Okuyun ama yutmayın, çiğneyin.
(*) ‘Küller Arasında’ , 1915 Tehcir Kanunu’yla Haçin’den sürgüne gidenlerden bir kısmının 1918’de yeniden Haçin’e dönmelerini ve döndükten sonra yaşadıklarını, hüzünlü ve tarafsız bir dille anlatıyor. Hikâye, Ermeni ve Türk halklarının bin yıllık kardeşlik duygusuyla kaleme alınmış.. “Ben sana ne diyebilirim ki Aram? Şimdiye kadar yoktu böyle şeyler, gavurmuş, Müslüman?mış…
okumak için tıklayınızMıgırdiç Margosyan’ın 1998 yılında yayımladığı ‘Biletimiz İstanbul’a Kesildi’ öykü kitabında, 1940’lı 50’li yılların Diyarbakır’ı ve İstanbul’unda tadına doyulmaz bir gezintiye çıkarıyor okuru. Mıgırdiç Margosyan anadilini öğrenmesi için, birkaç arkadaşıyla İstanbul’a Ermeni Yetimhanesi’ne gönderilmesiyle başladığı kitabında zaman zaman çocukluğuna, Diyarbakır’da doğup büyüdüğü Gavur Mahallesi’ne dönüyor. Ve yazar öyküsünü şöyle anlatıyor: “Diyarbakır’da,
okumak için tıklayınızBu coğrafyada yaşayan herkesin şu ya da bu şekilde bildiği ama üzerinde konuşmamayı tercih ettiği saklı yaşamlar. Ermeni ve Hıristiyan iken Türk ve Müslüman olmuş binlerce çocuktan biri: Heranuş ya da diğer adıyla Seher. Torunu Avukat Fethiye Çetin anneannesi hakkındaki gerçeği yıllar sonra öğrendi. Anneannesinin akrabaları Gadaryanlara ise onun ölümünün
okumak için tıklayınızNevzat Onaran, ?Emvâl-i Metrûke Olayı? başlıklı çalışmasında, Osmanlı Devleti?nde ve Cumhuriyet Türkiyesi?nde Ermeni ve Rumların mallarına en konulma süreçlerini ele alıyor. Konuya dair kanun ve yönetmeliklerin yanı sıra, Türkiye Büyük Millet Meclisi?nin gizli ve açık oturumlarında olayın nasıl ele alınıp tartışıldığını da araştıran Onaran, Emvâl-i Metrûke meselesini çok yönlü bir
okumak için tıklayınızİrfan Palalı’nın anneannesi Fatma’nın tehcir sırasında yaşadıklarını ve onun Ermeni olduğunu öğrendiğinde tepkisini anlattığı “Tehcir Çocukları”, 2005 yılında Su Yayınları tarafından yayımlandı. ?Anneannemin Ermeni olduğunu 40 yaşlarında öğrendiğim için özel bir duygu hissedeceğim yaşı geçmiştim ve korkularımı aşmıştım. Gençken öğrenseydim, herhalde ?Ermeni dölü? olmaktan hicap duyardım. Ama ailemden çok korktum,
okumak için tıklayınızGülçiçek Günel Tekin, Müslümanlaştırılan Ermeni kadınlarının dramını ele alırken, Türkiye’nin en tabu konularından birini daha deşiyor, otopsi masasına yatırıyor. 1915 travması yalnız Ermeniler açısından değil, Türkler ve Kürtler başta olmak üzere onlarla birlikte yaşamış olan tüm halk grupları açısından da geçerli ve etkileri hala devam etmekte. Bu travmanın ele alınmayan
okumak için tıklayınızBir fotoğrafçının kimliği, kaderi ve çalışmaları, onun içinden geldiği toplumla nadiren bu kadar örtüşür. Antoine Agoudjian Fransız; Ermeni anne babadan doğma; Ermeni göçmenlerinin torunu; Ermeni halkının trajik tarihiyle ilgili hiçbir şeye uzak ve kayıtsız değil… Fotoğraf, Agoudjian?ın itiraf ettiği gibi, modern tarihin azabıyla aniden savrulmuş ve parçalanmış bir halka çok
okumak için tıklayınızAzimet Ceyhan, cezaevinde yazan kalemlerin umut verici olanlarından. On yıldır cezaevinde bulunan ve müebbet hapse mahkum edilen Ceyhan?ın daha önce yayımlanmış ?Savruluş? adlı bir kitabı bulunuyor. Ceyhan elimizdeki romanı ?Hozandaki Kız?da ise, küçük bir kız çocuğunun hayatı ekseninde, Türkiye?nin trajik yakın tarihine odaklanıyor. Büyük kıyımlardan geçmiş Ermenilerin yaşadıkları, roman boyunca,
okumak için tıklayınızAras Yayıncılık, Vağinag Pürad’ın 1909’da kurduğu Ermenice “Jamanagagits Madenaşar”ın (Çağdaş Yayın Dizisi) elli ikinci yayını olarak 1926’da İstanbul’da, Takvor Mardirosyan Matbaası’nda basılan Ermeni harfli Türkçe Mükemmel Yemek Kitabı’nın çeviriyazısını okuyucularıyla buluşturuyor. Ermeni harfleriyle Türkçe basılmış olması açısından tarihi bir önem ihtiva eden bu eser, 600’ü aşkın yemek tarifi içeriyor.
okumak için tıklayınızZara’nın ileri gelenlerinden birkaçı, o gece, Hacı İzzet’in evinde toplandılar. Kafa kafaya verdiler, uzun uzun konuştular, ince ince düşündüler. Sağa-sola çektiler, öne verdiler geri aldılar. Nihayet gördüler ki olacak gibi değil, tehlike büyük, gelecek karanlık. Birşeyler yapmak gerekiyor. Kalktılar, topluca kaymakama gittiler. Sözü ilkin Hacı İzzet aldı. “Efendim ” dedi.
okumak için tıklayınızFiliz Özdem “Korku Benim Sahibim” adlı kitabında iç içe geçen arayışlarla iç içe geçen korkuları anlatıyor. Etnik kimliğinin peşine düşen Sude, dedesinin izini çocukluk anılarında sürerken, gerçek, anılar ve düşler birbirine karışıyor. Her uyanış ise, kaybedilmiş bir sevgiliye sonsuza kadar kavuşamayacak olmakla bir yüzleşme. Şimdiki zamandan üç kuşak öteye gidip
okumak için tıklayınızŞirin, Almanya’da doğup büyüdü. Kendisini Adıyamanlı Kürt Hacı İbrahim’in kızı olarak biliyordu. Annesinin ve babasının Ermeni olduğunu, kendilerine “Bizimkiler” dendiğini, 12 yaşında tesadüfen öğrendi. Çok üzüldü. Saçlarına aklar düştü. Kimliği unutturulmuş, kişiliği parçalanmış Şirin’in kendini ve kültürel kimliğini arayışının öyküsü, bizi Köln’den Adıyaman Kâhta’ya, doksan yıl öncesinden günümüze sürükler ve
okumak için tıklayınızHagop Mıntzuri’nin Ermenice Armıdan adlı kitabının yayınevimizden çıkan Armıdan Fırat’ın Öte Yanı adlı çevirisinin devamı niteliğindeki Atina, Tuzun Var Mı? yazarın 23 öyküsünü içeriyor. Mıntzuri, eserinde Erzincan yöresini, köyü Armıdan’ı ve çevresini, Türkleri, Kürtleri, Rumları, Lazları, Kızılbaşları, Ermenileri, kısacası yöre insanını, gelenekleri, âdetleriyle olduğu gibi sunuyor. Bunu yaparken de Anadolu’ya
okumak için tıklayınızFarklı olanı, ötekiyi anlamaktan geçen günümüz anlayışını aydınlatarak, yol gösterecek bir kitap daha. Modern insanın unuttuğu geçmişin kültürel zenginliklerini hatırlamak için iyi bir fırsat sunarken, ironik bir şekilde şehir insanının bu eksikliğini taşra edebiyatı gideriyor. Tanıklık, anı ve tarih üçlemesiyle karşımıza çıkan, Ermeni taşra edebiyat geleneğinin önde gelen isimlerinden Hagop
okumak için tıklayınızBirbirinden güzel çocuk kitapları yazarı İhmal amca, “Şeytan Uçurtması” adlı kitabında sizlere tam sekiz masal anlatıyor. Uçurtma yarışmasına katılacaksınız. Çamurlu suları terk eden boz kuğu ile birlikte, bir su kaplumbağasının sırtında yollara düşeceksiniz. Bir çağlayanın deli sularında allı morlu balıklarla yüzecek, güzeller güzeli peri kızıyla pintiler pintisi bir cimriye unutamayacağı
okumak için tıklayınızAghtamar adasındaki onuncu yüzyıl Kutsal Haç ya da Surp Haç Ermeni Kilisesi, Türkiye?deki en önemli mimarlık mahallerinden biridir. Kutsal Kitap?tan alınma ve din dışı bir dizi temanın resmedildiği eşsiz kabartmalarıyla kilise, ortaçağ Ermeni ve erken Hıristiyanlık sanat ve mimarisinin bir mücevheridir. Onuncu yüzyıldan yirminci yüzyıla kadar uzanan birçok kaynağa dayanan
okumak için tıklayınız“İhmal Amca’nın bu masallardaki diline dikkat ediniz. Ben, Onun sözcüklerinin dizilişinde akide şekeri tadı buluyorum. O ne tatlı dil… İhmal Amca, bu masallarında şiir söyüyor tatlı tatlı… Bilirsiniz ya, akide şekeri çiğnenmez, dişler arasında ezilmez, emile emile yenilir. Siz de İhmal Amca’nın bu atalı masallarını eme eme okuyun çocuklar.” Aziz
okumak için tıklayınızErmeni Masalları, Anadolu?da yüzyıllarca birlikte yaşamış insanların yarattığı ortak dili ve kültürü anlatıyor bizlere. Birbirinden renkli kahramanlarımızın başlarından geçenler aracılığıyla kişisel değerlerin önemini ve aklını kullanmanın gücünü vurguluyor. Biz de bu kitabı, masal dinlemekten hiç bıkmayan siz ?masal canavarları?na armağan ediyoruz. Gerçeklere giden yolda sizlere ışık tutması dileğiyle… N. Feyza
okumak için tıklayınızArmen Garo kod adlı Karekin Pastımacıyan, 1896’nın sıcak bir gününde, 14 ağustos’ta Galata’daki ünlü Osmanlı Bankası’nı ateşli silahlar ve bombalar taşıyan yoldaşlarıyla birlikte bastığında, bütün İstanbul hiç alışılmamış bir eylemle çalkalanacaktı. Bugünün Bankalar Caddesi, bomba ve silah sesleri ile birbirine girecek, bankayı ele geçirenlerle kuşatanlar arasındaki çatışma gün boyu sürecek,
okumak için tıklayınızFethiye Çetin ve Ayşe Gül Altınay ‘ın birlikte hazırladıkları “Torunlar” adlı bu araştırma kitabında, 1915’te ya da öncesinde müslümanlaştırılarak, asimile edilerek Anadolu’da kalmış Ermeni çocuklarının hikâyelerini, torunlarının ağzından dinleyeceksiniz. Şimdilerde orta yaşlarını sürmekte olan bu torunlar Ermeni dedelerini, ninelerini, kendilerini anlatırken yüzleşmesi güç soruları da gündeme getiriyorlar. Bugün Türkiye’de yaşayanlar
okumak için tıklayınız(*) Aras Yayıncılık’tan çıkan Bir Özgürlük Tutsağı Manuşyan başlıklı biyografi, Fransız direniş hareketinin simge isimlerinden Misak Manuşyan’ın bilinmeyen hikâyesini paylaşıyor. Memleketimizden çıkan çoğu kıymeti, okul sıralarından sonra kendi çabalarımızla öğrenmek zorunda kalırız ve bu hem zorunlu hem gönüllü alternatif müfredat, bir ömür boyu sürer. Aras Yayıncılık’tan çıkan Bir Özgürlük Tutsağı
okumak için tıklayınızNazım Hikmet?in yönlendirmesi ile masal yazmaya başlamıştır. İlk masal kitabı Bulgaristan?da Türkçe olarak yayınlanan Sihirli Çiçek adlı kitaptır. 1972?de Duş adlı masalı Türkiye?de bir yarışmada ödül kazandı. Şeytan Uçurtması, Güneşe Vurgun Çocuk, Eşek Eşekken ve Boyalı Kırlangıç adlı masal kitapları vardır. Çocuklarımız, İhmal Amca’yı, ilk, Şeytan Uçurtması adlı kitabıyla tanımıştı.
okumak için tıklayınızBirzamanlar Yayıncılık tarafından yayımlanan ?Sivas 1877? adlı kitap, Türkiye?de son zamanlarda sayıları hızla artan yerel tarih çalışmalarının en nitelikli ve en kapsamlı olanlarından biri olarak kitabevi raflarındaki yerini aldı. ?Sivas 1877?nin ana metnini Rahip Boğos Natanyan?ın 1877 yılında kaleme aldığı bir rapor oluşturuyor. Natanyan, 1863?te ilan edilen, Ermeni toplumunun kendi
okumak için tıklayınızHer yıl bir tema çerçevesinde, Türkçe, Ermenice ve İngilizce olarak üç dilde hazırlanacak Uluslararası Hrant Dink Vakfı ajandalarının ilki çıktı. Türkiye ile Ermenistan arasındaki yıllar süren ?ilişkisizliğin?, iki ülke tarafından 10 Ekim?de imzalanan protokollerle son bulduğu 2009?un ardından, temasların artacağı ve belki de kapalı sınırın açılacağı 2010 için konu olarak
okumak için tıklayınızAras Yayıncılık tarafından yayımlanan Çileli Ağavni, Sivas-Suşehri?ne bağlı Pürk köyünde yaşayan Ağavni Norşen?in yaşamını anlatırken, 1915 Felaketi sırasında binlerce benzeri yaşanan trajik bir hikâyeyi aktarıyor. Pürk?te öğretmenlik yaptığı sırada köyün erkeklerinin tutuklanıp öldürülmeleriyle kocası Avedis?i kaybeden, ardından çıkarıldığı tehcir yürüyüşünde annesini ve kızını yitiren Ağavni?nin, önce Karadaş adındaki bir Kürt
okumak için tıklayınızUluslararası Hrant Dink Ödülü , Amira Hass ve Alper Görmüş’e verildi. Uluslararası Hrant Dink Vakfı’nın 2009 yılından başlayarak gelenekselleştireceği Uluslararası Hrant Dink Ödülü, 15 Eylül Salı akşamı, İstanbul Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda gerçekleştirilen bir törenle verildi. Sunuculuğunu Banu Güven’in yaptığı törende açılış konuşmasını, ödül komitesi adına, komite başkanı Ali
okumak için tıklayınızHagop Mintzuri Demirciyan; memleketini önce içine, sonra kalemine döktü. “Bütün istediğim, anı doğru vermek, canlandırmaktır. Fotoğraf değildir bunlar. Ben varım içlerinde. Öykülerimde gene köy ve köylü geniş yer tutar. Yalnızca Ermeni köylüsü yoktur bu öykülerde çok iyi bildiğim Türk, Kürt, Kızılbaş köylü de vardır…” Mıntzuri bu kitapta Erzincan yöresinden, çoktan
okumak için tıklayınızKapandı Kirve Kapıları adlı kitap, Hagop Mıntzuri?nin 1966 yılında yayımlanan “Gabuyd Luys – Mavi Işık” isimli Ermenice ilk öykü kitabındaki 50 öykünün 18?inin çevirisini içeriyor. “Kapandı Kirve Kapıları”nda, doğanın oluşturduğu ışıltılı perdeye cıvıl cıvıl, renkli tablolar yansıyor, insanlar en olmadık yoksunluk içerisinde hiç şikayet etmeden çile çekiyor, alışıldık vesileler ve
okumak için tıklayınız1872?de İstanbul?da doğan Karnik Garmiryan?ın yaşamının en önemli uğraşı müzikti. Çocuk yaşta kilise korolarına devam eden Garmiryan, bu korolarda “Ermeni notası” da denilen Hampartzum nota sistemini öğrendi. İlk hocası, Beyoğlu?ndaki kiliselerde başmuganni olarak görev yapan Rupen Civanyan?dı. Bestekâr Karnik Garmiryan, Hayatı ve Eserleri ?nde tamamına yer verilen, peşrev, saz semâisi,
okumak için tıklayınızMemleketini Özleyen Yengeç, Yervant Gobelyan’ın tümü Ermenice yayınlanan bu kitaplardan bir seçki. Taksim Meydanı’ndaki Eftalopos Kıraathanesi’nin kokusu sinmiştir bu öykülere. Mazide kalmış bir İstanbul ve unutulmaya yüz tutmuş bir geçmiş, kökleri İzmit Bardizag’a[Bahçeçik] uzanan Rumelihisarlı seksenbeşlik bu delikanlı tarafından adeta yeniden yaratılır. Onun öyküleri İstanbul kentinin alçakgönüllü, onurlu insanlarına dairdir…
okumak için tıklayınızÖzgürlük İki Adım Ötede Değil, Aram Pehlivanyan?ın 1949 yılında yayımladığı Ermenice şiir kitabı olan Kağaki Jığhorin Meç (Kentin Gürültüsünde) adlı yapıtın çevirisi niteliğinde ancak şairin o kitapta yer almayan Türkçe ve Ermenice şiirlerini de kapsıyor. Ayrıca yazarın dünyasına nüfuz etmeyi kolaylaştırıcı kişisel tanıklıklar, fotoğraflar ve belgelerle, şiir kitabının ötesinde, bir
okumak için tıklayınız1905?te Bitlis?ten ABD?ye göçen bir Ermeni aileden olan William Saroyan’ın Yoksul İnsanlar adlı öyküleri içeren kitabı 1990 yılında yayımlandı. ”En güzel öykülerimi Memet Fuat seçmiş.” Wiliam Saroyan Ülkemize birkaç kez gelmiş olan ünlü yazar Wiliam Saroyan bu gelişlerini birinde yapıtlarının Türkçe çevirilerini incelerken, bu işte kendisine yardımcı olan Cumhuriyet gazetesi
okumak için tıklayınızAnadolu topraklarından (Bitlis) göçmüş Ermeni asıllı Armerikalı yazar William Saroyan?ın ünlü romanı İnsanlık Komedisi, 1943 yılında yayınlanır. Saroyan?ın ilk romanıdır. Bu romanın ilginç bir öyküsü vardır. Roman kitaplaşmadan, sinemaya uyarlanır. 1942 yılında MGM film şirketi Saroyan?a, savaşın insanlara etkisine ilişkin bir öykü yazmasını ister. Öykü aceleyle, senaryoya dönüştürülür. Senaryo, öyküden,
okumak için tıklayınız?Amerika?dan Bitlis?e William Saroyan?, ünlü Amerikalı yazar William Saroyan?ın yaşamı, yazarlığı ve ailesinin memleketi olan Bitlis?le olan ilişkisine dair çeşitli yazıları, fotoğraflar eşliğinde okura sunuyor. Kitapta aynı zamanda, Saroyan?ın ?Bitlis? isimli oyunu da bulunuyor. Saroyan?ın 100. doğum yıldönümü vesilesiyle hazırlanan çalışmada, Ara Güler, Aziz Gökdemir, Dickran Kouymjian, Bedros Zobyan, Fikret
okumak için tıklayınızJaklin Çelik’in ?Kum Saatinde Kumkapı? adlı öykü kitabında on bir öykü yer alıyor. Genellikle yazarın da mensubu bulunduğu Ermeni cemaatine dair öyküler bunlar. Basit, sıradan insan yaşamlarını, gündelik yaşantının tekdüzeliği içerisinde işlemiş Jaklin Çelik. Zaman zaman Türkler ve Kürtler de katılıyorlar öykülere, ama etnik kimliklere yönelik bir vurgu yapmıyor yazar.
okumak için tıklayınızGenç kadın, cumbalı ahşap evin önünde durdu. Dört katlı binayı aşağıdan yukarıya süzdü. Elini tuttuğu çocuk, iki kanatlı tahta kapının önünde ufacık kalıyordu. Kadın, “Herhalde burası.” diye düşündü. Kapının yanındaki ipi iki defa çekip bıraktı; çıngırak üç dört defa vurdu. Çocuk, gözlerini ipe dikti, bütün çabalarına rağmen sesi çıkaran çıngırağı
okumak için tıklayınız1968 yılında Diyarbakır’da doğan Jaklin Çelik, 1970 yılında ailesiyle İstanbul?a yerleşti. Gedikpaşa?daki Surp Mesropyan Ermeni İlkokulu?nda ve Çemberlitaş Kıs Lisesi?nin orta kısmında okudu. Daha sonra iş hayatına atıldı. 1996 yılından itibaren Türkiye?deki çeşitli dergi ve gazetelerde (Öküz, Fesat, Varlık, Haliç Edebiyat) öykü ve söyleşileri yayınlandı. 1997 yılında İstanbul?da Ermenice-Türkçe yayımlanan
okumak için tıklayınızDiyarbakır?ın Hançepek Mahallesi’nde (Gâvur Mahallesi) 1938 yılında doğan Margosyan, ortaokuldan sonra öğrenimine İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünde devam etti. 1966-72 yılları arasında Üsküdar Selamsiz’daki Surp Haç Tibrevank Lisesi?nde felsefe, psikoloji, Ermeni dili ve edebiyat öğretmenliği ve okul müdürlüğü yaptı. Daha sonra öğretmenliği bırakarak ticarete atıldı. Edebi çalışmalarını aralıksız sürdürdü.
okumak için tıklayınız‘Ermeni Müziği’ Komitas Vartabed’in 1890 ve 1901 yılları arasında, Anadolu’da sınırlı bir bölgede derlediği üç bini aşkın halk şarkısı arasından alınan iki yüz elli üç Ermeni halk şarkısıyla O. Abraham’ın ve E. M. Hornbostel’in Maraş ve Antep’te yaptıkları kayıtlardan notaya aldıkları yirmi Türk halk şarkısının analizinden oluşuyor. Şarkıların modalite ve
okumak için tıklayınız