Filistin sineması / Bir Ulusun Hayalleri – Hamid Dabaşi

Columbia Üniversitesi’nde Karşılaştırmalı Kültür Çalışmaları ve İran İncelemeleri Bölümü’nde profesör olarak öğretim üyeliği yapan Hamid Dabaşi, ‘Filistin Sineması / Bir Ulusun Hayalleri’ kitabında Filistin Sineması’nın meraklıları için bir dökümünü yapıyor. Savaşın hüküm sürdüğü bir coğrafyada sinema yapmanın da sorumluluğu bir başka. Kitabı bir ülke sinemasının tarihi gibi okuyabilirsiniz ama gözden kaçmaması gereken, Filistin sorununun Filistinli sinemacılar üzerindeki etkileri…

“Filistin sineması son otuz yıllık dönemde dünya sahnesinde etkili bir sanatsal güç olarak boy gösterdi. Filistin ulusunun onyıllardır sürdürdüğü kendi kaderini belirleme mücadelesinde derin kökler salmış olan bu sinema, hayatları zulümle ve aşağılanmayla örülmüş bir halkın yaşadıklarına tanıklık eden en önemli sanatsal ifade biçimi oldu. Edward Said’in bu derlemenin ‘Önsöz’ünde belirtmiş olduğu gibi, Filistin mücadelesinin bütün tarihinin ‘görünür olma arzusu’yla yakından bir ilgisi vardır. Filistin filmlerinde ‘görünmez olan’ın estetiğine yönelinmesinin temel sebebi budur.
Bir grup araştırmacı ve aktivistin sevgiyle hazırlamış oldukları bu kitap, en kayda değer sinemasal geleneklerden birine duyduğumuz kolektif hayranlığın bir nişanesidir.” Tanıtım Yazısı

EZGİ ARSLAN, 29/05/2009 Tarihli Radikal Gazetesi Kitap Eki
Filistin sineması son yılların festival gözdesi. Türkiye?de de yılda en az bir Filistin filmini sinemalarda görmek mümkün; çoğunlukla metaforik anlatımın yoğun olduğu bu filmlerde, ülke, toprak özlemi ele alınıyor. Filistin?in sineması, kendini dünyaya anlatmasında, Edward Said?in deyimiyle ?görünür kılmasında? çok etkili. Hamid Dabaşi?nin derlediği ve Elia Süleyman üzerine yazdığı bir makalesiyle de yer aldığı kitapta bu sorular ekseninde Filistin sinemasını anlatıyor.
Hamid Dabaşi?nin derlediği Filistin Sineması: Bir Ulusun Hayalleri Colombia Üniversitesi?nde Karşılaştırmalı Kültür Çalışmaları ve İran İncelemeleri bölümünde profesör olan Hamid Dabaşi?nin kitabı. Dabaşi, daha önce yayımlanan İran Sineması kitabıyla biliniyor. Önsözünü Edward Said?in yazdığı kitapta ayrıca Annemarie Jacir, Filistin filmlerinin festivallerde yaşadığı tutumu, Joseph Massad ?kültür silahı? olarak sinemayı, ünlü Filistin yönetmen Michel Khleifi ?gerçeklikten kurguya? filmlerini, Ella Shohat ?cinsiyet, ulus ve diaspora? ekseninde, Ömer el-Kattan 1990-2003 arasındaki dönemde Filistin sinemasını yazıyor. Kitabın sonunda seçme bir filmografi ve kaynakça da sunulmuş.
2003?te New York?ta düzenlenen Filistin Filmleri Festivali bu kitabın da çıkış noktasını oluşturuyor: Festivalin amacı da kitabın amacı olur bir bakıma. Dabaşi ve Edward Said?in öncülüğünü yaptığı bu festivali amacı; Filistin sinemasını daha geniş bir izleyici kitlesine hitap ederek, Filistinlileri görünür kılmak. Dabaşi, kitabın Türkçe baskısı için yazdığı önsözde, ?ilk baştaki niyetim, günümüz dünyası hakkında bildiğimizi varsaydığımız şeylerin çoğunun, bir korku ve yanılsama sisinde kaybolan insan hikâyelerini gözler önüne serip, dünyanın her tarafına yayılarak iyice soyutlaşmış ve insanı sağırlaştıran şiddete dayalı bakışı çürütmeye bir katkıda bulunmaktı? diyor. Dabaşi Filistin sinemasının dünyaya söz söyleyebileceğini düşünüyor. Sinema Filistin halkının travmasını yansıtıyor.
Hıristiyan Filistinli bir aileden gelen Filistin doğumlu Edward Said kitapta, Filistin sinemasını ?görünür olan? ile ?görünmez olan?ın diyalektik bağıyla ilişkilendirerek, ?Gerçekte, Filistin mücadelesinin bütün tarihinin ?görünür olma arzusu?yla bir ilgisi vardır. Siyonizmin ilk seferberlik evresini hatırlayın: ?Biz, halkı olmayan bir toprağa giden topraksız bir halk mıyız? Bu slogan, toprağın boşluğuna ve bir halkın var olmayışına dikkat çekmekteydi? diyerek Filistin?de yapılan tüm filmlerin ortak birleşkesinin ?Filistinli? varoluşunu ispatlamaya çalıştığını belirtir. Said?e göre ?Filistin sineması, Filistin?in 1948?i izleyen yıllardaki varlığı adına görsel bir alternatif, görsel bir ifade ediş, görsel bir enkarnasyonu sağladığı gibi, ayrıca, bir karşı-anlatı ve bir karşı-kimlik oluşturmaya çalışarak, Filistinlilere dayatılan ?terörist? kimliğine, ?şiddete meyilli halk? yaftasına karşı koymanın bir yolunu sunar.?
Filistin hakkında bildiğimizi sanıp da aslında bilmediklerimize sinemadan bir kapı aralanabilir; bu kitap da o yolda bir el feneri vazifesi görüyor, teorize ediyor, anlaşılır kılıyor.

Kitabın Künyesi
Filistin Sineması / Hamid Dabaşi
Türkçesi: Osman Akınhay
Agora Kitaplığı, 256 sayfa,
1. Basım, Nisan 2009

Hamid Dabaşi Hakkında Kısa Bilgi
Columbia Üniversitesi’nde Karşılaştırmalı Kültür Çalışmaları ve İran İncelemeleri Bölümü’nde profesör olarak öğretim üyeliği yapmaktadır.
Kitapları
İran Sineması
Filistin Sineması

Yorum yapın

Daha fazla Sinema
Devrim Sineması / Sovyet Sineması?nın Altın Çağı – Marcel Martin / Luda-Jean Schnitzer ?devrimci bir sanatın ayak sesleri …?

Marcel Martin / Luda-Jean Schnitzer'in derlediği 'Devrim Sineması', Ekim Devrimi dönemini bütün çoşkusuyla yaşayan Rus sinemacıların yazılarından oluşuyor. Kitap on...

Kapat