Bugün, küresel karbondioksit gazı konsantrasyonunun 400 milyonda bir parçacık (ppm) seviyesine yükselmiş olması, ekonomik büyümede küresel sınırların aşıldığının yalın bir göstergesi. Endüstri devrimi öncesinde bu değer 280?di. Yaşanabilir ve yönetilebilir bir iklimsel değişim için 350 ppm değerine çekilmesi gerekiyor. Tarımda kimyasal gübre ihtiyacını karşılayabilmek için, doğal süreçlerle atmosferden toprağa bağlanan
bgst Yayınları
Ve karşınızda Baronyan oyunları – Murat Cankara
Ermeni hiciv yazarı ve gazeteci Hagop Baronyan’ın (1843-91) adını Türkiye’de pek çok kimse Engin Alkan’ın İstanbul Şehir Tiyatroları’nda sahnelediği ?Şark Dişçisi’yle duydu. Üstelik pek çokları da Osmanlı’da Ermenice konuşan, yazan, tiyatro yapan Ermenilerin ?de? var olduğunu bu vesileyle öğrendi. Edirne’de doğup büyüyen, ömrünün yaklaşık son otuz yılını İstanbul’da ve yazarak geçiren, sadece Ermenice değil Osmanlıca da tiyatro dergisi çıkaran ve daha 1880’de İstanbul’un semtleri üzerinden bir toplumsal hiciv yazacak kadar yaratıcı ve
Rızanın İmalatı (Kitle Medyasının Ekonomi Politiği) – Edward S. Herman, Noam Chomsky
“Rızanın İmalatı” medya analizinde çığır açmış bir başyapıttır. Kitle medyası ile gündelik ilişki içinde olan ve kurulu düzenin karmaşık, çok yönlü ve yoğun propaganda bombardımanına maruz kalanlar için aydınlatıcı bir başucu kitabıdır. Aynı zamanda, iletişim akademisyenlerinin, mesleki olarak medya alanında konumlanma perspektifine sahip öğrencilerin ve medya çalışanlarının yüzleşmesi gereken temel bir başvuru kaynağı ve ders kitabıdır. Kitap, kitle medyası yoluyla halkın nasıl yönlendirildiği ve yönetildiğini gösterdiği için aynı zamanda sosyolojinin de alanına girer. Kuramsal içeriğiyle sosyoloji bölümleri için de temel bir kaynak işlevi görür.
Venedik’ten İstanbul’a Modern Ermeni Tiyatrosu’nun İlk Adımları – Boğos Levon Zekiyan
“Bu çalışmamızın amacı, Ermeni tiyatrosunun ilk yıllarına ait bulguların köklü bir araştırmasını yapmak değildir. Konudaki bir inceleme kendi halindeki mütevazi makalemizin sınırlarını oldukça aşar. Kaldı ki bugüne kadar yapılan araştırmalar ve yayınlar sonucunda Ermeni tiyatrosunun doğuşu ve geçirdiği evreler hakkında oldukça yeterli bilgiye sahip olduğumuzu söyleyebiliriz. Bu konuda elimizdeki veriler dikkatimizi belli bir konuya yoğunlaştırabilmemiz ve Ermeni tiyatrosunun 18. yüzyılda filizlenmeye başlayan Ermeni Rönesansı (Veradzınunt) ile kendiliğinden oluşan ilişkisini konuşabilmemiz
Dünya Sistemleri Analizi (Bir Giriş) – Immanuel Wallerstein
Dünya-Sistemleri Analizi okulu 1970’lerde hem mevcut sosyal bilim paradigmasına hem de egemen Marksizm anlayışlarına karşı bir protesto hareketi olarak ortaya çıkar. Immanuel Wallerstein, Andre Gunder Frank, Giovanni Arrighi, Samir Amin gibi muhalif sosyal bilimcilerin öncülük ettiği okul, bazı temel öncüllere dayanır: Sanıldığı gibi “kapitalist” olan tek tek devletler değil, sistemin kendisidir. Tek tek ülkeler, dünya-sistem içinde belirli işlevleri yerine getirir. Uzun dönemli ekonomik, toplumsal ve ideolojik eğilimleri
Batı’nın İnsan Doğası Yanılsaması – Marshall Sahlins
Özgürlükçü antropolojinin öncü isimlerinden Marshall Sahlins bu kitapta, Eski Yunan’dan modern çağa kadar süregelen Batı’nın “insan doğası” anlayışını sorguluyor. Tukidides’ten Platon’a, Machiavelli’den Thomas Hobbes’a ve Amerikan Devrimi’nin liderlerine kadar izi sürülen bu anlayış, “toplumsal sözleşme” kuramlarının, monarşi ve cumhuriyet düşüncesinin de temelini oluşturur.
Batı’nın insan doğası kavrayışına göre,
Feminizm Herkes İçindir / Tutkulu Politika – Bell Hooks
?Feminizm Herkes İçindir?de bell hooks, popüler kültürde ve medyada feminizm hakkında üretilen yanlış tanımların üzerine gidiyor. Feminizmin yalnızca ?erkek karşıtlığı? olduğu yönündeki önyargıları kırmayı amaçlıyor. Bizlere feminizmin, ?cinsiyetçiliği, cinsiyetçi sömürüyü ve baskıyı sona erdirmeye çalışan bir hareket? olduğunu hatırlatıyor. bell hooks, kadın dayanışmasını hayata geçirebilmek için kadınlar arasındaki iktidar ilişkilerini tartışmaya açıyor ve erkekler kadar kadınları da cinsiyetçi pratikleriyle yüzleşmeye davet ediyor. Feminizmi ırk, sınıf ve etnisite bağlamında yeniden ele almayı öneriyor.
Her birimiz doğduğumuz andan itibaren
Taş Devri Ekonomisi ? Marshall Sahlins
Marshall Sahlins?in ?Taş Devri Ekonomisi?, antropolojide çığır açan eserlerden birisidir. Eser ilk baskısından 38 yıl sonra ilk kez Türkçe yayımlanıyor.
?Taş Devri Ekonomisi?nin iki temel teziyle özgürlükçü antropolojinin kurucu eserlerinden biri olduğu söylenebilir. Birincisi, ilkel toplumların, burjuva iktisat teorisinin mantığıyla ele alınamayacağıdır. İlkel toplumlar, sınırsız ihtiyaçlara ve azami ölçüde tatmin edilmeyi bekleyen çıkarlara sahip bireylerden oluşmazlar. ?Taş Devri? insanları, sınırlı tuttukları ihtiyaçlarını doğanın imkânlarıyla karşılamayı öğrenmişlerdir. Mütevazı yaşam standartlarına karşın, modern insana göre daha az çalışıp ?bolluk? içinde yaşamışlardır. O halde uygarlığın
Osmanlı Kürdistanı-Kürdistana Osmani (Kürt Tarihi Araştırmaları 1)
Osmanlı Kürdistanı kitabı, Cumhuriyet döneminde kriminalize edilerek âdeta tarihten silinmeye çalışılan Kürdistan kavramının Osmanlı’daki kullanımı üzerine odaklanmaktadır. Bilindiği gibi, Cumhuriyet sonrasında Kürdistan, zikredilmesi bile büyük risk taşıyan bir kavrama dönüşmüştür ancak bundan daha da vahimi, ülkenin sosyal bilimcileri, tarihçileri ve genel anlamıyla Cumhuriyet entelektüellerinin büyük bölümü tarafından görmezden gelinmiş olmasıdır. Kitabımızda, bu kavramın dönemin Osmanlı entelektüelleri tarafından kullanıldığını, liselerdeki coğrafya ders kitaplarında Kürdistan Coğrafyası başlığı altında onlarca sayfalık bölümler halinde
Öteki Kürtler / Sömürge Irak’ında Ezidiler – Nelida Fuccaro
Yüzyıllar boyunca şeytana tapanlar olarak adlandırılan, türlü dışlanmışlıklara ve katliamlara maruz kalan Ezidi Kürtleri, çoğu zaman içe kapalı ve yalıtılmış cemaatler olarak algılandı. Yapılan az sayıda incelemede ise, heterodoks inanç sistemlerinden ötürü Ezidileri kemikleşmiş bir toplumsal ve kültürel varlığa sahipmiş gibi gösterme eğilimi oldu.
Öteki Kürtler: Sömürge Irak’ında Ezidiler, Kuzey Irak’ın en geniş ikinci gayrimüslim cemaati olan Ezidi Kürtlerine ve Britanya mandasına ilişkin karmaşık süreçleri, farklı ve etkileyici bir yaklaşımla ele alması bakımından uluslararası literatürde bir ilk çalışma özelliği taşır. Nelida Fuccaro, etnisiteyi kendinden menkul bir kategori olarak düşünmez, etnisitenin oluşum sürecindeki politik, ekonomik ve toplumsal süreçleri masaya yatırır. Bu sayede,
Avrupa Evrenselciliği / Gücün Retoriği – Immanuel Wallerstein
Immanuel Wallerstein ?Avrupa Evrenselciliği?nde, Batı?nın dünyaya müdahale ederken başvurduğu söylemleri inceler.
Tarihte bu tür üç söylemle karşılaşırız: Amerikan Yerlilerini köleleştiren İspanyollar, onların ?barbar? olduklarını, ?ahlakdışı? âdetleri olduğunu savunurlar. Osmanlı İmparatorluğu, Ortadoğu gibi bölgelere nüfuz eden Avrupalılar, bu ?yüksek medeniyetler?in gelişmeye kapalı olduğunu ileri sürerler. Günümüzde eski Yugoslavya?ya, Irak?a müdahale eden Batılı güçler ise, buralarda diktatörlükler olduğunu ve insan haklarının çiğnendiğini iddia ederler.
Wallerstein, müdahalelerin hep ?evrensel değerler?e atıf yapılarak haklılaştırıldığına dikkat çeker. Bu değerler gerçekten
Dayika Wêrîn Û Zarokên Wê (Cesaret Ana ve Çocukları) – Bertolt Brecht
Bertolt Brecht’in 1939 yılında kaleme aldığı ünlü oyunu “Cesaret Ana ve Çocukları”, dramaturji notları ile beraber ilk kez Kürtçe-Kurmancî’de. Dayika Wêrîn Û Zarokên Wê, di dîroka teatroyê de yek ji lîstîkên herî baş ku li dijî şer e. Brecht û hevalên wî di 1939?a de ji dagiriya Naziyan direvin û derbasî Swêd dibin. Piştî vê … Devamını oku
İnsanı Aramak / Toplumsal Utanç 3 – Nejdet Evren
İnsanı aramak onun salt biyolojik, antropolojik yapısı ile sınırlı değildir; o, tüm işlevselliği ile sosyal bir tür olarak hem öznel hem de kolektif yaşayan/var-olan bir canlı tür olduğuna göre, Nazım Hikmet Ran?ın ifade ettiği gibi ?bir ağaç gibi tek ve hür/bir orman gibi kardeşçesine? yaşamasını, yaşatmasını bildiği ölçeklerde ?insan? olarak tanımlanmayı hak edecektir. Diğer türler ile insan türü arasında o kadar ortak/benzer yanlar vardır ki; ?İnsanın ve yukaru hayvanların, özellikle maymunların (Primates) ortak bir çok içgüdüleri olduğu artık gösterilmiştir sanıyorum. Hepsinin duyguları, duyumları, sezgileri aynıdır; acıları, duygulanmaları; kıskançlık, kuşku, imrenme, gönül borcu ve gönül yüceliği gibi daha karmaşık olanları bile benzerdir. İnsan ve yukarı hayvanlar,
Ölümcül Sıcak / Küresel Adalet ve Küresel Isınma – Tom Athanasiou, Paul Baer
Ölümcül Sıcak / Küresel Adalet ve Küresel Isınma, Amerikalı toplumsal ekolojist Tom Athanasiou ve ekolojik ekonomist Paul Baer tarafından yazılmış. Athanasiou ve Baer bu kitapta, bilim insanlarının küresel iklim değişimi hakkındaki bulgularını ve tahminlerini konuya yabancı insanların anlayabileceği bir dilde mükemmel bir şekilde özetledikten sonra şu temel gerçekleri çok açık ve net ifadelerle tartışıyorlar: İklim değişiminin yavaşlatılabilmesi ve etkilerinin hafifletilebilmesi için bugün atılmış adımlar doğru yönde olmakla birlikte kesinlikle yetersizdir. Beklenen aşırı yıkıcı iklim olaylarını zayıflatabilmek için mevcut Kyoto protokolünün ötesinde, belki onun devamı niteliğinde olan fakat daha uzun vadeli hedefler taşıyan
Su Savaşları / Özelleştirme Kirlenme ve Kar – Vandana Shiva
Su Savaşları / Özelleştirme, Kirlenme ve Kâr adlı bu kitapta Shiva, ‘su hakları’nın tarihsel gerileyişini ele alıyor. Bir zamanlar ‘ortak mülk’ olan ve geleneksel kurumlar ve dayanışma ilkeleri çerçevesinde işletilen ve paylaşılan su kaynaklarının zaman içerisinde nasıl önce özel mülk haline geldiğini, ardından devlet denetimine geçtiğini ve bugün tekrardan özel şirketler tarafından alınıp satılan bir mülk haline dönüştüğünü anlatıyor. Önce büyük barajlar ve büyük sulama projeleri marifetiyle yaratılan ekolojik problemler ve su kıtlığının bugün büyük şirketler için bir piyasa olanağına dönüştürüldüğünü savunuyor. Shiva’nın sömürge öncesi Hindistan’ın geleneksel sulama ve tarım teknolojileri hakkında verdiği örnekler ise özellikle çarpıcı. Kadim Hindistan’da âdem-i merkeziyetçi sulama şebekeleri ve depolama
Çalınmış Hasat / Küresel Gıda Sorunu – Vandana Shiva
Çalınmış Hasat / Küresel Gıda Soygunu, Hindistanlı araştırmacı ve aktivist Vandana Shiva tarafından kaleme alınmış. Vandana Shiva bu kitapta Dünya Ticaret Örgütü gibi uluslararası kuruluşların ve onların ortağı konumundaki küresel gıda tekellerinin dayattığı tarım-gıda sistemleriyle halkların, yerel toplulukların geleneksel tarım ve gıda sistemleri arasındaki mücadeleyi konu alıyor. Bu mücadelenin bir kanadında yeryüzündeki yaşamın bütünlüğünü ve ekosistemlerin sınırlarını hiçe sayan endüstriyel tarım faaliyetleri, diğer tarafında ise diğer doğanın kurallarıyla uyum gözeten geleneksel tarım faaliyetleri bulunuyor. Genetiği değiştirilmiş tarım bitkilerinin, tohum çeşitleri üzerinde fikri mülkiyet haklarının, aşırı miktarlarda kimyasal girdi ve enerji tüketen çiftlik hayvancılığı ve su kültürlerinin
Cinsiyet, Irk, Sınıf / Kadınlardan Yeni Bir Perspektif – Selma James
Cinsiyet, ırk, sınıf: kadınlardan yeni bir perspektif, Selma James’in 1953-2005 yılları arasında kaleme aldığı çeşitli yazılardan oluşan bir seçkidir. Selma James “kadın emeği?ni, ev içi emek, seks işçiliği, göçmenlik, annelik ve yoksulluk üzerinden ele alır. Kadınların mağduriyetini ise işçi sınıfını, muhalif yapıları ve sendikaları da kapsayacak şekilde daha geniş bir bağlam içinde tartışmaya açar.
Ekonomi, yıkımdan başka bir anlamı olmayan savaşlara ve askeri harcamalara bağımlı kılındıkça, kadınların yaşatma kültürü de, yaşatmak için seferber oldukları her şey de yok olmaktadır. Öldürmeye değil, yaşatmaya yatırım yapmak, başta kadınlar olmak üzere
İktidarı Anlamak – Noam Chomsky
Noam Chomsky, modern çağın önde gelen entelektüellerinden birisi olarak kabul edilmektedir.
Noam Chomsky?nin meseleleri ele alışı, toplumsal aydınlanma adına örnek bir yaklaşım olarak görülebilir. Analizlerini ayırt edici kılan, ?orijinal? bir düşünce ortaya atması değil, iktidar kurumlarının işleyişini ve aldatmacalarını zengin bir olgusal temele dayanarak deşifre etmesidir.
İktidarı Anlamak kitabına, Chomsky?nin siyasi düşüncesinin genel bir özeti olarak bakabiliriz. Elinizdeki kitap, Chomsky?nin 1989-1999 yılları arasında çeşitli tartışmalar ve halka açık toplantılarda kendisine yöneltilen sorulara verdiği yanıtları bir araya getiriyor. Bu malzeme ilk kez bu kitapta okurla buluşuyor. Yapılan tartışmalar, ABD?nin saldırgan dış politikası, Ortadoğu ihtilafı, modern medyanın işleyişi, küreselleşme ve ?piyasa? ekonomisi,
Yeryüzü Demokrasisi / Adalet, Barış ve Sürdürülebilirlik – Vandana Shiva
Yeryüzü Demokrasisi, geleneksel bilgi, kültür, gen ve su kaynakları gibi ortak mülkümüz olan yaşamsal kaynaklarımızın, toplulukların yönetiminden kopartılıp nasıl özel birer mülk haline dönüştürüldüğünü tarihsel ve güncel örnekleriyle ele almaktadır. Sürdürülebilir bir gezegen için doğal kaynakların korunması ve bu kaynaklar üzerindeki topluluk haklarının iadesi adına, Yeryüzü Demokrasisi perspektifini savunmaktadır.
Geleceğe dair bir vizyon olduğu kadar, bugünün yaşayan ekonomileri, yaşayan demokrasileri ve yaşayan kültürleri üzerinde yükselen somut bir perspektif olarak Yeryüzü Demokrasisi, özellikle gıda, tohum ve su kaynaklarımız etrafında seyreden özelleştirme tartışmalarına da önemli bir katkı sunmaktadır.
Dans Tarihini Yeniden Düşünmek – Editör: Alexandra Carter
Dans Tarihini Yeniden Düşünmek, makalelerden oluşan bir derleme kitap. Dans meraklıları, sanatçılar ve akademisyenler için değerli bir başvuru kaynağı niteliğinde. Kültür, sanat, siyaset ve felsefeye ilgi duyan herkese sesleniyor. Batı merkezli, doğrusal ve ilerlemeci bir anlayışla yazılan dans tarihi kitaplarına alternatif sunuyor. Okuyucuları sahne dansları tarihinin dönüm noktalarına ?yeniden bakmaya? davet ediyor. Bale, geleneksel dans, modern/çağdaş dans formlarını kapsayan bu seçki, çok farklı konulara değiniyor:
? Dans tarihi disiplinine yönelik eleştirel bakış açıları,
? ?Güneş Kral? 14. Louis?nin temsil ettiği erkek dansçı kimliği,
? 19. yüzyılda yaşamış bir İngiliz balerinin gözünden ?bale dünyası?,