Kayıp Yazılar ve Diller – Johannes Friedrich

“Eskiçağ yazıları ve dilleri konusunda dünyaca ünlü bilim adamı Prof. Dr. Johannes Friedrich tarafından 1954 yılında ‘Entzifferung verschollener Schriften und Sprachen’ adıyla bilim dünyasına sunulan (Springer – Verlag, Berlin – Göttingen – Heidelberg) ve 1996 yılında gözden geçirilerek aynı yayınevince ikinci baskısı yapılan, ayrıca 1973 ve 1989 yıllarında Francesco Pugliese Carratelli’nin kaleminden ‘Le Scritture Scomparse’ başlığı altında İtalyanca çevirileri de yayımlanan Sansoni Editore, Firenze; (son baskı Pelio Fronzaroli’nin katkılarını içermektedir) ‘Kayıp Yazılar ve Diller’, ilk yayın tarihinden bugüne bilimsel önem ve değerini korumuş ender yapıtlardan biridir. Mısır hiyeroglifleri ve çivi yazısı gibi, çözümü tam olarak gerçekleştirilmiş Eskiçağ yazılarından, Frigce, Karca, Lidce, Likçe, Sidece gibi, kısmen çözülebilmiş Anadolu dil ve yazı sistemlerine değin zengin bir içeriğe sahip. Bu bağlamda, “Kayıp Yazılar ve Diller”, konusunda “ilk” ve hâlâ “tek” yapıt olma özelliğini korumaktadır.
Uzun ve zahmetli bir çeviri ve redaksiyon sürecinin ürünü olarak ülkemiz okuyucularının hizmetine sunulan ‘Kayıp Yazılar ve Diller’, insanlık ve uygarlık tarihinin ilk ve belki de en önemli dönemi Eskiçağ’a ışık tutan gizemli yazı ve dillerin heyecan verici çözümlenme serüvenlerine ilgi duyanlar için bir temel ‘el kitabı’ oluşturmasının yanı sıra, konunun uzmanlarının veya uzmanlaşma yolunda yürüyenlerin dahi gereksinimini karşılayacak bir ‘başvuru’ eseri olma özelliğini taşımaktadır.

İnsanoğlunu dünyadaki diğer canlılardan ayıran en çarpıcı özelliklerinden ikisi, hiç kuşkusuz, konuşma ve yazma yetileridir. Duygu ve düşüncelerini konuşarak ve yazıya geçirerek hemcinslerine aktarmayı beceren yeryüzündeki yegane canlı türü olan insan, aklıyla birlikte, sözü edilen iki yetisini kullanarak doğaya egemen olmuş, tarihte büyük uygarlıklar meydana getirmiştir, günümüzdeyse uzaya ve evrene egemen olma yolunda dev adımlar atma sürecini yaşamaktadır.
Onun bu muazzam serüvenindeki kilometre taşlarının başındaysa, ‘yazının icadı’ gelir. İnsanlık tarihinde ilk kez, M.Ö. 3200 yıllarında Sümerler ve bir süre sonra, 3000 yılları civarında da Mısırlılar tarafından icat edilen ve icadının ardından hızlı bir evrim geçirerek zamanla eski dünyanın çeşitli kavimlerince kullanılan en önemli iletişim aracı haline gelen yazı, ‘bilim’in temellerinin atılması ve gelişmesinde başlıca rolü oynadı…
Dil ve yazının insan yaşamında bu denli önemli bir yere sahip olmasına karşın, bilgi ve iletişim çağı’ 21. yüzyılda hâlâ çözümlenememiş veya kısmen çözümlenebilmiş eski yazı ve diller vardır ki bu, bir anlamda bir çelişki gibi görünebilir. Ancak, bu durum, söz konusu yazı ve dillere ilişkin belgelerin gerek sayı, gerekse nitelik bakımından yetersizliğinden kaynaklanmaktadır.”
Yazan: İÜ Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Recai Tekoğlu, (Radikal Gazetesi Kitap Eki 27.04.2001)

İçindekiler:
Eski Doğu dünyasını aydınlatan üç büyük çözümleme
Mısır Hiyeroglifleri
Mısır uygarlığı ve tarihi
Mısır yazısının özellikleri
Mısır yazısının çözümlenmesi
meroe yazısı
Çivi Yazısı
Mezopotamya Uygarlığı ve tarihi
Çivi yazısının özellikleri
Çivi yazısının Doğu ve Batı’daki dağılımı
Hitit ve Hurri uygarlıkları ve tarihi hakkında genel bilgiler
Alfabetik çivi yazılı diller
Eski Pers çivi yazısının çözümlenmesi
Yeni Elam çivi yazısının çözümlenmesi
Babil Çivi yazısının çözümlenmesi
Urartucanın yorumlanması
Eski Elamcanın yorumlanması
Ugarit dilinin çözümlenmesi
Hitit Hiyeroglif Yazısı
Hitit Hiyelogrif yazısının özellikleri
Çözümleme aşamaları
Eski Doğu Dünyasında Diğer Çözümleme ve Yorumlamalar
Bilinmeyen diğer dil ve yezıların çözümlenmesi
Likçenin yorumlanması
Side dilinin yorumlanması
Numidya yazısının çözümlenmesi
Bilinmeyen yazılarla ilgili diğer çözümlenmeler
Kıbrıs yazısının çözümlenmesi
Girit Linear B yazısının çözümlenmesi
Biblos yazısının çözümlenmesi
Bilinmeyen dillerle ilgili diğer yorumlamalar
Etrüskçenin yorumlanması
Antik İtalya’nın diğer dillerinin yorumlanması
Frigcenin yorumlanması
Kayıp yazı ve dillerin çözümlenmesiyle ilgili Yöntemsel gözlemler
Çözümlenmemiş diğer yazı örnekleri
Sina yazısı
Karya Yazısı
Hint yazısı
Ebla yazısının yorumlanması.

Kitabın Künyesi
Kayıp Yazılar ve Diller
Yazar: Johannes Friedrich,
Arkeoloji ve Sanat Yayınları,
Çeviren: Recai Tekoğlu,
Basım Yılı: 2004,
232 sayfa

Yorum yapın

Daha fazla Bilim, İnceleme
Aleviliğin Gizli Tarihi – Erdoğan Çınar

Erdoğan Aydın'ın Aleviliğin Gizli Tarihi adlı kitabı, Alevi deyiminin üzerindeki Hz. Ali perdesini kaldırıyor, Alevi deyiminin gerçek anlamını ortaya koyarak,...

Kapat