Charles Darwin insanı ararken, türler arasındaki benzer/ortak ve farklı yanları ve tüm bunların biyolojik oluşum evrelerini ve de doğal seçmeciliğe bağlı olarak ta nasıl evrim geçirmiş olduklarını/olabileceklerini değerlendirmek istemiş; toplumsal olarak yaşayan tüm türlerin ?yukarı hayvanlarda en yaygın karşılıklı hizmet, hepsinin duygu birliği ile birbirlerini yaklaşan tehlikeye karşı uyarmalarıdır…toplumsal hayvanlar birbirini savunur..birbirlerine karşı, toplumsal olmayan hayvanların duymadığı bir sevgi duyduğu kesindir…hayvanlar, sevgi ve duygudaşlıktan başka, toplumsal içgüdülerle bağlantılı başka yetkinlikler de gösterir. Bunlara bizde ahlak denir…?(1) tanımlamaları ve tesbitleri ile benzer noktalara temas ederek, insan türünü de ?toplumsal bir varlık?(2) olduğu konusunda
Charles Darwin
İnsanı Aramak / Toplumsal Utanç 3 – Nejdet Evren
İnsanı aramak onun salt biyolojik, antropolojik yapısı ile sınırlı değildir; o, tüm işlevselliği ile sosyal bir tür olarak hem öznel hem de kolektif yaşayan/var-olan bir canlı tür olduğuna göre, Nazım Hikmet Ran?ın ifade ettiği gibi ?bir ağaç gibi tek ve hür/bir orman gibi kardeşçesine? yaşamasını, yaşatmasını bildiği ölçeklerde ?insan? olarak tanımlanmayı hak edecektir. Diğer türler ile insan türü arasında o kadar ortak/benzer yanlar vardır ki; ?İnsanın ve yukaru hayvanların, özellikle maymunların (Primates) ortak bir çok içgüdüleri olduğu artık gösterilmiştir sanıyorum. Hepsinin duyguları, duyumları, sezgileri aynıdır; acıları, duygulanmaları; kıskançlık, kuşku, imrenme, gönül borcu ve gönül yüceliği gibi daha karmaşık olanları bile benzerdir. İnsan ve yukarı hayvanlar,
İnsanı Aramak / Ellerin Dili 2 – Nejdet Evren
?Doğal seçmecilik? insanı bir biyolojik tür olarak tanımlamaya ve onu diğer canlı türler arasında ve ilişkilendirerek empirik yöntemlerle yerini belirlemeye, bunu yaparken tüm ön-yargılardan uzaklaşmaya yönelik bir çalışma/veri sunmaktadır. Elde edilen verilerin sosyal/tarihsel/politik insan tanımı ile toplumlara uyarlamaya yönelen mantıksal pozitivizm ?Viyana okulu- temsilcilerinden T.H.Huxley gibi düşünürlerin ?yeni dünya? dedikleri ilkel ve modernitenin kıyaslanmasına, birinden diğerine üstünlük sağlanmasına yönelik yaptıkları alfa, beta, gama sınıflandırmalarının Darwin?in evrim teorisinin saptırılmasına neden oldukları göz-ardı edilmemelidir.
Pozitiviz bilimi göklere çıkartarak ona ayrı bir don biçmek istemiştir; bilim tarafsızdır, çünkü
İnsanı Aramak / Ayakların Sesi 1 – Nejdet Evren
İnsan her yer/zamanda kendini aramış; önce sudan yansıyan görüntüsüne anlam vererek, devindiğinde onunla devinmesine hayranlık duymuş, gerisindeki ?ben? i aramaya koyulmuştur. İnsanlık tarihi her ne kadar insanlaşma sürecindeki insan ve topluluklarının var-olma savaşımlarının bir sonucunda ortaya çıkmış ise de, imgelem ile birlikte insanın kimliğini sorgulaması, diğer canlılar ile olan yakınlık ve uzaklığını araması ve tüm doğal süreçler ile kıyaslayarak ne olduğunu/olmadığını araştırması/ilgi duyması/merak etmesi ile toplumsal/sosyal boyut kazanmıştır. Kimlik arayışını sürdürürken her zaman öteki/canlıların varlık süreçlerine gereksinim duymuş ve gözlem/deneyden yararlanarak karşılaştırma/ölçümleme yapmış ve elde ettiği sonuçları biriktirerek tarihsel bir bellek yaratmıştır. Zaman zaman kendini mistik bir olgu olarak değerlendirmiş ve
Türlerin Kökeni Resimli Uyarlama – Michael Keller
(*) Charles Darwin?in doğumunun iki yüzüncü, doğal seçilim yoluyla evrim kuramını ortaya attığı kitabı Türlerin Kökeni?nin yayımlanmasının yüz ellinci yılı onura 2009 yılı Darwin Yılı olarak kutlanıyor. Türlerin Kökeni?nin yayımlandığı gün olan 24 Kasım?ın yaklaşmasıyla yılın son aylarında Darwin Yılı etkinliklerinde yeniden bir canlanma yaşayacağız gibi görünüyor. Darwin Yılı?nı, Charles Darwin üzerinden evrim kuramına karşı yürütülen kampanyaya bilim dünyasının verdiği bir yanıt olarak değerlendirilebiliriz. Evrim karşıtlarına göre evrim kuramı ?sadece bir teoridir? dahası bu ?Darwin?in teorisidir?.
Evrim fikrini Darwin mi buldu? Elbette hayır. En geniş anlamıyla evrim düşüncesi, yani yaşamın doğal süreçler sonucu ortaya çıkıp geliştiği fikri Eski Yunan?a kadar uzanır. Modern anlamıyla biyolojik evrim düşüncesinin kökeniniyse Charles Darwin?den yüz yıl öncesine kadar götürmek mümkündür. Darwin, evrim kuramını tümüyle yalıtılmış bir biçimde, hiç kimseden etkilenmeden geliştirmiş, onu yoktan yaratmış değildir. İnsanlık tarihinde onu bulabilecek tek kişi de o değildi. Darwin dünyayı dolaştığı tehlikeli yolculuğu sırasında talihsiz bir kazaya kurban gitseydi bile, bugün hâlâ canlıların
Türlerin Kökeni – Charles Darwin
Charles Darwin’in organik evrim kuramı bilime yaptığı katkı kadar, getirdiği tartışmalarla da önemli bir kitaptır. Onun yaptığı beş yıllık araştırma gezisi sonunda bulduğu canlı ve fosiller, saptadığı canlı özellikleri, gözlemlediği insan toplulukları ve bunlara dayanarak vardığı sonuçlar bir anda kitaplaşmadı. Evrim kitabının kitaplaşması bu bilim adamının yirmi yılını aldı. Darwin’in evrim kuramı “canlıların ortak atalardan evrilerek çeşitlendiği” düşüncesine dayanır.
(*) İngiliz doğa bilgini Charles Darwin, 1840?lı yıllarda evrim kuramı kafasında netleşirken bir arkadaşına yazdığı mektupta, kuramına ilişkin, ?Sanki bir cinayeti itiraf ediyormuşum gibi? demişti. Böyle hissetmesi, kuramına gelecek tepkilerden bu kadar korkması kuşkusuz boşuna değildi. Çünkü 19. yüzyılın başlarında evrim kavramı İngiltere?de henüz kabul görmemişti. Lamarck?ın kuramı, Fransa?da kilise ve krala karşı tezlere ideolojik dayanaklar içerdiğinden egemen aristokrat çevrelerce reddedilmiş ancak, 1790?larda, Fransız devriminin ideologlarınca kabullenerek desteklenmişti. İngiliz egemen çevreleri, kuramın aynı etkiyi İngiltere?de de yapmasından korkuyorlardı. Bu yüzden daha çok 19. yüzyılın ilk yarısında,
The Origin Of Species – Charles Darwin
Down, Bromley, Kent,
October 1st, 1859.
ON
THE ORIGIN OF SPECIES
BY MEANS OF NATURAL SELECTION,
OR THE
PRESERVATION OF FAVOURED RACES IN THE STRUGGLE
FOR LIFE.
BY CHARLES DARWIN, M.A.,
FELLOW OF THE ROYAL, GEOLOGICAL, LINNÆAN, ETC., SOCIETIES ;
AUTHOR OF ‘JOURNAL OF RESEARCHES DURING H.M.S. BEAGLE’S VOYAGE
ROUND THE WORLD.’
Türlerin Kökeni, Charles Darwin / Janet Browne
Bilim tarihçisi ve biyografi yazarı Janet Browne bu kitabında, şimdiye kadar yazılmış en büyük bilimsel kitaplardan olan Charles Darwin?in ?Türlerin Kökeni?nin öyküsünü anlatıyor ve onun günümüzdeki önemini açıklıyor. Browne, kitabın 1859 yılında yayınlanmasının ardından tüm dünyayı nasıl şoka uğrattığını, beraberinde ne tür düşünsel, toplumsal ve dinsel dönüşümler yarattığını anlatıyor. Browne çalışmasında, kitabın
başlangıç aşamalarını, Darwin?in türlerle ilgili teorisini, kitabın yayınlanmasını, kitap yayınlandıktan sonraki Viktoryen dönemde kopan tartışmaları ve nihayet ?Türlerin Kökeni?nin günümüz dünyasına nasıl bir miras bıraktığına kafa yoruyor.
“Hiçbir kitap kendimizi ve doğayı kavrayışımızı Türlerin Kökeni kadar değiştirmemiştir. 1859?da yayınlanmasından beri on binlerce nüshası basılan bu çalışmanın öne sürdüğü canlıların aşamalı olarak evrimleştiği teorisi, okurlarını şaşkınlığa uğratmış ve bir Yaratıcı olduğuna dair