Yazar: cemalumit

Li gorî Spinoza, gelo tiştekî wekî xerabî heye?

Metafizîk û exlaqê Baruch Spinoza bi awayekî radîkal têgeha kevneşopî ya “xerabiyê” ji nû ve şîrove dikin. Li gorî Spinoza, tiştekî wekî xerabiyê tune ye; ew tenê xeyalek e ku ji têgihîştina nebaş a mirovan a xwezayê û Xwedê (an “Madeya”) derdikeve holê. Ew vê nêrînê di Exlaqa xwe de berfireh dike. Li vir bingehên

okumak için tıklayınız

According to Spinoza, is there such a thing as evil?

Baruch Spinoza’s metaphysics and ethics radically reinterpret the traditional concept of “evil.” According to Spinoza, there is no such thing as evil; it is merely an illusion resulting from man’s inadequate understanding of nature and God (or “Substance”). He elaborates this view in his Ethics. Here are the philosophical foundations of Spinoza’s approach to the

okumak için tıklayınız

“En Kötü Ne Olabilir?” Sorusunun Gücü ve Tuzakları

🔍 I. Bu Soru Ne Anlatır? Ne Amaçlar? 👉 1. Zihinsel Felaketleştirmeye Müdahale İnsan zihni, belirsizlik karşısında en kötü senaryoyu kurgulama eğilimindedir. Bu soru, o otomatik düşünceyi yavaşlatır. “Ya başarısız olursam?”→ “En kötü ne olur?”→ “Kaybederim. Ama belki tekrar denerim.” Bu yapı, zihni dramatikleştirmeden uzaklaştırır, somutlaştırır. 🧠 II. Psikolojik Derinlik: Sadece Sormak Yetmez Bu sorunun

okumak için tıklayınız

Stresle felsefi olarak nasıl mücadele edilir?

1. Stoacılık: Kontrol Edebileceğini Ayırt Et Temsilcileri: Epiktetos, Marcus Aurelius, SenecaAna fikir: “Bazı şeyler bizim elimizdedir, bazıları değildir.” Yaklaşımı: Stoacılık, stresi oluşturan dış koşullardan çok, bu koşullara verdiğimiz tepkilerin önemli olduğunu savunur. Epiktetos’a göre olaylar değil, olaylar hakkındaki düşüncelerimiz bizi rahatsız eder. Stres karşısında temel soru şudur: “Bu durum benim kontrolümde mi?” Uygulama: 2. Budist

okumak için tıklayınız

Sait Faik Abasıyanık öykülerinde yoksulluğun nedenlerini nasıl ele alır?

Sait Faik Abasıyanık, öykülerinde yoksulluğu toplumsal eşitsizlikler, adaletsizlikler ve bireylerin içinde bulunduğu çaresizlikler üzerinden derinlemesine ele alır. Onun öykülerindeki yoksulluk, sadece maddi bir eksiklik değil, aynı zamanda insanların yaşamlarına sirayet eden bir yalnızlık, umutsuzluk ve toplum tarafından dışlanmışlık halidir. İşte Sait Faik’in yoksulluğu ele alış biçiminin temel özellikleri: 1. Toplumsal ve Ekonomik Adaletsizlikler Sait Faik,

okumak için tıklayınız

Sabahattin Ali: Namuslu olmak ne zor şeymiş meğer!

Namuslu olmak ne zor şeymiş meğer! Bir gün Almanların pabucunu yalayan ertesi gün İngilizlere takla atan, daha ertesi gün de Amerika’ya kavuk sallayan soysuzlar gibi olmak istemedik. Yalnız ve yalnız bir tek milletin önünde secdeye vardık. O da kendi cefakeş milletimizdir. Meğer ne büyük günah işlemişiz! Kanunlu, kanunsuz baskılar altında ezile ezile pestile döndük. Bugünün

okumak için tıklayınız

Edip Cansever kendini hangi şairle özdeşleştiriyordu?

Edip Cansever kendini hangi şairle özdeşleştiriyordu? “T.S. Eliot’ın Türkiye’de şiirleri çıkıyordu; Özdemir Nutku, Aslan Ebiri bu şiirleri çeviriyorlardı. O zaman Eliot gibi bazı şairler o kadar tanınmıyordu. Edip kendini Eliot’la biraz özdeşleştirdi sanırım.” Cemal Süreya / Kasım 1988 Kaynak: Edip’in Lastik Topu / Dostlarının ve ailesinin anlatımıyla Edip Cansever YKY Thomas Stearns Eliot, (d. 26

okumak için tıklayınız

Meriv çawa dizane ku mirovek bêaqil e?

Têgihîştina ku kesek nezan e, tenê bi nihêrîna li kêmbûna zanîna wî/wê nayê bidestxistin; ew mijarek tevlihev e ku xwedî aliyên epistemolojîk, psîkoanalîtîk û exlaqî ye. Sokrates bi gotina “Tenê tiştê ku ez dizanim ev e ku ez tiştekî nizanim” tekez dike ku nezanîna nezanînê xetera rastîn e. Kesê nezan: Baweriyên xwe yên zexm û

okumak için tıklayınız

How do you know if a person is ignorant?

Understanding that someone is ignorant is not achieved simply by looking at their lack of knowledge; it is a complex issue with epistemological, psychoanalytic, and moral dimensions. Socrates emphasizes that unawareness of ignorance is the real danger by saying, “The only thing I know is that I know nothing.” The ignorant person: Holds firm and

okumak için tıklayınız

Ji bo ku hûn kesekî nezan nas bikin, van pirsan bipirsin:

Nasîna kesekî nezan ne tenê kêmbûna zanîna wî/wê, lê di heman demê de qelsiya wî/wê ya ramana rexnegir, dogmatîzm û nexwestina wî/wê ya ji bo derbaskirina xwe jî eşkere dike. “Tu çawa dizanî ku tiştek rast e?” Di demekê de ku kesekî nezan bi korî serî li desthilatdariyê (ol, siyaset, kevneşopî) dide, ramanwerên rexnegir xwe

okumak için tıklayınız

To identify an ignorant person, ask these questions:

Getting to know an ignorant person reveals not only their lack of knowledge but also their weakness of critical thinking, dogmatism, and reluctance to transcend themselves. “How do you know something is true?” While an ignorant person blindly appeals to authority (religion, politics, tradition), critical thinkers rely on evidence, logic, and doubt. “Have you ever

okumak için tıklayınız

Cahil insanı tanımak için şu soruları sorun:

Cahil insanı tanımak, yalnızca bilgi eksikliğini değil, aynı zamanda eleştirel düşünme yetisinin zayıflığını, dogmatikliği ve kendini aşma isteksizliğini de ortaya çıkarır. 1. Bilgi ve Gerçeklik Algısı Üzerine (Epistemolojik Sorular) 2. Benlik ve Öz-Farkındalık Üzerine (Psikanalitik Sorular) 3. Ahlak ve Değerler Üzerine (Etiğe Dair Sorular) 4. İktidar ve Güç İstenci Üzerine (Nietzscheci Sorular) 5. Ölüm ve Anlam Arayışı

okumak için tıklayınız

Nietzsche’nin “Böyle Buyurdu Zerdüşt” eserinde Zerdüşt’ün yoldaşı olan kartal ve yılan sembolleri neyi temsil eder?

Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt eserinde Zerdüşt’ün yoldaşları olarak ortaya çıkan kartal ve yılan, derin sembolik anlamlar taşır ve eserin ana temalarıyla sıkı sıkıya bağlantılıdır. Bu hayvanlar, Nietzsche’nin felsefi vizyonunu ve Zerdüşt’ün ruhsal yolculuğunu temsil eden güçlü imgelerdir. Aşağıda, kartal ve yılanın sembolik anlamlarını ve eserin temalarıyla ilişkilerini ayrıntılı bir şekilde açıklıyorum.Kartal ve Yılanın Sembolik Anlamları

okumak için tıklayınız

Anaximander: Ramanwerê Pêşketinxwaz ê Serdema Antîk

Anaksîmandros (610–546 BZ) yek ji fîlozofên pêşîn tê hesibandin ku di felsefeya xwezayî de nêzîkî ramana pêşketinê bûye. Teoriyên wî yên li ser çavkaniya zindiyan dişibin têgihîştinên nûjen ên pêşketinê. A. Çavkaniya Ji Avê û Jiyana Seretayî Wî çavkaniya jiyanê bi deryayê ve girêda, îdia kir ku “zindên pêşîn di avê de derketine holê.” Formên

okumak için tıklayınız

Anaximander: The Evolutionist Thinker of Antiquity

Anaximander (610–546 BC) is considered one of the first philosophers to come closest to evolutionary thought in natural philosophy. His theories on the origin of living things bear striking similarities to modern understandings of evolution. A. Origin from Water and Primitive Life He attributed the origin of life to the sea, claiming that “the first

okumak için tıklayınız

Anaksimandros: Antik Çağın Evrimci Düşünürü

Anaksimandros (MÖ 610–546), doğa felsefesinde evrimsel düşünceye en yaklaşan ilk filozoflardan biri olarak kabul edilir. Canlıların kökenine dair teorileri, modern evrim anlayışıyla şaşırtıcı benzerlikler taşır. 1. Anaksimandros’un Evrimsel Teorisi A. Sudan Köken ve İlkel Yaşam B. Adaptasyon ve Değişim C. Kaynaklardaki Kanıtlar 2. Modern Evrim Teorisiyle Karşılaştırma Anaksimandros Darwin Canlılar suda başladı. Yaşamın kökeni okyanuslar. Balıksı formlar

okumak için tıklayınız

Ma Sokrates tiştek nenivîsand?

Serdestiya Rêbaza Diyalektîk: Sokrates bawer dikir ku rêya zanînê diyaloga rû bi rû (dîyalektîk) e. Wî nivîsandinê wekî amûrek didît ku ramanê “cemidî” dike û pirsyarê asteng dike. Di diyaloga Platon, Phaedrus de, Sokrates dibêje ku nivîsandin “bêparastin” e ji ber ku xwendevan nikare nivîsê bipirse. Ji bo wî, fêrbûna rastîn bi rêya pirs û

okumak için tıklayınız

Did Socrates write nothing?

The Primacy of the Dialectical Method: Socrates believed that the path to knowledge was face-to-face dialogue (dialectics). He viewed writing as a tool that “froze” thought and prevented questioning. In Plato’s dialogue, the Phaedrus, Socrates states that writing is “defenseless” because the reader cannot question the text. For him, true learning was internalized through mutual

okumak için tıklayınız

Sokrates hiçbir şey yazmadı mı?

1. Sokrates Neden Yazmadı? 2. Peki Fikirleri Nasıl Bugüne Geldi? Sokrates’in düşünceleri, öğrencileri ve çağdaşlarının yazıları sayesinde korundu: A. Platon’un Diyalogları (En Önemli Kaynak) B. Ksenophon’un Eserleri C. Diğer Kaynaklar 3. Tarihçiler ve Felsefeciler Ne Diyor? 4. İstisnai Bir Argüman: Sokrates Gerçekten Hiç Yazmadı mı? Bazı akademisyenler (örneğen Louis-André Dorion), Ksenophon’un Memorabilia‘sında geçen bir pasaja dayanarak, Sokrates’in kısa

okumak için tıklayınız

Galileo ya Brecht: Qehreman an tirsonek?

🎭 Lîstika Bertolt Brecht “Jiyana Galileo” li ser Galileo Galilei, yek ji kesayetiyên herî berbiçav di dîroka zanistê de, disekine. Lêbelê, ev Galileo ne lehengek rastîn e û ne jî qurbaniyek asayî ye. Di nivîsên Brecht de, Galileo ramanwerek tijî nakokiyan e, hem hilgirê ronakbîriyê ye û hem jî girtiyê tirsê ye. 🔍 Mirovê Ku

okumak için tıklayınız