Dünyanın En Zor Filozofu: Hegel’i Neden Anlamalıyız?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Kâbus Değil, Ayna: O Karmaşık Sözlerin Ardındaki Gündelik Gerçeklik

Yazar: Jungish

(Felsefe, Ne Zaman Kafayı Karıştırmaktan Çıkar da, Hayata Işık Tutar?)

Aziz Okuyucularım, Ey Felsefe Kitaplarını Korkuyla Açanlar!

Şimdi size, felsefe âleminin en haşmetli, en karmaşık ve ne yazık ki en çok korkulan adamından bahsedeceğim: Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Hegel’in kitapları, sanki uzaylıların yazdığı şifreli metinler gibidir. Lakin, size bir sır vereyim: Hegel’in düşünceleri, sanıldığı kadar mantık dışı ve ulaşılmaz değildir; tam tersine, gündelik hayatımızın en derin dinamiklerini anlatır.

I. Hegel’in Korkutucu Ünü: Dilin Labirenti

Hegel, bu korkutucu ünü, çoğunlukla ağdalı, karmaşık ve iç içe geçmiş diline borçludur. Onun felsefesi, kuramsal felsefenin zirvesi olarak görülür.

  • Zorluk: Okuyucu, onun “mutlak tin” (Absolute Spirit) veya “özne-nesne diyalektiği” gibi kavramları karşısında kendini hemen yetersiz hisseder. Ancak bu zorluğun bir nedeni de şudur: Hegel, varoluşun bütününü tek bir sistem içinde açıklamaya çalışmıştır.

II. Hegel’in Basit Gerçekleri: Diyalektiğin Ritmi

Hegel’in felsefesini, o koca sözleri bir kenara bırakıp, gündelik hayatın ritmi olarak okumalıyız:

  1. Diyalektik: Çatışma ve İlerleme: Hegel’in en temel fikri Diyalektik’tir (tez, antitez, sentez). Bu ne demektir?
    • Hayat Çatışmadır: Hiçbir fikir, hiçbir durum tek başına, durağan değildir. Her şeyin içinde kendi zıddı (karşıtı) bulunur. Bu zıtlıklar çatışır ve bu çatışmadan daha yüksek, daha gelişmiş, yeni bir fikir doğar.
    • Gündelik Misal: Evde Hüsnü Bey bir fikir atar (Tez). Karısı Fidan Hanım ona karşı çıkar (Antitez). Uzun bir tartışma ve didişmenin ardından, ne Hüsnü’nün ne de Fidan’ın ilk fikri olmayan yeni bir ortak karar (Sentez) alırlar. İşte bu, Hegel’in diyalektiğidir! Hayat, bu çatışma yoluyla ilerler.
  2. Tarih ve Bilinçlenme: Hegel’e göre tarih, bu diyalektik çatışmanın sürekli ilerlemesiyle, tin’in (ruh/bilinç) kendini daha iyi anlamasıdır. Bizim bugün “normal” saydığımız fikirler, geçmişteki sayısız çatışmanın sonucudur.

III. Neden Onu Anlamalıyız?

Hegel’in karmaşık sistemini anlamaya çalışmak, kendi hayatımız ve dünya hakkında büyük dersler çıkarır:

  • Gerçekliği Kabul: Hegel, hayatın çelişkilerle dolu olduğunu ve bu çelişkilerin durağan değil, itici bir güç olduğunu kabul etmemizi ister. Hatalarımız, aksiliklerimiz, düşmanlıklarımız; hepsi gelişimimiz için zorunlu birer aşamadır.
  • Sonuç: Mutlak Tin: Bu bitmeyen çatışmaların nihai sonucu, **”Mutlak Tin”**dir. Bu, her şeyin sonunda tamamen bilinçlendiği, kendini anladığı bir nihai durumdur.

Velhasıl: Hegel, bize rahat bir hayat vaat etmez. O, çatışmanın ve mücadelenin hayatın kanunu olduğunu söyler. Onun karmaşık sözlerini bir kenara bırakın ve sadece şunu hatırlayın: Karşılaştığınız her sorun ve çatışma, daha iyi ve daha bilinçli bir insan olmanız için atılan bir adımdır!

42

İLGİLİ VEYA BENZER YAZILAR

  1. Nal – Bir Akıl Hastanesinin Hatıra Defteri – Cemal Dindar Michel Foucault duysaydı şu ‘nal’ meselesini belki bir cilt daha eklerdi, Deliliğin Tarihi’ne. Üç ilacın; haloperidol, biperiden ve klorpromazinin ticari adlarının baş harfleri: NAL. Acile getirilen ‘akıl hastaları’nın genelde ilk tanıştıkları ilaçlar bunlardı. Bir enjeksiyona belli dozlarda çekilir ve hastaya enjekte edilirdi. Bazı kliniklerde bu...
  2. Kaplumbağalara Dair, Craig Stephenson Dünya yüzlerce yıl boyunca, tüm ağırlığıyla kaplumbağanın sırtında kaldı. Sabır, inayet ve sadakat timsali, ağırkanlı bir bilge olduğunu kanıtlaması için dünyayı taşıması yeterli olmadı. İnsanlar farklı coğrafyalarda pek çok anlam yükledi ona. Çoğu zaman iyi addedilen cüsseli tosbağalar, kimi zaman kötücül bir dünyanın habercisi oldular....
  3. İlk psikolojik roman, Eylül – Mehmet Rauf Mehmet Rauf’un en önemli eseri olan Eylül; zamanının ilk psikolojik romanı olarak kabul edilir. İlk defa 1900-1901 yılları arasında Servet-i Fünun dergisinde tefrika edilen Eylül’ün kitap halinde ilk baskısı 1901 yılında yapılmıştır. Kitap, psikolojik bir roman olup, ruhsal çözümlemelerde çok başarılı bir çalışma sergilemiştir. İnsanların...
  4. Karşıdevrimciler – Devrimciler 2, Kaan Arslanoğlu Kaan Arslanoğlu’nun romanı Karşıdevrimciler yayınlandığında ?Onu pisliğin ortasına attım. Yolu açık olsun.? diye yazdı. Biz alalım pisliğin ortasından, okuyalım, tartışalım, kurtaralım temiz kalanları pislik bulaşmadan sağına soluna? Daha iyileri yapılabilsin diye, romanlar okuyanlar için reklâm ve şişirilmiş satış rakamlarının ötesinde içeriği ile bir şey ifade...
  5. İnsan Ruhunun Haritası, Ahmet Ümit “Edebiyat, insan ruhunda yapılan bir yolculuktur.” Ahmet Ümit, İnsan Ruhunun Haritası adlı kitabında ‘Sırrı ve sınırları hiçbir zaman tam açıklanamayacak olan insan ruhunu tanımlama’ya çalışıyor ve soruyor: “İnsan ruhunun kıraç düzlüklerini, başı bulutlu dağlarını, korkutucu uçurumlarını, fırtınalı vadilerini, güneşli denizlerini, karanlık göllerini, verimli ovalarını gösteren bir harita çizilebilir mi?” ?İnsan ruhu...