8 Ağustos 2026

Kategori: Bilim

Galilei, Yıldızların Habercisi ? Jean-Pierre Maury

( * ) Jean-Pierre Maury, Galilei’nin yaşamından ve buluşlarından yola çıkarak, bir bilginin çağıyla birlikte insanlık tarihi açısından önemli noktalarına işaret ediyor. 17. yüzyılda, Venedik’te tersane işçileri dünyadaki bütün zenginlikleri Avrupa’ya taşıyacak gemiler inşa ederken, Galileo Galilei gözlemlerler yaparak sorular sormaktadır. Yeryüzünün evrenin merkezi olduğuna dair kuşkuları vardır Galilei’nin, dünyanın güneşin etrafında döndüğüne dair sağlam

devamını oku

Newton ve Gök Mekaniği – Jean-Pierre Maury

“Temmuz 1665?te, Cambridge Üniversitesi, her yanı kırıp geçiren veba salgını yüzünden kapılarını kapayıp öğrencileri ve profesörleri yolcu eder. Eve dönenler arasında, henüz diploma almış yirmi üç yaşında bir genç vardır: Isaac Newton. Doğduğu köyde bir yıl geçirecektir, buluşlar açısından öylesine zengin bir yıl olacaktır ki bu, tarihte ?Annus mirabilis? anılacaktır: harika yıl.” İnsanlar için evrensel

devamını oku

İvan Pavlov / Hayvan Makinesini Araştırırken ? Daniel Todes

Daha hayattayken “Dünya Fizyolojisinin Prensi” olarak kabul edilen Pavlov, köpeklerin tükürük bezlerini beyinlerine açılan bir pencere olarak görmüş, yaptığı binlerce deney sonucunda koşullu refleks ve koşulsuz refleks kavramlarını oluşturmuştur. Yaşamöyküsü Dizisi, dünyayı kavrayışımızı biçimlendiren bilim adamlarının kişisel öykülerini tarihsel arka planlarıyla birlikte anlatan kitaplardan oluşuyor. Bilim adamlarının çalışmalarını ve bu çalışmaları kuşatan temel bilgileri de

devamını oku

Dünya?nın Evrimi ? Anna Hatzimanoli

Büyülü doğasını ve tüm güzelliklerini korumak için, dünyamızın değerini anlamamız ve her şeyden önce onu tanımamız gerekir. Haydi o zaman, evimizi, Dünya gezegenini, uçsuz bucaksız Evren’in içindeki bu küçücük noktacığı tanıyalım! İşte bu amaçla, siz çocuklara Dinozor Çocuk olarak Zincir Dizisi’ni yayımlıyoruz. Deneyler, karşılaştırmalı tablolar, on dakikalık bir piyes, aklınıza takılabilecek sorular ve sözlük bölümüyle

devamını oku

Biyoloji Felsefesi – Elliott Sober

Wisconsin Üniversitesi (Madison) felsefe bölümünde öğretim üyesi ve daha önemlisi, belki de yaşayan en önemli biyoloji felsefecisi Elliott Sober, “Biyoloji Felsefesi” başlıklı nitelikli çalışmasında, evrim kuramından kaynaklanan felsefi problemleri ele alarak bir kuram tartışmasına girişiyor. Hem yaratılışçı iddiaların hem de Darwin’in kuramının mantığını irdeleyen Sober, evrimsel biyolojiye özgü felsefi konuları inceliyor. Evrim kuramına Darwin’den beri

devamını oku

Yaşamın Evrimi ? Anna Hatzimanoli

Büyülü doğasını ve tüm güzelliklerini korumak için, dünyamızın değerini anlamamız ve her şeyden önce onu tanımamız gerekir. Haydi o zaman, evimizi, Dünya gezegenini, uçsuz bucaksız Evren’in içindeki bu küçücük noktacığı tanıyalım! İşte bu amaçla, siz çocuklara Dinozor Çocuk olarak Zincir Dizisi’ni yayımlıyoruz. Deneyler, karşılaştırmalı tablolar, on dakikalık bir piyes, aklınıza takılabilecek sorular ve sözlük bölümüyle

devamını oku

Marksizm ve Bilim – J. D. Bernal

Kapitalizm, bilimle toplumsal yaşantımız arasındaki bağı kendi dünya görüşü etrafında şekillendirir. Öyle ki, günümüzde bilim ancak burjuvazinin kâr dürtüsünün sınırları içerisinde gelişme imkânı bulur. Bilimsel buluşlar patentlenerek ticari bir metaya dönüştürülür. Bilim ve teknikteki gelişmeler, silah sanayisinin ayrılmaz bir parçası olarak halka yabancılaşmanın en uç örneklerine ulaşır. Karl Marx ve Friedrich Engels’in uzun yıllar süren

devamını oku

50 Soruda Görelilik Kuramları – İbrahim Semiz

Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü öğretim üyesi İbrahim Semiz, dizinin ?50 Soruda Görelilik kuramları? adlı kitabında özel ve genel görelilik kuramlarını herkesin ilgisini çekebilecek biçimde anlatıyor. Özel ve genel görelilik kuramları, insanoğlunun evrene bakışını değiştirmiş, devrimsel yenilikler getirmiştir. Sezdirdiği düşünsel ufuklarla da bilimin en heyecan verici konularındandır. Semiz kitabında, bu kuramları herkesin anlayabileceği sadelikte anlatmak ve

devamını oku

Bilim İnsanlarımız Darwin?i Selamlarken – Hazırlayan: Alper Dizdar

?İnsanı canlılar âleminin efendiliğinden indiren evrim kuramı Dünya?yı evrenin merkezinden çıkaran Kopernik devrimiyle başlayan sürecin bir uzantısı olarak görülebilir. Kopernik Devrimi de evrim kuramı gibi bir dinsel direnç ile karşılaşmış ama sonuçta büyük bir kabul görmüşken evrim kuramının özellikle ülkemizde büyük bir saldırıyla karşılaşmasının nedeni nedir? İnsanın diğer canlılar ile ortak bir atadan gelmesine bu

devamını oku

Resimli Evren Atlası – Mark A. Garlick

Resimli Evren Atlası, hem evreni hem de evrendeki yerimizi anlamak için temel bir kılavuzdur. Özel olarak hazırlanmış yüzlerce harita, şema ve illüstrasyonla evrenin en yeni renkli fotoğraflarını biraraya getiren bu atlas, evrenimizi ayrıntılı bir biçimde belgeliyor. Bu muazzam çalışma evimizle, yani Dünya’nın ve onun doğal uydusu Ay’ın bir incelemesiyle başlıyor. Daha sonra her bölümde evrenin

devamını oku

İnsanı Aramak / Toplumsal Hayvanın Etiği 4 – Nejdet Evren

Charles Darwin insanı ararken, türler arasındaki benzer/ortak ve farklı yanları ve tüm bunların biyolojik oluşum evrelerini ve de doğal seçmeciliğe bağlı olarak ta nasıl evrim geçirmiş olduklarını/olabileceklerini değerlendirmek istemiş; toplumsal olarak yaşayan tüm türlerin ?yukarı hayvanlarda en yaygın karşılıklı hizmet, hepsinin duygu birliği ile birbirlerini yaklaşan tehlikeye karşı uyarmalarıdır…toplumsal hayvanlar birbirini savunur..birbirlerine karşı, toplumsal olmayan

devamını oku

İnsanı Aramak / Ellerin Dili 2 – Nejdet Evren

?Doğal seçmecilik? insanı bir biyolojik tür olarak tanımlamaya ve onu diğer canlı türler arasında ve ilişkilendirerek empirik yöntemlerle yerini belirlemeye, bunu yaparken tüm ön-yargılardan uzaklaşmaya yönelik bir çalışma/veri sunmaktadır. Elde edilen verilerin sosyal/tarihsel/politik insan tanımı ile toplumlara uyarlamaya yönelen mantıksal pozitivizm ?Viyana okulu- temsilcilerinden T.H.Huxley gibi düşünürlerin ?yeni dünya? dedikleri ilkel ve modernitenin kıyaslanmasına, birinden

devamını oku

İnsanı Aramak / Ayakların Sesi 1 – Nejdet Evren

İnsan her yer/zamanda kendini aramış; önce sudan yansıyan görüntüsüne anlam vererek, devindiğinde onunla devinmesine hayranlık duymuş, gerisindeki ?ben? i aramaya koyulmuştur. İnsanlık tarihi her ne kadar insanlaşma sürecindeki insan ve topluluklarının var-olma savaşımlarının bir sonucunda ortaya çıkmış ise de, imgelem ile birlikte insanın kimliğini sorgulaması, diğer canlılar ile olan yakınlık ve uzaklığını araması ve tüm

devamını oku

Kayıp Yazılar ve Diller – Johannes Friedrich

“Eskiçağ yazıları ve dilleri konusunda dünyaca ünlü bilim adamı Prof. Dr. Johannes Friedrich tarafından 1954 yılında ‘Entzifferung verschollener Schriften und Sprachen’ adıyla bilim dünyasına sunulan (Springer – Verlag, Berlin – Göttingen – Heidelberg) ve 1996 yılında gözden geçirilerek aynı yayınevince ikinci baskısı yapılan, ayrıca 1973 ve 1989 yıllarında Francesco Pugliese Carratelli’nin kaleminden ‘Le Scritture Scomparse’

devamını oku

50 Soruda İnsanın Tarihöncesi Evrimi – Metin Özbek

Metin Özbek ?50 Soruda İnsanın Tarihöncesi Evrimi?nde, insanın evrimini, canlılar dünyasına ait olduğu primatlar takımından başlayarak, hem biyolojik hem kültürel adımların izini sürerek anlatıyor. ?İnsan maymundan mı gelmiştir??, ?Ne zaman iki ayak üzerinde yürümeye başladık??, ?İlk atalarımız bize ne kadar benziyordu??, ?İlk köyler ne zaman kuruldu??, ?Sanat ne zaman doğdu??, ?Atalarımız Afrika?dan ilk ne zaman

devamını oku

Atom ve Elma / Çağdaş Fizik Dünyasından On İki Hikâye – Sébastien Balibar

İnsan Evren’in neresinde? Atomların içinde neler oluyor? Einstein her zaman haklı mıydı? Yakın gelecekte Evrende başka yaşam formları bulacak mıyız? Ve global ısınma konusunda neler yapılmalı? Günümüz fizik dünyasının önde gelen otoritelerinden Sebastien Balibar, kendi yaşamından öyküler kullanarak fizik biliminin en düşündürücü güncel sorularını aydınlatıyor. Atom ve Elma, çevremizde olup bitenlerle ilgileniyor -çevremizde gördüğümüz ancak

devamını oku

Türlerin Kökeni Resimli Uyarlama – Michael Keller

(*) Charles Darwin?in doğumunun iki yüzüncü, doğal seçilim yoluyla evrim kuramını ortaya attığı kitabı Türlerin Kökeni?nin yayımlanmasının yüz ellinci yılı onura 2009 yılı Darwin Yılı olarak kutlanıyor. Türlerin Kökeni?nin yayımlandığı gün olan 24 Kasım?ın yaklaşmasıyla yılın son aylarında Darwin Yılı etkinliklerinde yeniden bir canlanma yaşayacağız gibi görünüyor. Darwin Yılı?nı, Charles Darwin üzerinden evrim kuramına karşı

devamını oku

Türlerin Kökeni – Charles Darwin

Charles Darwin’in organik evrim kuramı bilime yaptığı katkı kadar, getirdiği tartışmalarla da önemli bir kitaptır. Onun yaptığı beş yıllık araştırma gezisi sonunda bulduğu canlı ve fosiller, saptadığı canlı özellikleri, gözlemlediği insan toplulukları ve bunlara dayanarak vardığı sonuçlar bir anda kitaplaşmadı. Evrim kitabının kitaplaşması bu bilim adamının yirmi yılını aldı. Darwin’in evrim kuramı “canlıların ortak atalardan

devamını oku

Cahillikler Kitabı 3 / Sağlık – Werner Bartens

Kendi sağlığıyla ilgilenmeyen insan yoktur (en kötü ihtimalle sağlımız tehlikeye girdiğinde ilgilenmeye başlarız) ve vücudumuzda olan biten birçok şey sadece sıradan insanlar için değil bilimciler için bile hâlâ bir muammadır. ‘Cahillikler’ serisinin üçüncü kitabı da, sağlığımız hakkında bilmediklerimiz ve yanlış bildiklerimizle devam ediyor. Kitapta biraraya getirilen yanlış bilgilerin ve peşin hükümlerin temeli, alanında önde gelen

devamını oku

Evren – Anna Hatzimanoli

Ayrıntı Yayınları’nın çocuklar için hazırladığı ‘Dinozor Çocuk’ dizisinin 3. halkasını oluşturan eser “Evren” (The Universe), dizinin diğer kitaplarını da kaleme alan Anna Hatzimanoli tarafından hazırlanmış. İçinde yaşadığımız evreni çocukların anlayabileceği bir dille ve keyif alabilecekleri bir tarzda anlatan kitap, çizimlerle süslenmiş. Özellikle çocuklar için görsel bir şölen sunan eser, büyüklerin çocuklarla kitap üzerinden iletişim kurabileceği

devamını oku