Herakleitos

Siddhartha’daki Nehir Metaforu ile Herakleitos’un Nehir Öğretisi Arasında Kavramsal Bir Bağ

yazar

Nehir metaforu, felsefe tarihinde varlık, zaman ve değişim sorunlarını düşünmek için kullanılan en güçlü imgelerden biridir. Antik Yunan’da Herakleitos, varlığı sürekli bir oluş (γίγνεσθαι) olarak kavramsallaştırırken nehir metaforunu merkezî bir konuma yerleştirmiştir. Modern edebiyatta ise Hermann Hesse, Siddhartha (1922) adlı romanında nehir metaforunu bireyin bilgelik, zaman ve benlik anlayışını dönüştüren temel bir ontolojik figür olarak … Devamını oku

Herakleitos’un Karşıtların Birliği ve Antik Yunan Tiyatrosunun Dinamik İlişkisi

yazar

Herakleitos’un “karşıtların birliği” ilkesi, Antik Yunan düşünce dünyasında derin izler bırakmış bir kavram olarak, evrendeki değişim ve uyumun temelini oluşturur. Bu ilke, yalnızca doğa olaylarını değil, aynı zamanda insan yaşamındaki çatışmaları ve uyumu da açıklamaya çalışır. Antik Yunan tiyatrosu ve agonistik kültürle olan bağlantısı, bu düşüncenin toplumsal ve sanatsal ifadelerdeki yansımalarını ortaya koyar. Bu metin, … Devamını oku

Varlığın İlk Düşüncesi: Sokrates Öncesi Filozofların İzinde

yazar

Sokrates öncesi doğa filozoflarının, varlığın temelini su, ateş ya da bir gibi kavramlarda arayışı, insan aklının evreni anlamlandırma serüveninin ilk adımlarıdır. Thales, Herakleitos ve Parmenides gibi düşünürler, fiziksel dünyayı sorgularken soyut kavramlara yönelmiş, böylece felsefenin ve modern bilimin temellerini atmıştır. Bu metin, bu filozofların neden somut dünyadan soyuta geçiş yaptığını, bu yaklaşımın insan düşüncesini nasıl … Devamını oku

Herakleitos ve Nietzsche Arasında: Dağlar, Tepeler, İzbeler – Hamza Celâleddin

yazar

Felsefenin doğduğu ilk topraklardan –sözgelimi Efes’ten, Miletos’tan−, modern-sonrası felsefeye –sözgelimi Alplere, Norveç’e− kadar, filozoflar geniş düzlüklerden ya da ovalardansa, tepeleri, izbeleri ya da dağları kendilerine mesken etmişlerdir. Bu, bir bakıma tehlikeyi ve bilinemezliği çağıran tutum, tam da felsefenin doğasına uygun düşer. Friedrich Nietzsche’nin “şehirlerinizi Vezüv’ün eteklerine inşa edin”* önerisi de, felsefenin ve yaşamın tehlikeli doğasına … Devamını oku

Herakleitos’un şifre gibi iki düşüncesi var: İlki, varlık olmadığından her şey oluştur; ikincisi bunu izler, varlık, oluş olarak oluşun varlığıdır.

yazar

Varoluş ve Masumiyet Neyi anlatıyor “masumiyet”? Nietzsche, acınası suçlama hastalığımızı, kendimiz dışında sorumlular arama veya sorumluyu kendimiz olarak görme hastalığımızı ortaya koyarken, eleştirisini beş neden üzerine kurar. İlki şudur: “Her şeyin dışında bir şey yok”78. Ancak daha derin olan sonuncusu işte: “Her şey diye bir şey yok”; “Tümeli ufalamak gerek, bütüne saygıyı kaybetmek gerek”79. Masumiyet, … Devamını oku

Fragmanlar – Herakleitos

yazar

Bize ilk kez Yunanca-Türkçe karşılıklı bir metinde He- rakleitos’la sohbet olanağı tanıyan bu çalışma, Heraklei- tos’un zihnine yakın, zaman zaman onun kadar gizemli konuşan bir felsefecinin elinden çıkmış, çevirmeninin söz oyunları, Herakleitos’un söz oyunlarına katılmış. H. Diels’in sahte olduğunu ileri sürdüğü fragmanlarla birlikte tam 139 fragman Türkçede ilk kez art arda diziliyor ve Artemis tapmağına gömdüğü rivayet edilen PeriPhyseös (Doğa Üstüne) adlı yapıtıyla Herakleitos sanki Ephesos ufkunda diriliyor. Bilgece bir sessizlik içinde, kendisiyle denize açılmış okuyucusunu şöyle uyarıyor:

Devamını oku

Kırık Taşlar – Herakleitos

yazar

Diyalektik düşüncenin kökenleri açısından Hegel?e olduğu kadar Marx?a da esin veren Herakleitos?un Doğa Üzerine adlı yapıtından günümüze kalan Parçalar?ı, şair Alova?nın şiir diliyle yaptığı çeviriyle sunuyoruz. Alova?yı Parçalar?ı Kırık Taşlar başlığı altında bir araya getirerek çevirmeye yönelten etkenlerin başında, Eski Yunanlı filozofun ateşe, suya, toprağa, güneşe ?çıplak akıl?la bakarak evrensel yasaları çözmeye çalışması, diyalektik düşünceyi gözlem yoluyla keşfetmesi, her şeyin sürekli bir akış halinde olduğunu sistemli bir biçimde açıklaması ve tüm bunları açıklarken birkaç sözcükte indiği o büyük derinlik gelmektedir.

Devamını oku

Cezaevi kontör yükleme