Kategori: Bilim

TÜBİTAK’ın beğenmediği proje, dünya birincisi oldu

Hazırladığı fizik projesiyle TÜBİTAK yarışmasına katılan ancak dereceye giremeyen lise öğrencisi, katıldığı “First Step to Nobel Prize in Physics” yarışmasında dünya birincisi oldu. İstanbul’da özel bir lisede okuyan 12. sınıf öğrencisi İlayda Şamlıgil’in TÜBİTAK yarışmasında dereceye giremeyen projesi, “First Step to Nobel Prize in Physics” (Nobel Fizik Ödülü’ne Doğru İlk Adım) adlı yarışmada birinci oldu.

okumak için tıklayınız

Bilim Tarihi – John Gribbin

Bilim Tarihi dünyayı algılayışımızı değiştiren insanların ve onların içerisinde yaşadıkları altüst oluş dönemlerinin büyüleyici öyküsüdür. Düşünceleri yüzünden Engizisyonda yargılanan Galileo’dan rakiplerini tarih kitaplarından silen Newton’a; keşfettiği ve adını verdiği element yüzünden ölen Marie Curie’den geçmişte buzul çağının yaşandığını kanıtlamak için meslektaşlarını bir dağın tepesine çıkartan Louis Agassiz’e dek herkesi bu kitapta bulabilirsiniz. Öncüler, ileriyi görenler,

okumak için tıklayınız

Kuantum Mekaniğinin Felsefi Temelleri – Hans Reichenbach

20. yüzyılın iki büyük kuramsal yapısı olan görelilik ve kuantum kuramı, modern fiziği şekillendirmiştir. Her biri önemli katkılar sağlayan ve birbirinin sonuçlarından yararlanan birçok dehânın ortak çalışmasının ürünü olan kuantum kuramının başlangıcındaki tartışmaların içinde yer alan Reichenbach’ın bu kitabı alanın referans kitaplarından biridir. Reichenbach kitabında 1900 yılından başlayarak kuantum fiziğinin kuramsal yapısını oluşturan dört evreyi

okumak için tıklayınız

Frankensteingillerin hikâyesi

Eski bir tartışma bu: Bilim iyi güzel de kötüye kullanıldığında ne yapacağız? Her Nobel Barış Ödülü verildiğinde “Ama, ama dinamit” diyesim gelir. Çılgın Dâhiler’i okurken içimden sık sık “ama dinamit” demek geldi. Laurent Lemire’in yazdığı kitap “Arşimet’ten günümüze bilimlerin çılgın tarihini” anlatıyor. Kitap, Kırmızı Kedi Yayınevi’nin Popüler Bilim Serisi’nden Işık Ergüder’in çevirisiyle çıktı.

okumak için tıklayınız

Katharine Burdekin’den bir antifaşist distopya: Swastika Geceleri

Swastika Geceleri 1937’de ilk baskısını yapmasına rağmen uzun yıllar adından söz ettirememiş ama 80?lerden sonra yeniden gündeme gelmiş bir distopya. Katharina Burdekin romanında olası bir Nazi İmparatorluğu’nu resmediyor. Romanı, Alev Karaduman değerlendirdi… Swastika Geceleri Bir dünya düşünün ki İkinci Dünya Savaşı?nı (kitaptaki ismiyle 20 Yıl Savaşları) Almanya ve Japonya kazanmış, dünyayı aralarında bölüşmüş, 700 yıldır

okumak için tıklayınız

Galileo’dan Önce (Ortaçağ Avrupa’sında Modern Bilimin Doğuşu) – John Freely

Modern bilim tarihi anlatıları genellikle Bilimsel Devrim’in ateşini yakan ve Isaac Newton’un dünyayı değiştiren keşiflerine zemin hazırlayan Galileo’nun Katolik Kilisesi’yle giriştiği kahramanca mücadeleyle başlar ve Galileo’dan önceki bilginlerden hemen hemen hiç söz edilmez. Aslında Rönesans’tan yüzyıllar önce çok sayıda bilgin Galileo, Newton, Kopernik ve diğerlerine atfedilen heyecan verici keşiflerin yolunu açmıştır. Fizikçi ve tarihçi John

okumak için tıklayınız

Prof. Dr. Naci Görür, Türkiye?deki üniversitelerde evrensel ölçütlerde bilim üretilmediğini ve bunu kimsenin dert edinmediğini söyleyerek istifa etti.

İTÜ Maden Fakültesi Jeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Naci Görür, 9 Eylül?den itibaren akademisyenliği ve başında bulunduğu Marmara Denizi?nde süren deprem araştırmalarını bırakma kararı aldığını açıkladı. Naci Görür, olası İstanbul depremi ile ilgi Marmara Denizi’nde önemli çalışmalar yapıyordu. Cumhuriyet’in haberine göre, Türkiye?deki üniversitelerde evrensel ölçütlerde bilim üretilmediğini, araştırma yapılmadığını söyleyen Görür bunun sorumlusu olarak

okumak için tıklayınız

Bilim İnsanları – Bir Keşif Destanı – Andrew Robinson

Bilimsel ilerleme her zaman güçlü kişiliklerce sürdürülmüştür. Elinizdeki kitap -Galileo, Newton, Faraday, Darwin, Pasteur ve Marie Curie’den Einstein, Freud, Turing, Crick ve Watson’a- bu dikkate değer öncülerin hayatlarını anlatıyor. Çoğu zaman aykırı düşünürler olan bu bilim insanları gelecek nesillere miraslarını bırakabilmek için çalışmalarının tanınması yolunda sık sık muhalif çağdaşlarına karşı mücadele vermek zorunda kaldılar. Uluslararası

okumak için tıklayınız

Ortaçağ 2 .Cilt (Katedraller – Şövalyeler – Şehirler) – Umberto Eco

Ortaçağ, 476 yılında Batı Roma İmparatorluğunun çöküşüyle başlayan ve bin yıldan fazla süren bir çağdır. Ardından gelen çağlar, ortaçağı “karanlık çağ” olarak adlandırmış olsa da bu uzun dönem, aslında farklı medeniyetlerin karşılaştığı, savaştığı, bilgi alışverişi yaptığı, şimdiki bilimlerin temellerinin atıldığı oldukça üretken bir çağdır. Umberto Eco’nun hazırladığı bu ansiklopedik çalışmanın ikinci cildi, yine ortaçağın tüm

okumak için tıklayınız

Evrim (Bir Fikrin Zaferi) – Carl Zimmer

Charles Darwin’in Türlerin Kökeni cüretkâr bir meydan okumaydı. Ne var ki bu, paleontologlarla jeologların yeryüzündeki yaşamın kronolojisini hesaplamasından, biyologların da kalıtım ve doğal seçilimin temelinde yatan molekülleri ortaya çıkarmasından çok önceydi. Carl Zimmer’in 150’yi aşkın renkli resmin yer aldığı olağanüstü kitabı, Darwin’in kuramının geniş kapsamlı içerimlerini inceleyen ve hayatlarımıza etkisini ortaya koyan zengin ve çağdaş

okumak için tıklayınız

Sonsuzluk Yapbozu (Kuantum Alan Kuramı ve Higgs) – Frank Close

Yirminci yüzyılın ikinci yarısı bilimsel anlamda bir altına hücum dönemi yaşadı. Fizikçiler bu dönemde atomun içyapısını belirleyebilmek için birbirleriyle yarıştılar. Atomla ilgili çoğu gizem açıklığa kavuşmuş olmasına rağmen bir sorun hâlâ varlığını sürüyordu: Sonsuzluk problemi. Kuantum alan teorisi temel parçacık fiziği için güçlü temeller ortaya koymuş olsa da tamamen saçma bir varsayımı da beraberinde getiriyordu:

okumak için tıklayınız

Bilim Tarihi (Kronolojik Çizelgeli)

Antik Çin Astronosinden Bulut Bilişime Kadar, Bilim Ve Keşifler Tarihinin Temel Görsel Rehberi -En temel bilimsel kuramların ve kavramların açıklamasıyla birlikte, zaman çizelgeli görsellerle birlikte bilimin tarihini kronolojik olarak izleyin. -Devrimci buluşların arkasındaki düşünürleri tanıyın ve dünyayı nasıl değiştirdikleri keşfedin.

okumak için tıklayınız

Swastika Geceleri, faşizmin hükümranlığındaki bir hayatı anlatıyor…

Feminist distopyan edebiyatın öncü yapıtlarından biri olarak kabul edilen Swastika Geceleri 1937?de, yazar hanesinde Murray Constantine ismi yazılarak yayımlanmıştı. Romanın gerçek yazarı Katharine Burdekin sağlığında romanı üstlenmedi. Edebiyat çevreleri Murray Constantine?in müstear isim olduğunu elbette biliyorlardı, ama kimin müstearı olduğunu öğrenmeleri için kitabın yayımcısı tarafından -1980- yapılan açıklamayı beklemeleri gerekecekti.

okumak için tıklayınız

Paleontoloji ve Evrim (Felsefi Bir Yaklaşım) – Derek Turner

Paleontoloji yeryüzündeki yaşamın tarihini anlayabilmek için fosilleri kullanır. Fakat sadece fosil kayıtlarındaki şablonları ve yönelimleri belgelemekle uğraşmaz; aynı zamanda bunların altında yatan evrimsel süreçlere dair sonuçlar da çıkarmaya çalışır. Darwin, Türlerin Kökeni’ni yayımladığında, daha yaşlı türler ile daha genç olanlar arasındaki “kayıp halkalar”ın neden bulunamadığına ilişkin bir açıklama getirmek zorunda kalmıştı. Bu konuda Darwin, jeoloji

okumak için tıklayınız

TÜBİTAK’ın çevirdiği ‘Bilim Bize Ne Anlatıyor?’ kitabındaki birçok cümle farklı çevrilmiş.

(…) Mevzu, Orhan Bursalı?nın Cumhuriyet Bilim Teknik?in bir önceki haftaki sayısındaki köşesinde bahsettiği, TÜBİTAK?ın çocuklar için yayınladığı bir bilim kitabında geçen ifadeler… TÜBİTAK?ın Popüler Bilim Kitapları Serisi?nde yayınlanan ?Bilim Bize Ne Anlatıyor?? adlı kitaptan bahsediyorum… İngilizce aslından çevirisinde karşılaşılan çarpıklıklardan bazı örnekler şöyle **:

okumak için tıklayınız

Varolmanın Hafifliği (Fizikte Birleşik Kurama Doğru) – Frank Wilczek

“Evren eskiden olduğu şey değildir, göründüğü şey de değildir.” Kundera’nın Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği’nin bilimsel versiyonu olan bu kitapta Wilczek, Kundera’nın yapmaya çalıştığını fizik alanına aktarıyor: Gerçekliğin derin yapısının anlamına varmak ve Varlığın yalnızca dayanılabilir değil aynı zamanda büyüleyici görünmesini sağlamak. 2004 Nobel Fizik Ödülü sahibi Frank Wilczek, kütlenin tanımından başlayarak, kara deliklerden kuarklara kadar tüm

okumak için tıklayınız

Nükleer Enerji Çözüm Değil (Ne Küresel Isınmaya, Ne De Başka Bir Şeye) – Helen Caldicott

Dünyaca ünlü aktivist ve yazar Helen Caldicott, ilk defa Türkçe’ye çevrildi. Üstelik çok yeni bir eseriyle. Dilimize Nükleersiz aktivisti Korol Diker çevirdi. Nükleersiz aktivisti ve Yeni İnsan Yayınevi Ivan Illich Serisi editörü, Ümit Şahin kitabın editörlüğünü yaptı. Okumayı kolaylıştıcı pek çok dip not titizlikle eklendi. İki yılı bulan ve yoğun emek yüklü bir süreç böyle

okumak için tıklayınız

Masal ile büyülü gerçekçilik arasında

Gündelik hayatın içindeki olağanüstülüklerin hiçbir şaşkınlığa yol açmadığı, hayvanların konuştuğu, rüzgarların uzun kuyruklarıyla mağaralarda yaşadığı, cinlerin insan ve hayvan kılığına girebildiği bir hikaye. Çocukluğun büyülü bir bahçe olduğu hep söylenir. Erginleşme ise büyü bozumudur. Masalların gücü buraya dayanır, fantastik bizi bu yüzden

okumak için tıklayınız

Gen Bencildir – Richard Dawkins

“Gen Bencildir” ilk yayımlandığı 1976 yılında biyologlar ve halk arasında büyük bir heyecan dalgasına yol açmıştı. Genin gözünden hayata bakışı parlak bir şekilde ve sade bir yazımla sunuşu, doğal seçilimin doğasıyla ilgili düşünce dizileri ile birleşerek evrimi anlayışımızla ilgili geniş kapsamlı imalarda bulunmuştu. Zaman, kitaptaki fikirlerin önemini onayladı. Kuvvetli entelektüelliğe sahip olmasına rağmen teknik bir

okumak için tıklayınız

Önce Bakteri Vardı – Zafer Köse

Bir ihtiyar ve bir çocuk, tepede oturmuş, akıp giden ırmağa bakarlar. Ovaya doğru serilen arazide, birkaç değirmen vardır. Kıvrıla kıvrıla aşağılara inen ırmak, bu değirmenlerin çarkını döndürmektedir. ?Allah?ın hikmetine bak? der ihtiyar. Parmağını aşağıdaki değirmene doğru uzatır ve gizemli bir sesle devam eder: ?Nerede bir değirmen varsa, ırmak oradan geçiyor!? Çocuk hafifçe başını sallar, ama

okumak için tıklayınız