İşçi Sınıfı Tarihi (Kısa Bir Özet) – Erkan Aydoğanoğlu

“(…) kendisini bütün alanlardan kurtarmadıkça kurtulmasına olanak bulunmayan, kısacası insanlığın toptan yitirilmesi demek olan ve ancak insanlığın toptan kurtulması halinde kendisini kurtarabilecek olan bir sınıf…” diye tanımlar Marx işçi sınıfını.
Yalnız emeğini satarak geçinen, üretim araçlarına sahip olmadığı halde her şeyi üreten ve tam da bu sebeple dünyayı altüst etme gücüne sahip özel bir sınıf. Kapitalizmin doğuşu ve gelişimiyle beraber tarih sahnesinde bu özel konumuyla yer almaya başlayan işçi sınıfı, bugün bir kez daha kendisini ve tarihsel rolünü hatırlatıyor.

Tarem Yayınları Eğitim Serisi’nin ilk kitabı, bu anlamlı direnişe omuz veriyor: “İşçi Sınıfı Tarihi”. Eğitim – Sen Eğitim Uzmanı Dr. Erkan Aydoğanoğlu’nun hazırladığı “İşçi Sınıfı Tarihi”, Türkiye ve dünyada işçi sınıfının tarihindeki köşe taşlarını, sınıf mücadelesinin seyrini ve bugünün politik ortamının geçmişteki izdüşümlerini anlamak isteyenlere önemli bir kaynak. Kitap, canlı anlatımı, akıcı üslubu ve görsel zenginliğiyle emeğin tarihine ışık tutuyor.
(Tanıtım Bülteninden)

“Anlatılan senin hikâyen?”
(28 Temmuz 2010, www.emekdunyasi.net)

Tarem Yayınları Eğitim Serisi?nin bu ilk kitabı, sadece meraklılarına değil, işçi sınıfının kendisine yönelik yazılmış olmasıyla dikkat çekiyor. “(?) kendisini bütün alanlardan kurtarmadıkça kurtulmasına olanak bulunmayan, kısacası insanlığın toptan yitirilmesi demek olan ve ancak insanlığın toptan kurtulması halinde kendisini kurtarabilecek olan bir sınıf?” diye tanımlar Marx işçi sınıfını.

Yalnız emeğini satarak geçinen, üretim araçlarına sahip olmadığı halde her şeyi üreten ve tam da bu sebeple dünyayı altüst etme gücüne sahip özel bir sınıf. Yalnız yorumlamak değil, değiştirmek için yapılan bir felsefenin ürünüydü bu tespit, günümüzde düşünceye biçilen rolün çağın kurallarını doğrulamaktan öteye gitmediği göz önünde bulundurulursa, Marksizmin neden hâlâ ihtiyaç duyulan bir bilimsel yöntem olduğunu anlamak kolaylaşıyor. Küreselleşme zilleri çalmadan hemen önce, ideolojilerin sonuna geldiğimiz, bir başka deyişle ideolojilerin, düşüncelerin birbirinden bir farkının kalmadığı, her şeyin ama her şeyin ?insanlığın tüm birikiminin, bugüne dek türetilen ve üretilen tüm kavramların, kültürün ve sanatın dahi- kapitalizmin sonsuz tarihinin bir parçası olduğu ileri sürüldü. Bu düşünce biçimi basitçe kapitalizmin yıkılmayacağını söylemekle yetinmiyor aynı zamanda bugünü biçimlendiren insanlık tarihinin belli başlı rollerinin de artık geçersiz olduğunu ilan ediyordu. Oysa sınıflar arasındaki uçurumun -küreselleşmenin kaldırdığı tüm o sınırlara rağmen- derinleşerek varlığını koruduğunu görmek için fazlaca beklemeye bile gerek kalmadı. Art arda gelen krizleri kapitalizmin yamaya ihtiyaç duyan ufak tefek kusurları gibi göstermeye çalışanlar olduysa da, her yeni formülde ortadan kaldıramadıkları bir gerçek hâlâ duruyordu karşılarında: Kusura bakmayın beyler, işçi sınıfı yaşıyor.

Küreselleşmenin insan hayatına getirdiği binlerce kolaylıktan söz edilirken altı en çok çizilen olgu teknolojik gelişmelerdi, bu gelişmelerin üretim süreçlerini etkilediği su götürmez bir gerçek, ancak üretim sürecinin temelinde yatan ilişki biçimi, yani kapitalist sömürünün dayanağı değişmedi. Teknolojik gelişim, Sanayi Devrimi?yle birlikte burjuvazinin elinde olan üretim araçlarına sahip olma ve artı değer elde etme hakkının işçi sınıfına geçmesini sağlamadıysa, sınırların ortadan kalktığından söz etmek mümkün mü? Üstelik kapitalizmin doğuşu ve gelişimiyle beraber tarih sahnesinde değiştirici konumuyla yer almaya başlayan işçi sınıfı, kendisini, tarihsel rolünü ve tarihini sık sık hatırlatıyor. İşçi sınıfı tarihi deyince, ilk akla gelen başlıklar bile bir sayfayı rahatlıkla doldurur. Bu tarihi belli başlı kavramları, belirleyici olayları, mücadele deneyimleri ile kısaca özetleyebilmek oldukça zor bir iş. Eğitim-Sen eğitim uzmanı Erkan Aydoğanoğlu bu zorlu işin altından İşçi Sınıfı Tarihi ? Kısa Bir Özet kitabıyla kalkmış. Tarem Yayınları Eğitim Serisi?nin bu ilk kitabı, sadece meraklılarına değil, işçi sınıfının kendisine yönelik yazılmış olmasıyla dikkat çekiyor.

İşçi sınıfının ve emek kavramının ortaya çıkışı ile başlayan kitap, İngiltere, Almanya, Fransa, Amerika ve Rusya?da işçi sınıfı hareketlerinin tarihine, sendikalar, grevler, dayanışma dernekleri gibi sınıf mücadelesinin temel taşlarına dair bilgiler veriyor. Osmanlı döneminden başlayarak ayrıntılı biçimde incelenen Türkiye işçi sınıfı tarihi günümüze dek uzanıyor. İşçi sınıfının zengin ve renkli mücadele tarihini yansıtan fotoğraflar anlatımı daha canlı kılıyor. İşçi Sınıfı Tarihi, geçmişe bakmadan geleceği görmenin mümkün olmadığı gerçeğinden hareketle, sömürüsüz bir dünyanın ipuçlarını görmek için emeğin tarihine ışık tutuyor.

Kitabın Künyesi
İşçi Sınıfı Tarihi
(Kısa Bir Özet)
Erkan Aydoğanoğlu
Tarem Yayınları / Ekonomi – Eğitim Dizisi
Sayfa Düzeni : Rıza Bülbül
Kapak Tasarımı : Ertan Aydın
Editör : Eylem Yıldızer
İstanbul, 2010, 1. Basım
168 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Eğitim, Ekonomi, Emek Tarihi / Teori, Politika
Sınıf Mücadelesinde Sendikalar – Erkan Aydoğanoğlu

İnsanlık tarih boyunca çıkarları birbirine karşıt olan sınıflar arasındaki mücadele, insanlığın ve toplumların ilerleyişinin temelini oluşturmuştur. İşçi ve emekçi sınıflarının...

Kapat