Okuyun ama yutmayın, çiğneyin.
Haymarket Olayı, 1 Mayıs 1886’da Louisville, Kentucky’de (ABD) başlayan işçi grevleri sonucu 4 Mayıs’ta yine aynı şehirdeki Haymarket Alanında meydana gelen olay. 1886’da Chicago’da toplanan Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu, 8 saatlik iş günü için 1 Mayıs’ı grev ve 8 saat uygulamasını fiili olarak hayata geçirme günü olarak belirledi. 1 Mayıs 1886’da, grev ve gösterilere yarım
okumak için tıklayınız“İşçilerin kaybedecek hiçbir şeyleri yok, ama kazanacak tüm dünyaları var, 1 Mayıs 1919” Moskova’daki Rusya Devlet Kütüphanesi koleksiyonunda bulundu. Sanatçı Alexander Petrovich Apsit tarafından tasarlandı.
okumak için tıklayınızİkinci Enternasyonal’in dördüncü kongresi olan Uluslararası Sosyalist İşçi ve Sendikalar Kongresi için hazırlanan afiş. İngiliz ressam Walter Crane tarafından tasarlandı.
okumak için tıklayınızAlman ressam Friedrich Kaskeline tarafından 1894 yılı 1 Mayıs’ı için tasarlanan afiş “Genel, doğrudan ve eşit seçim hakkı” mesajını taşıyor.
okumak için tıklayınızTürkiye’de işçi sınıfının birlik, dayanışma ve mücadele günü olan 1 Mayıs’la ilgili ilk şiir emekçi kadın şair Yaşar Nezihe Bükülmez tarafından 1923 yılında Aydınlık Dergisi’nde yayınlanmıştır. Şiiri şöyledir: 1 Mayıs Ey işçi… Bugün hür yaşamak hakkı seninken Patronlar o hakkı senin almışlar elinden. Sa’yınla edersin de ‘tufeyli’leri zengin Kalbinde niçin yok ona karşı yine bir
okumak için tıklayınızNâzım Hikmet’in “İstanbul’da 1 Mayıs” şiiri ilk kez ortaya çıktı. TÜSTAV (Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı) arşivinde 1925 yılındaki belgeler arasında Nâzım Hikmet’in “İstanbul’da 1 Mayıs” şiiri ilk kez yayınlandı. Bu çalışmalarla Türkiye’de işçi ve komünist hareketin tarihine ilişkin birçok bilgi ve belge de gün yüzüne çıktı, kitaplaştı. Bu çalışmaları Yücel Demirel ile birlikte bu
okumak için tıklayınızDirenişin tarihi sömürünün tarihi kadar eskidir. Önce günde 12 saat, haftada altı günlük çalışma takvimine direnirsin. Sonra emeğinin karşılığını almak için, iş güvenliği için. Sonra insanca yaşamak için, hatta daha güzel bir dünya için. Ağaya, beye, paşaya, krala, politikacılara… Hayatın bu kadar merkezinde olan bir konu, işçilerin geçmişten bugüne ezilişi, sömürülüşü; kapitalizme, neo-liberalizme karşı mücadelesi
okumak için tıklayınızRutkay Aziz: “Dilden dile dolaşan ve nakaratı ile miting meydanlarını coşturmayı başaran ünlü 1 Mayıs marşı, özellikle 1970’li yılları yaşamayan kuşaklarca, yabancı bir marştan uyarlama olarak biliniyor. Oysa 1 Mayıs marşı, sözüyle bestesiyle bir Türkiyeli sanatçıya, Sarper Özsan’a ait. Özsan bir tiyatro oyunu için hazırladığı marşın hiç hesapta yokken nasıl bir eylem marşı haline geldiğini
okumak için tıklayınızSekiz saatlik işgününü kazanmanın bir aracı olarak bir işçi bayramı kutlamasının kullanılması fikri ilk olarak Avustralya’da doğdu. İşçiler 1856’da, sekiz saatlik işgünü talepli bir gösteri olarak, mitingler ve kutlamalar eşliğinde bir günlük genel grev yapmaya karar verdiler. Bu kutlamanın tarihi de 21 Nisan olacaktı. İlk başta, Avustralyalı işçiler bunu sadece 1856 yılı için düşündüler. Fakat
okumak için tıklayınız1 MAYIS MARŞI Günlerin bugün getirdiği baskı zulüm ve kandır Ancak bu böyle gitmez sömürü devam etmez Yepyeni bir hayat gelir bizde ve her yerde 1 Mayıs 1 Mayıs işçinin emekçinin bayramı Devrimin şanlı yolunda ilerleyen halkların bayramı Yepyeni bir güneş doğar dağların doruklarından Mutlu bir hayat filizlenir kavganın ufuklarından Yurdumun mutlu günleri mutlak gelen
okumak için tıklayınız1 MAYIS MARŞI Günlerin bugün getirdiği baskı zulüm ve kandır Ancak bu böyle gitmez sömürü devam etmez Yepyeni bir hayat gelir bizde ve her yerde 1 Mayıs 1 Mayıs işçinin emekçinin bayramı Devrimin şanlı yolunda ilerleyen halkların bayramı Yepyeni bir güneş doğar dağların doruklarından Mutlu bir hayat filizlenir kavganın ufuklarından Yurdumun mutlu günleri mutlak gelen
okumak için tıklayınız“1 Mayıs Afişleri” albümü, 1976’dan bugüne 80 afiş ve 1900’lerin başından 18 belge içeriyor. Albümdeki yüzyıl başına ait belgeler, dönemin teknolojisi gereği klişe tekniğiyle çoğaltılmış 1 Mayıs bildirilerinden ya da sosyalist gazetelerin özel sayılarından oluşuyor. Tamamı TÜSTAV-DİSK Arşivi ve TÜSTAV-Komintern Arşivi’nden yararlanılarak hazırlanan albümün sunuş yazıları arasında Mete Tunçay’ın, yüzyıl başındaki 1 Mayıs kutlamalarına ilişkin
okumak için tıklayınızÇalışma sürelerinin kısaltılması için yürütülen örgütlü mücadele, insanlık tarihinin en önemli konusudur! Çünkü: Yaşamak için çalışmak zorunda olan insanların kendine zaman ayırabilmesi mümkün hale geldi. Sevmeye, düşünmeye, karar vermeye hak kazanıldı. “Serbest zaman” talebi gibi “laiklik”, “özgürlük”, “insan hakları” taleplerinin de emek mücadelesi ile ilişkilendirilmesi ve hayata dair hale gelmesi sağlandı.
okumak için tıklayınızTaksim Meydanı, şehrin en kalabalık yeri, İstanbul’un en renkli fotoğrafı.Taksim Meydanı son zamanlarda en çok 27 Mayıs 2013’te başlayan Gezi Direnişi ile hafızamıza kazınsa da, geçmişte de elbette pek çok siyasi ve toplumsal olayın ev sahibiydi. Biz de hafızamızı tazeleyelim, meydanın mimari, toplumsal ve siyasal geçmişine şöyle bir bakalım istedik.
okumak için tıklayınızTam da 1 Mayıs’ın gündemde olduğu bugünlerde Dipnot Yayınları’ndan, “Neden 1 Mayıs’ın Taksim’de kutlanması için ısrar ediyorsunuz?” sorusuna cevap niteliğinde oldukça önemli bir kitap çıktı: Sokağın Belleği: 1 Mayıs 1977’den Gezi Direnişine Toplumsal Hareketler ve Kent Mekânı. Derlemesini, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden Derya Fırat’ın yaptığı kitapta, akademinin içinden isimlerin kaleme aldığı 14
okumak için tıklayınız1979 Madaralı Roman Ödülü’nü alan Alnında Mavi Kuşlar (1978), Aysel Özakın’ın tarihe Kanlı 1 Mayıs olarak geçen 1 Mayıs 1977 günü İstanbul?da yaşananları konu edinen romandır. Çok değil, bundan 30 yıl önce yaşananlar, edebiyatımızda ne kadar yer bulabildi? 1970’li yılların Türkiyesi’nde toplumsal mücadelelerin içinden geçenler, edebiyatımıza birçok katkı sundu ama o günleri gerçekten ne kadar
okumak için tıklayınız