İşinin Ustası
– Sayın Ülgenay, ilk defa değişik bir soruyla başlamak istiyorum. Çocukluğunuzdan bugüne, şimdiye kadar hiç kimseyle paylaşmadığınız, sizi içten içe etkileyen ya da etkisi altında kaldığınız bir şey oldu mu hiç hayatınızda?
– 01.08.1947 doğumluyum. Artık atmış beş yaşındayım. Kendimle ilgili olan hatıralarım
Müslüm Kabadayı, Mart 2013?te çıkardığı ?Salkım Saçak Keldağ? ilk öykü kitabıyla, öykü dünyasına merhaba derken, yaşadığı çağın sorunlarını sorgulayarak ve tarih bilinciyle geçmişi bugüne, bu günü de yarına taşımanın sorumluluğuyla yazmış öykülerini.
Müslüm Kabadayı, edebiyat öğretmeni ve eleştirmeni olmanın ustalığıyla kullandığı ?dil?i, bilgi ve yaşanmışlık deneyimiyle bütünleyerek, yerli yerine oturtmuş anlıtımını. Kullandığı yalın Türkçesini Antakya bölgesinin ağzıyla ve deyimlerle süsleyip, zenginleştirmiş. Kuzey Suriye ve Hatay coğrafyasının kültür dokusu içinde biçimlenen
-Diyarbakır?da doğup (1935), çocukluğunuzu burada geçirdiniz. İlk ve ortaöğreniminizi tamamladıktan sonra 1955 yılında üniversitede okumak üzere Ankara?ya geldiniz. O günden beri burada yaşıyorsunuz. Diyarbakır?da geçen yaşamınızın neredeyse üç katı Ankara?dasınız? Doğup, büyüdüğünüz o kentte nasıl bir çocukluk geçirdiniz? Okuma merakınız nasıl başladı? Ailenizde sizden başka okumaya, yazmaya eğilimli kimse oldu mu?
-Hocam, zor bir çocukluk dönemi geçirdiğinizi okumuştum. Bize neler anlatırsınız o yıllardan? öğretmenlik yıllarına?
-1926, Polatlı?ya bağlı Ömerler köyü doğumluyum. Sonradan babamın köyü olan Kapulu köyüne göçtük. Orada büyüdüm. Anam ben üç yaşındayken öldü. Babam yoksul, hiç toprağı yoktu. Ağa tarlalarında ortakçılık (yarıcılık) yaparak zor geçiniyordu. Yoksulluk, üvey ana? Çocukluğum iyi geçmedi. Üç sınıflı köy okulunda okudum. Sonra Beypazarı?nda açılan yoksul çocuklar için
“Kitabın ismi, ?Düşe Yazanlar?. Bu isim durup dururken konulmuş değildir. Yazanları, çizenleri, resim yapanları, müzikle uğraşanları böyle görmek hiç de abartılı olmaz. Sanatçı biraz da düşlerinin peşine düşmüş kişidir zaten. Bu yüzden de kitabın ismi oldukça yaratıcı olmuş.
Sonrası; kitabın yazarı, kitabına aldığı sanatçılarla tek tek konuşmuş, sorular sorup yanıtlar alarak ortaya çıkan güzellikleri bizlerle paylaşmış. İyi de etmiş. Hem yazın yaşamımıza emeği geçenleri okurlar nezdinde bir kez daha kalıcı kılarken
Ayşe Kaygusuz: Nereden ve nasıl başladı yazın hayatı? Doğan Soydan : Ortaokul yıllarımda kendimce şiirler, kısa hikayeler yazardım. Bir roman yazmaya heveslendiğimi de anımsıyorum; topraksız, yoksul bir köylüyü küçük bir tarla sahibi yapacak, sonra da onun nasıl çalıştığını ve çocuklarının sevincini anlatacaktım. 30 – 40 sayfa yazdım da; sonra kayboldu. Yazma özentim ve hevesim o … Devamını oku
Ayşe Kaygusuz’un öykülernideki anlatı mesafesine baktığımızda mimetik olmaktan çok diegetik bir yazı kipinin egemen olduğunu söylemek mümkün: Genelde anlatıcının öyküyü doğrudan anlattığı bir yazınsal dil. Olayın aktarımı ise genelde birinci planda olmakla birlikte, anlatıcının fikir dünyasını dolaylayıp betimleyen bir dramatik kurgu niteliğinde yazınsal söyleme eklemlenmekte.
Ancak bu kısa bildiride amacım, Ayşe Kaygusuz’un öykü dilini inşa ederken kullandığı teknikleri ve söylem tarzlarını çözümlemek
– Sevgili Hocam, bu kez kuralı bozup, sondan başlamak istiyorum sorularıma. ?İnsan Yüreğine Yolculuk? kitabınız, Emin Özdemir?in yüreğine yolculuğu duyumsarken, boğazımda bir düğüm, yüreğimde ölümün acılı kilidi ve yüzümde hüzünlü bir gülümseyişle, kendime yolculuğu yaşattı bana. Sevmek? Yaşamak? Ölmek?
– Doğru bir algılama. İnsanın varoluşsal serüvenine ayna tutmuş yazarların, ozanların yaratı evreninde bir yolculuğa çıktım o kitabımda. Benimle birlikte okurların da aynı yolu izlemesini
– Hocam bize Adnan Binyazar?ı kısaca tanıtın desem, hangi özelliklerinizden söz edersiniz.
– Çalışkanlığımdan, dürüstlüğümden, sorumluluk duygumdan, geniş insan sevgimden, vicdan sahibi olmamdan, aşırı duygulu olmamdan, yazıyı çok ciddiye almamdan, karşımdakine kendimden fazla değer vermemden, dostluğu sonsuz bir duygu sayıp dostluklarımı onurla sürdürmemden, herkesi kendi kişiliğinin sınırları içinde tartımdan geçirmemden, çocukları yaratılığın kirlenmemiş elçisi saymamdan…
Kişi kendini anlatamaz; anlatmaya kalkınca da sözlüklerde sözcük kalmaz…
– Müslüm Hocam doğduğunuz topraklardan başlayalım mı? Bu günlerde çokça gündemde?
– Edip Cansever’in “Mendilimde Kan Sesleri” şiirini, toprak-insan ilişkisini çok derinden betimlediği için önemsemişimdir. Anamın söylediğine göre 1960’ta doğmuşum, Hatay’ın Yayladağı ilçesine bağlı Kışlak Bucağı’nda. Nüfus kaydında 1962 yazıyor; çünkü babam şayet bebekken ölürsem bir de nüfustan sildirme zahmetine katlanmak istememiş, iki yıl sonra kaydettirmiş.
Öykü edebiyatımızın olanaklarını zenginleştiren yazarların ilk akla gelenlerinden olan Vüs’at Orhan Bener; babası Raşit Sina?nın askere ?Samsun Sahil Koruma? ya geri çağrılmasıyla, 1922 de Samsun? da doğdu. İlkokulu Erzincan? da, orta okulu Sivas? ta okudu. Bursa Işıklar Askeri Lisesi ve Harp Okulu? nu bitirdikten sonra ordu da yüzbaşılığa kadar çıktı. ?Dost, Yaşamasız? gibi kitaplarını Etimesut? ta, nöbetçi olduğu zamanda yazdı. 1953? te ordudan istifa etti. 1957? de Ankara Üniversitesi
Vasili Yan (1875 ? 1954) Kiev?de doğmuş, ilk çocukluk yılları Kiev ve Petersburg?da geçmiştir. Seksen ile doksanlı yılların başında Petersburg Üniversitesi Filoloji Bölümü öğrencisidir. Öğreniminin sona ermesiyle uyuşamadığı memurluk kariyerinde; kendi deyimiyle, ?Rusya?da sürtüp durmalardır?? dediği, oradan oraya dolandığı huzursuz yıllarda, balıkçı mezraları, köy, kasaba, sık ormanlar ve tozlu steplerde bulunmuştur.
İlmen gölü kıyısında, Novgorod?da Seliger gölü dolaylarında,
Dünya edebiyatında en çok tartışılan, yorumlara sığmayan ve biçim yönünden, zor eserler bırakan Kafka; Çek asıllı Yahudi bir ailenin çocuğu olarak, 1883? te Prag? da doğmuş büyümüştür.
Taşralı, Çek işçi sınıfından olan babası, evlendikten sonra zengin olmayı başarmıştır. Annesi ise varlıklı, aydın bir Alman Yahudi ailesinden gelir. 1901? de babasının zoruyla Prag Üniversitesi?nde Hukuk öğrenimine başlar. Bir taraftan da Sanat Tarihi ve Alman Edebiyat dersleri alır.
1906? da Hukuk doktorasını tamamlar, stajını yapar. 1907? de Assicurazioni Generali adlı İtalyan şirketinde çalışmaya başlar. Aynı yıllarda
Zamansız, mekansız ve özgün insan ilişkilerinin adamı olan Necmi Otçu; şimdilerde zamanı ve mekanı belli, özgün ve özgür bir paylaşımın içinde. Aslında kendiliğinden, “özgür bir örgütlenme” de gerçekleşmiş olan, adına “merdiven altı masa çalışması” dedikleri, öğrenme yolculuğu içinde dostlarıyla. Bu öğrenmenin içinde, “Ben şiirlerimi burada, dostlarımla birlikte yazıyorum.” diyen Otçu, farkındalıkların da farkında olduğunu gösteriyor bize.
26 öyküden oluşan bu kitap, Şubat 2011?de okuyucusuna kavuştu. Ayşe Kaygusuz?un ilk kitabı ve kalemin kılıçtan keskinliğini doğrulayan bir yazarlık başarısı? Şiir ve öyküde yoğunlaşan yazar, son zamanlarda söyleşilere de ağırlık vermekte, kitap tanıtımlarına yönelmekte.
Bugüne kadar hakkında tanıtım, inceleme-araştırma üzerinden değerlendirme yazıları kaleme aldığım sanatçıları seçerken dikkat ettiğim iki temel ölçüte özen göstermeye çalışıyorum. Birinci ölçütüm; yaşamı ve kişiliğiyle bir emekçinin kazanması gereken niteliklere uygunluğuyla ilgili.