincikleri alıyor; doğanın diğer canlılarının sesi duyuluyor. İnsanın kendi hemcinsiyle bitmek bilmeyen hesaplaşmasına, hırslarına, kinine, yarattığı ve yaratmakta olduğu savaşlara karşı sergilenen duruşun eşliğinde, dağgelinciklerinin dünyasına girerken, o efsanenin bugüne uyarlanmış karakterlerini tanımakta gecikmiyoruz. Eserin, beş kitap olarak bölümlere ayrıldığını, bu bölümlerin her birinde de sırasıyla, ırk, ateş, tekerlek, alfabe ve sonuncusunda da bir çıkarım olan nezaketin ele alındığı düşünülürse, her bir bölüme denk düşen karakterlerle anokranik bir gezinti yaptığımızı söyleyebiliriz.
?Her şey gider, insanın insana nezaket ve saygısı kalır? diyen bir sesin ağır bastığı kitapta, ilk karşılaştığımız Shamrock, yaşadığı dünyayı anlamaya çalışan küçük bir kız çocuğu olarak çıkar karşımıza. Shamrock?la öne çıkan geçmiş, gelecek ve şimdiyle ilgili tüm problemler, yaşadığımız çağa yeniden bakmamızı sağlar. Shamrock aracılığıyla işaret edilen sorunların özünde ise insan tavrının yattığını söyleyen güçlü bir ses vardır.
Söz konusu güçlü sese gelince de, bu sesin didaktik olduğunu düşünmeyip, bunun içimizden gelen bir ses olduğunu kısa zamanda anlarız. Aynı ses, konular ve sorular değişse de kitabın diğer bölümlerine de hakim olur. ?Küçük kız büyüdükçe güçlerini arka plana atmak yerine, onları geliştirdi; pratik yaptıkça başkaları ona duyarlı demeye başladılar. İlgi duydukları konusunda kimse cesaretini kırmadı, alay eden olmadı; aksine dağgelinciklerine yaraşır biçimde desteklediler, o başkalarının hikayelerinden keyif alırken onlar da Shamrock?un maceralarının tadını çıkardılar.?
İlerleyen sayfalarda başka başka karakterlerle de tanıştığımız kitapta, her karakter, yaşadığımız çağın merkezinde yer alan insanın insana olan düşmanlığı gibi ana sorunsal noktaları işaret eder. Sözcüklerle gerçekliğin göreceli ağırlığını hafifleterek onu daha bir dayanılır kılma rolüne sahip olan Budgeron ve Danielle ile tam da burada karşılaşırız.

Her fikir sınanmak ister
Zira yazarak, hikayeler kurgulayarak zihinsel dünyayı besleyen Danielle ve Budgeron, yazma edimiyle çoğunluğun duygu ve düşünce dünyasını zenginleştirmek için adeta görevli tayin edilmişlerdir. Derinlerden gelen bu gücü duyumsayarak hayata hakim kılmaya çalışsalar da, söz konusu duyumsamanın olmadığı noktada da durmasını bilirler. Zire ?içimizdeki her görüntü, her fikir sevgimizi sınamak? isteyecektir. Günümüz dünyasına hakim olan, yok etme, güçlünün zayıfı ezmesi ve tüm bunları kapsayabilecek adaletsizlik, haksızlık gibi insanlığın felaketine neden olan eğilim ve davranışlara karşıt bir alternatif sunmak gibi bir kaygısı olduğunu söyleyebiliriz Meraklılar?ın. Buradan bakıldığında, son derece anlamlı, insanın içine ısıtan mesajlar taşıdığını belirtemeye gerek yok. -İyi niyet düzleminde kalıp, ondan öteye geçemese de-; değişimi tetiklemek için, davranış ve eğilimi güdüleyen düşünce kodlarından, iyi-kötü kavramlarından, değerlerden yola çıkmak gerektiği anlayışı önemli bir arka plan oluşturur. Özgürlük, direnç, umut gibi benzeri mesajları Martı?da şiirsel bir üslupla çok güçlü bir biçimde veren Bach?ın, ?Meraklılar?da da aynı umudun peşine düştüğü görülüyor. Ancak, insanın kendisine ve doğaya uyguladığı kıyımın basit bir yaklaşım meselesinden ibaret olmadığını da bilmek gerekiyor.

Kitabın Künyesi
Meraklılar
Richard Bach
Çeviren: Aslı Esen Arslan
April Yayıncılık
2011,
471 sayfa

Meraklılar – Richard Bach” üzerine bir yorum

Yorum yapın

Daha fazla Romanlar
Klim Samgin’in Yaşamı 40 Yıl – Maksim Gorkiy ‘Devrim öncesi kırk yıl’

Klim Samgin'in Yaşamı 40 Yıl, Gorkiy'nin son ve en önemli, aynı zamanda üzerinde en çok tartışılan yapıtı. Kitap, 1870'li yılların...

Kapat