Orçun Türkay

Bilimin edebiyat hali

yazar

Parçalanmış, topluma ve kendine yabancılaşmış modern bireyin; öteki-arzu nesnesi ve kitle psikolojisi sarmalındaki yalıtılmışlığını bir dehanın ayak izleri eşliğinde takip etmek Girard’ın mazoşizmi anlamak için önerdiği tavsiyesini de ister istemez akla getiriyor; kuramlar bir tarafta dursun, Dostoyevski okumalı.

Alman felsefe geleneği yabancılaşma kavramı üzerine 1800’lerde büyük tartışmalar yaşarken, bu gelenekten süzülen Karl Marx, ‘El Yazmaları’nda kavramı bir olgu halinde ele aldığında yıl 1844’tü. Marx’ın çağdaşı Fyodor Mihailoviç Dostoyevski ise bu yabancılaşmış-parçalanmış bireyin edebi adını 1863’te koydu: ‘Yeraltı İnsanı’.

Devamını oku

“Yazmak Üzerine Notlar” ve iki farklı bakış…

yazar

“Yazmak Üzerine Notlar”, Jules Renard’ın günlüğü, yazıya dair kaleme aldıklarının derlemesi ve yaşama bakışının yansıması. Kitabı, Ali Bulunmaz ve Eray Ak’ın değerlendirmeleriyle tanıyoruz…

‘Yaşamı git gide daha az anlıyorum’ – Ali BULUNMAZ

Yazmaya girişen ve sonradan yazar mertebesine erişenlerin ettiği laflar ve kenara köşeye çiziktirdiği notlar, yıllandıkça değerlenip anlamını bulur. Tabii onlar önce gerçekten bulunmalı, gizlendiği yerden çıkarılmalı.

Devamını oku

Êdouard Levê’nin “intihar” üçlükleri – Onur Köybaşı

yazar

?Seni tanıyanlar yaşadıkça sen de yaşayacaksın. Ancak hiçbiri kalmayınca öleceksin?

Belki de sadece bu sebeple Êdouard Levê, hiç ölmemiş gibi aramızda dolaşacak. Gerek yaşamı, gerek hayata bakışı ve bunların yanında tasarladığı ?intihar?metnini yayınevine verdikten on gün sonra kitapta bahsettiği gibi kendi hayatına son verişi?

İntihar, kişiye özgü bir meseledir; dünyada milyonlarca insan herhangi bir hastalık, kaza, ve buna benzer sebeplerden ölür ama kişinin hayatına kendi isteği ile son verişi başlı başına cesur ve özgür bir seçimdir.işte tam da yazar bunlarla beraber gözleme aldığı bir kişiden yola çıkarak hayatına son veren birinden bahsediyor ki; bana kalırsa Êdouard Levê kendini tasvir ediyor bu kitapta.

Devamını oku

Homeros (Ozanlar Ozanı ) – Alexandre Farnoux

yazar

Homeros nerede doğdu? Nerede öldü? Hangi dönemde yaşadı?

Anlattığı olaylara tanık oldu mu?

Genel Kültür Dizisi’nin yeni kitabı Homeros / Ozanlar Ozanı işte bu soruların yanıtlarını arıyor. Alexandre Farnoux’nun kaleme aldığı kitap, çoğu zaman gerçekle düşselliğin birbirine karıştığı bir Homeros portresini sağlam bir zemine oturtuyor.

Resimlerde, yontularda, mimarlıkta, dekoratif sanatlarda, sinemada, müzikte ve elbette yazında Homeros destanı…

Devamını oku

Ağaçlar Ülkesine Yolculuk – Jean-Marie Gustave Le Clezio

yazar

1994 yılında, “Yaşayan En Büyük Fransız Yazar” seçilen Le Clézio’dan çocuklar için küçük ama çok anlamlı bir kitap: Ağaçlar Ülkesine Yolculuk.

Yedi sekiz yaşından beri sürekli yazan ve hayatı yolculuklarla geçen Le Clézio’nun 23 yaşındayken yayımlanan ilk kitabı ödül aldı. Diğer ödüller bunu izledi. 2008 yılında Nobel Edebiyat Ödülü sahibi oldu. 1963 -1975 yılları arasındaki döneminde, çağdaşları Georges Perec ve Michel Butor gibi, biçimsel bazı olanaklardan yararlanma arzusuyla delilik, dil, yazın temalarıyla uğraşan romanlar ve denemeler yazdı. Yenilikçi ve

Devamını oku

Çocuklar İçin Ortaçağ – Jacques Le Goff, Jean-Louis Schlegel

yazar

Ünlü tarihçi Jacques Le Goff Avrupa?nın kuruluşuna hız kazandıran dönemi, Ortaçağ?ı bütün çeşitliliğiyle anlatıyor. Avrupa?da Ortaçağ, tarih kitaplarında yazıldığı gibi karanlık bir dönem miydi? Peki ya ejderhalar, Yuvarlak Masa Şövalyeleri ve Kral Arthur gerçekten var mıydı?
Çocuklar İçin Ortaçağ, ünlü Fransız tarihçi Jacques Le Goff?un Ortaçağ?la ilgili yanlış bilinenler, efsaneler ve en çok merak edilen konular üzerine gerçekleştirdiği keyifli bir söyleşi. Ortaçağ denince akla gelen her imgede mola veriyor Le Goff ve bizi hep ?karanlık? olarak bilinen bir dönemde gezintiye çıkarıyor: Katedraller, gezginler, Kilise, şövalyeler,

Devamını oku

Yaşamda Bir Başlangıç – Honoré de Balzac

yazar

Yaşamda Bir Başlangıç, Balzac?ın (1799-1850) bir olgunluk dönemi yapıtı. Dev yapıtı İnsanlık Güldürüsü?nü oluşturan 88 parçadan biri.
Bu kitabı Goriot Baba gibi, Eugénie Grandet gibi, Vadideki Zambak gibi başı ve sonu olan, kendi kahramanını yaratan, Balzac?ın nesnel gözlemine, karakter açımlamalarına tanıklık eden bir çalışma, bağımsız bir roman olarak görebileceğimiz gibi, onu İnsanlık Güldürüsü?ne bağlayan karakterlerle ve başka öğelerle bu anıt romana bir alt başlık gibi de düşünebiliriz.
Bu yapıtın adının söz açtığımız ötekiler kadar duyulmamış olması, Balzac üzerine bildiklerimizin kısıtlı olmasıyla doğrudan bağıntılı. Oysa Yaşamda Bir Başlangıç, dönem Fransa?sının kişileri yutan, yazgıları değiştiren ortamında gelişen bir yaşam öyküsü.

Devamını oku

Lanetli Çocuk – Honore de Balzac

yazar

( * ) Dünya edebiyatının en önemli isimlerinden, kimilerine göre roman sanatının zirvesi sayılan Honore de Balzac?ın birçok romanını, Sönmüş Hayaller, Vadideki Zambak, Eugine Grandet, Köylüler ve Goriot Babası gibi önemli eserlerini iyi çevirilerle okuma şansı bulmuştuk. Ama üretken bir yazar olan Balzac?ın hâlâ Türçeleştirilmemiş birçok eseri var. Geçtiğimiz günlerde Yapı ve Kredi Yayınları, Kazım Taşkent Klasik Kitaplar Dizisi içerisinde yayımlanan Lanetli Çocuk da bunlardan biriydi.
Fransa?nın Tours kentinde, 20 Mayıs 1799?da doğmuştu Balzac. İki yıl hukuk okudu ve bir avukatın yanında staja başladı. Ancak babasının bütün ısrarlarına rağmen avukat olmayı istemiyordu. Hayali Paris entellektüel çevelerin içine girmek ve yazar

Devamını oku

Şiir Üstüne – René Char

yazar

Kabul ediyorum, sezgi akıl yürütür ve buyruklar verir; yeter ki, anahtarların taşıyıcısı olarak, yankıların uyuduğu ve ön tansıklara bulanıp döllendiği yüce kafeslerin içinden geçsin, şiirin tohum biçimlerinin demetini titretmeyi unutmasın.
Ozanın araştırmaları sırasında, kendisinin ancak çok daha sonra, yok olup gittikten sonra beklendiği bir kıyıya vardığı olur. Ozan, geri kalmış çevresinin düşmanlığına duyarsız, kendini hazırlar, sertliğini yatıştırır, sözcüğü böler, kanatların doruğuna tutunur.
Ozan Söz?ün katyuvarında uzun süre kalamaz. Yeni gözyaşları içine kıvrılmak ve kendi düzeni içinde daha ilerilere gitmek zorundadır.
Bir şiir çetin yükseliştir; şiir ise kurak yamaçların oyunu.
Canlının sonsuz yüzünün koruyucusu ozan.
Abartma yeteneği olan ozan

Devamını oku

Çivisi Çıkmış Dünya / Uygarlıklarımız Tükendiğinde – Amin Maalouf

yazar

Pusulasız bir halde girdik yeni yüzyıla.
Daha ilk aylardan başlayarak, dünyanın hepten çivisinin çıktığını düşündüren kaygı verici olaylar meydana geliyor; üs­telik bunlar birçok alanda birden gerçekleşiyor – entelektüel dünyanın, finans dünyasının, iklimin, jeopolitiğin, etiğin çivisi çıkmış durumda.
Şurası da bir gerçek ki arada sırada umulmadık, yararlı dö­nüşümlere de tanık olunuyor; o zaman da açmaza sürüklendik­lerini fark eden insanların, öyle ya da böyle, sanki bir mucize eseriyle bu açmazdan çıkmanın yollarını bulacağına inanmaya başlanıyor. Ama bunun hemen sonrasında bambaşka, daha ka­ranlık, daha sıradan insani itkileri açığa vuran başka kargaşalar açığa çıkıyor ve türümüzün manevi yetersizliğinin eşiğine varıp varmadığı sorgulanıyor yine; tabii eğer hâlâ ilerlemeyi sürdü­rüyorsa; ya da birbiri ardında sıralanan onca kuşağın kurmaya çabaladığı

Devamını oku