Nietzsche: Tüm psikoloji, şimdiye dek, ahlaksal önyargılara ve korkulara takılıp kalmış.

Tüm psikoloji, şimdiye dek, ahlaksal önyargılara ve korkulara takılıp kalmış: Derinlere inmeyi göze alamamış. Onu morfoloji olarak, güç isteminin gelişim öğretisi olarak kavramak, benim kavradığım gibi – kimse bunu henüz aklından bile geçirmemiş: Şimdiye dek yazılanların, şimdiye dek susulanların belirtisi olarak, bilinmesine izin verildiği sürece.

Ahlaksal önyargıların gücü, tinsel gücü en yüksek, görünüşte soğuk ve önceden dayandığı düşüncelerin en az olduğu dünyanın içinde derinden derine işliyor – ve bunun açıkça, zedeleyici, ket vurucu, kör edici ve çarpıtıcı biçimde yapıyor. Halis bir fizyo-psikoloji, araştırıcının yüreğindeki bilinçdışı dirençle savaşılmalıdır; araştırıcının kendine karşı çıkan “yüreği” vardır çünkü; “iyi” ve “kötü” itkilerin karşılıklı bağımlılığı öğretisi, daha incelmiş

ahlaksızlık olarak, güçlü ve yiğit bir vicdanda sıkıntı ve bıkkınlık verir-, daha da fazlası, tüm iyi itkilerin kötülerden türetilmesi öğretisi. Ama, diyelim ki, birisi, nefret, kıskançlık duygusunu, mal-mülk tutkusu, egemen olma tutkusunu, yaşamı koşullandıran duygular, yaşamın tüm ev işlerinde41 temel ve öz olarak bulunması gerekli bir şeyler olarak alsın, o zaman onlar yüceltilmelidir, eğer yaşam yükseltilecekse-, bu görüşünden dolayı, deniz tutmasından çektiği gibi çekecektir. Yine de, bu varsayım, bu koskoca, hemen hemen yeni bir tehlikeli bilgi alanında, en tuhaf en acı verici olmaktan uzak: – Niçin herkesin ondan uzak kalması gerektiğinin gerçekten de yüz ayrı gerekçesi vardır – becerebilene! Öte yandan, gemisi, eğer bu sulara itilmişse, iyi, hadi öyle olsun! Sıksın dişini şimdi! Gözlerini dört açsın!

Sıkı sıkı yapışsın dümene! – Dosdoğru ahlakın üstüne doğru gidiyoruz, ezip geçiyoruz, oraya dek seferimizi uzatmaya kalkışarak; belki de ahlakımızın geri kalanını hurdahaş ediyoruz – ama, kim umursar ki bizi! Yürekli seyyahlara ve serüvencilere, hiç bir zaman daha derin bir sezgi dünyası kendini açmamış ki: Ve psikolog böylece “özveride bulunuyor” – Hiç de sacrifizlo dell’ intelletto değil bu, tersi! – diğer bilimlerin varlığına hizmet ve hazırlık için, psikolojinin yeniden bilimlerin kraliçesi olarak tanınmasını en azından karşılıklı olarak isteyebilecek Psikoloji, şimdi yeniden temel sorunlara giden yoldur.

Friedrich Nietzsche
İyinin ve Kötünün Ötesinde
(Bir Gelecek Felsefesini Açış)
Çeviren: Prof. Dr. Ahmet İnam
Yorum Yayınevi

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here