Metropol Sürgünlerini Görmek – Zafer Köse

Memleketin birçok yerinde ?kentsel dönüşüm? dedikleri şeyler yaşanıyor.
***
Sabırsızlık duygusu veren jenerik müziğinin peşinden haberler başlar:

?Sayın seyirciler, dünyada milyarlarca olay yaşandı bugün. Her birinizin hayatına etkisi olan çok sayıda gelişme var. Bunlardan hangilerinin size ulaşacağını kararlaştırıp karşınıza çıktık.?

?Haberler?in sizin dünyanızın dışındaki bazı olaylar biçiminde algılanmasını artık kanıksamışsınızdır.

?İki politikacı birbiriyle atıştı. Biri, diğerine hırsız dedi. Öbürü de yalancı diyerek karşılık verdi.?

?Bugün öğleden sonra, iki yeni pop şarkıcısı piyasaya çıktı. Çok meşhur oldular!?

?Bir belediyenin ekipleri, polis eşliğinde birkaç gecekonduyu yıktı. Orada yaşayan insanlar görevlileri engellemeye çalıştı. Yüzleri maskeli birileri de katıldı bu direnişe.?

Siyaset denen şey de sizinkinden başka bir dünyada yaşanmaktadır. Bir tür pop yıldızı olan bazı yaşlı adam ve kadınların birbirleriyle atışmalarından veya anlaşmalarından ibarettir o iş.

?Bir devlet başkanı bizimkini ziyaret etti. Bizimki de onu karşıladı. Bu arada, borsada bazı hisse senetleri alındı ve satıldı.?

?Bir futbol takımı bir diğerini yendi?

?Hava yarın da aynen bugünkü gibi olacak.?

?Yarın farklı kıyafetlerimizle ve farklı sözcüklerle yine haberleri sunacağız. İyi akşamlar.?

***

Haberlerden sonra, uyku saatine kadar oyalanmalısınız. Sehpanın üzerindeki kitaba uzanıyorsunuz. ?Metropol Sürgünleri?, bir röportaj kitabı.

Açıp birkaç sayfasına bakmaya karar veriyorsunuz. Sonra birkaç sayfa daha. Sayfalar peş peşe ilerliyor.

Sizi alıp bambaşka dünyalara götürüyor kitap. Her gün önünden, hatta bazen içinden geçtiğiniz o sokaklara. Bambaşka bir gözle bakıyor, her gün karşılaştığınız birçok insanı tanıyorsunuz.

Küçükarmutlu?dan Gazi Mahallesi?ne, oradan Sarıgazi?ye geçiyorsunuz. Tarlabaşı, Balat, sonra Ankara?nın Dikmen?i, İzmir?in Kadifekale?si…

Buraları o kadar iyi tanımaya başlıyorsunuz ki, kitapta hiç anlatılmayan şehirlerin, hiç anlatılmayan sokakları da bildiğiniz yerlere dönüşüyor. Bir anda yüz binlerce, milyonlarca insanın farkına varıyorsunuz.

Evinin yıkılmasına karar verilmiş bir teyzeyle tanışıyorsunuz oralarda. Seviyorsunuz onu.

A, evet, az önce buna benzer bir haberle karşılaşmıştınız! Neden o haber size hiçbir şey ifade etmemişti de şimdi böyle etkilendiniz?

Bir sayfa daha çevirince yüreğiniz burkuluyor. Okulda öğretmeni resim ödevi verdiğinde panzer ve kaçan insanlar çizen Oğulcan?ın sesini duyuyorsunuz. Küçük çocuk, mahallesinde sıkça gördüğü panzerlerden söz ediyor, yazar ablasına. Gülerek, eğlenceli hareketlerle, araçların nasıl su sıktığını, insanların nasıl kaçıştığını anlatıyor.

Metropol Sürgünleri?nin sayfalarını çevirdikçe, bunlar gibi çeşitli hayatların içine giriyorsunuz.

Evet, anlıyorsunuz ki; haber bir iletme işidir, röportaj ise yaratma. Ve gerçekliğe, ancak bir yaratma süreciyle ulaşılabiliyor.

Sadece metropollerdeki sürgün hayatları değil, habercilikle, röportajcılıkla ilgili gerçekleri de kavrıyorsunuz.

Ayrıca, ünlü birini bulup sorular sormak ve bunları diyaloglar halinde alt alta yazmak, yani söyleşi yayımlamak da değilmiş demek ki röportaj. Bir edebiyatmış. Farklı hayatların, bölgelerin, insanların anlatıldığı, yazarın bakış açısıyla zenginleşen bir anlatı türü. Bir ustalık işi.

Ev demenin komşu demek olduğunu, mahallenin çocukların oynaması anlamına geldiğini, kentsel dönüşüm kandırmacasını göstermenin bir yolu…

Artık öncekinden faklı bir geçeklikle görüyorsunuz: Memleketin birçok yerinde ?kentsel dönüşüm? dedikleri şeyler yaşanıyor.

Zafer Köse
zaferxkose@gmail.com

Kitabın Künyesi
Metropol Sürgünleri
(Denize Ekmek Banıp Yiyenlerin Hikayesi)
Gülşen İşeri
Su Yayınevi / İnceleme Dizisi
2010
176 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Sosyoloji, Söyleşi
Nâzım?dan önce Küba?ya dedesi gitti

KÜBA ESKİ ELÇİSİ ABASCAL, HASAN ENVER PAŞA?YI ANLATTI Eylül ayında Türkçedeki ikinci baskısını yapan, ?Havana?da Türk Tutkusu 1898? romanının yazarı...

Kapat