Kategori: Emek Tarihi / Teori

Zor Zamanlar – Charles Dickens

“Yazarın İngiltere?de Endüstri Devrimi sonrası dönemin sosyal sancılarını yansıtan Zor Zamanlar adlı romanı, yıpratıcı-öldürücü fabrika ortamı, sendikal örgütlenme mücadeleleri, işverenlerin bunları bastırma çabaları, iş kazaları ve Yoksul Yasaları da dahil olmak üzere; işçi sınıfının karşı karşıya kaldığı çalışma ve yaşama koşullarını etraflıca resmetmektedir.”Ahmet Makal

okumak için tıklayınız

Türkiye İşçi Romanları / Bölüm:1 Maden İşçileri – Diyar Saraçoğlu

Türkiye?nin roman türü ile tanışması özellikle batı Avrupa ülkelerine göre (geç kapitalistleşme süreciyle ilişkili olarak) oldukça yeni sayılabilir. Çalışma kapsamında ele alınacak işçi romanları söz konusu olduğunda bu tarih günümüze daha da yakınlaşıyor. Birçok araştırmacı tarafından Türkiye?de yayınlanan ilk işçi romanı olarak Mahmut Yesari?nin yazmış olduğu ?Çulluk? (1927) kabul ediliyor. Bu çalışmayla, 1927?den günümüze Türkiye?de

okumak için tıklayınız

Türkiye’de Kapitalizmin ve Fetişizmin İnşa Süreci (Bir Kavram Kapitalizm Neyi Anlatır?) – Ş. Gürçağ Tuna

İlan Edilmemiş Savaş: Bir Kavram “Kapitalizm” ve “Türkiye’de Kapitalizm” “Ayrıca, ekonomi biçimlerinin tahlilinde ne mikroskoptan yararlanılabilir, ne de kimyasal ayıraçlardan. Her ikisinin de yerini, soyutlama gücü almalıdır. Ancak, burjuva toplumda emek ürününün meta-biçimi -ya da metaın değer-biçimi- ekonomik hücre-biçimidir. Bu biçimlerin tahlili, sığ bir gözlemciye, küçük ayrıntılar gibi gelebilir. Aslında da, küçük ayrıntılar üzerinde durulmaktadır,

okumak için tıklayınız

Çalışmak Sağlığa Zararlıdır – Annie Thebaud-Mony

Risklerin alt işverene devri. Başkasını tehlikeye atma. Onura saldırı. Duygusal ve fiziksel şiddet. Mesleki kanserler “Dünyanın her yerinde, rekabet gücü adına, çalışma hayatı öldürüyor, yaralıyor, binlerce kadını ve erkeği hasta ediyor. Sağlıklarına ciddi biçimde zarar verdiğini bilseler de, bu insanların, geçimlerini sağlayabilmek için bu tür işlerde çalışmaktan başka çaresi yok… Sağlık Sigortası Fonu’nun ve Çalışma

okumak için tıklayınız

Marx’ın Kapital’i İçin Kılavuz – David Harvey

Bugünün dünyasında Marx’ın Kapital’i her zamankinden daha güncel. David Harvey uzun yıllardır sürdürdüğü Kapital derslerinden hareketle ve öğrencilerinden gelen soru ve tepkileri göz önünde bulundurarak bu kılavuz kitabı hazırladı: “Her şeyin her şeyle nasıl ilişkilendiğini daha iyi anlamak ve böylece kendi tikel çıkarlarını ve pratik siyasi çalışmalarını daha iyi konumlandırıp bağlama oturtmak için sağlam bir

okumak için tıklayınız

Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Emek Tarihi – Editör: Fahri Aral

Türkiye’de emek tarihi üzerine yapılan çalışmalar, yakın döneme kadar Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu ideolojisi olarak ağır basan modernite düşüncesinin egemenliği altında kalacak bir biçimde kaleme alındı. Yapılan araştırmalarda modernleşme paradigmasının emek tarihi kavramına olan etkileri kendini, kentleşme, sanayileşme ve laikleşmeyle birlikte proletaryanın doğuşuna ve mücadelesi ne yol açan bir bakış açısı etrafında şekillendirdi. Bu durum ise

okumak için tıklayınız

Marksizm ve Sosyalizm – Howard Chodos

Yakın bir zamanda okuduğum, “20. Yüzyılda Marksizm” adlı bir kitap sayesinde tanıdığım bir yazarın yaptığı değerlendirmeyi paylaşmak istiyorum. Benim de bağımsız olarak ortaya attığım fikirlere yakınlığı dikkatimi çekti. Bulmacanın çözümüne çok yaklaşıp, çevresinde dolaşan bu yazıyı, kardeşim Mehmet Aksoy taradı ve düzeltmelerini yaptı. Yazıda bahsi geçen tablo görme engelimize takıldı. Tabloları metin olarak elimden geldiği

okumak için tıklayınız

Kapitalizmin Sınırları ve Toplumsal Proletarya – Haluk Yurtsever

Dünyayı daha iyiye, güzele doğru değiştirmek, sınıfsız ve sömürüsüz bir toplum kurmak gerçekten olanaklı mı? Bu büyük dönüşümün motoru olacak bir toplumsal özne var mı? Daha hakça, eşitlikçi ve özgür bir topluma geçiş için gerekli toplumsal rolü kim, hangi güç ve özneler yerine getirebilir? Yaşadığımız dünyadan hoşnut olmayan, bununla da kalmayıp dünyayı değiştirmek için mücadele

okumak için tıklayınız

Sınıf İlişkileri – Yayına hazırlayan: M. Nedim Süalp, Aslı Güneş ve Z. Tül Akbal Süalp

Alanında uzman isimlerin katkıda bulunduğu ?Sınıf İlişkileri?, güncel ve tarihi perspektif içinde sınıf konusunu irdeliyor; ayrıca olguyu, toplumsal bilimler, eleştirel kuram, sosyoloji, iktisat, edebiyat ve sinema gibi disiplinlerin bakış açısından yorumluyor. Toplumsal sınıfların, sınıf mücadeleleri ve küresel kapitalizm ölçeğinde değerlendirildiği bu nitelikli kitapta ayrıca, sınıf ve şehir ilişkisinin irdelendiği, David Harvey?le yapılmış bir söyleşi de

okumak için tıklayınız

Sınıf Mücadeleleri – Dennis Dworkin

Düşünün, sınıf kavramı ne denli çok biçimde kullanılıyor. Bazen sınıf krizinden söz ediliyor, böyle dendiğinde, ekseriyetle Marksizmin tıkandığı, varsayım ve çözüm önerilerinin arkaikleştiği iddia ediliyor. Endüstriyel işçi sınıfının çöküşü, yeni sağın yükselişi ve kaçınılmaz olarak solun krizinden bahsediliyor. Diğer yandan, bu güçlü eğilim ve manipülasyonlara cevap verenler yok değil. Dworkin?in elinizde tuttuğunuz Sınıf Mücadeleleri kitabı

okumak için tıklayınız

Üretken Emeğin Kalkış Noktasına Göre Başka Başka Görünüşü ve Varoluşu – Suat Kamil Aksoy

Sermaye ilkesi ile üretimin, kendisini önceleyen ?artı-değer? üretimlerine göre, emeği daha üretken kılmakta, kuşkusuz önemli üstünlükleri var. Biz şu an ilgimizi çekmediği için sermaye ilkesinin üstünlüklerini henüz ele almıyoruz. Ayrıca değer ve artı-değerin kendisini üretimin içinde değil de ancak dolaylı olarak gösterebildiği köleci, feodal, komünal üretimlerin özgünlükleriyle de ilgilenmiyoruz. Sermaye ilkesinin üretkenliği geliştirme konusunda bazı

okumak için tıklayınız

Direnişi Nasıl Dokuduk – Ali Karadaş

Ünaldı dokuma işçileri 1996 yılı yazında gerçekleştirdikleri bu direnişle, ağır sömürü ve baskı koşullarına, sigortasız, sendikasız ve kuralsız çalışmaya isyan ettiler. 540 işyerinde 30 gün süren Gaziantep Ünaldı dokuma işçileri direnişine 20 bin işçi katıldı. Antep’in 13 ayrı mahallesine yayılmış, 600 işyerinin 540’ını kapsayan direniş, halı sektöründeki köleci sistemi altüst etti. Direnişi Nasıl Dokuduk ileri

okumak için tıklayınız

Türkiye’de Kapitalizmin ve Sosyal Güvencesizliğin İnşası – Ferhat Akyüz

“Türkiye’de yaşanan sosyal güvenliğe ilişkin dönüşümü analiz eden çalışmasında sevgili Ferhat bu alana ait bildik çalışmalardan farklı bir yol izliyor. Sosyal güvenlik alanında gözlemlenen radikal değişimleri analiz etmek için Cacus’un göz boyama tekniklerinin neler olduğunu anlatıyor. Ferhat çalışmasında sosyal güvenlik alanında neler değişiyor sorusu yerine neden değişiyoru da içeren niçin değişiyor sorusuna yöneliyor. Niçin sorusu

okumak için tıklayınız

Tarihten Güncelliğe Sınıf Savaşları ve Devlet – Haluk Yurtsever

Devlet, hem son derece somut, elle tutulur ilişkiler toplamı, hem de soyut bir kavramdır. Meşru şiddet, vergi toplama, yargılama ve cezalandırma işlevleri devletin tekelindedir. Devlet milyonlarca insanın gözünde “hakem”dir; “baba”dır; “kamu düzeni”dir; gözleri bağlı adalet dağıtıcısıdır… Bir kutsallık hâlesidir. Bunlar devleti, ideolojik ve siyasal mücadelenin de kritik konusu ve alanı durumuna getiriyor. Devlet insan soyunun

okumak için tıklayınız

Cumhuriyet?in Hamalları: İşçiler ? Yüksel Akkaya

Emek tarihi, ne yazık ki yeterli ilgi görmemiş ?alanlardan? biri. Oysa dünü bilip, bugünü anlayıp, yarına ışık tutmak açısından emek tarihinin sınıf mücadelesindeki yeri çok önemlidir. Üniversitelerde çok sayıda ?tarih? ve ?çalışma ekonomisi? ve ?endüstri ilişkileri? bölümleri bulunmasına rağmen konuya yönelik akademik ilginin de çok yetersiz olduğu görülüyor. Bilim dünyası için oldukça bakir olan bu

okumak için tıklayınız

Sermaye İmparatorluğu – Ellen Meiksins Wood

“…Bir zamanlar sömürgeci emperyal güçlerin, ekonomik sömürüleri de hayli şeffaftı. Güney Amerika’daki İspanyolları veya Kongo’daki Belçikalıları gözlemleyen biri, kölenin servetinin efendiye akratılma yollarını anlamakta güçlük çekmezdi. Tıpkı feodal lordların emek hizmetlerine ve kiralarına el koydukları köylüler arasındaki ilişkide belirsiz birşey olmadığı gibi. Modern kapitalizmde sermaye ve emek arasındaki ilişkiyi anlamak çok daha zordur. Zenginliğin zayıf

okumak için tıklayınız

Tekel Eylemine Kenar Notları – Gamze Yıkılmaz, Seray Kumlu

Ayazıyla ünlü Ankara, 2009 senesinin Aralık ayının tam ortasında, AKP hükümetinin uygulamaya geçirmek istediği 4/C uygulamalarına direnen Tekel işçilerinin eylemlerine uyandı. Biber gazlı, coplu polis müdahaleleriyle sinmeyen işçilerin hak ve ekmek mücadelesi, Sakarya Caddesi’nde kurdukları çadırlara yerleşmeleri sonucunda yeni bir boyut kazandı. Çadırların kurulmasından itibaren eylemin boyut değiştirmesiyle hem işçilerin kendi aralarında hem de kendilerini

okumak için tıklayınız

Küresel Parlama Noktaları / Emperyalizme ve Neoliberalizme Karşı Tepkiler – Leo Panitch ve Colin Leys

?Küresel Parlama Noktaları?, 1964 yılında kurulan Social Register dergisinin 2008 yılı seçkisinden oluşuyor. Kitap, Ortadoğu ve Latin Amerika örneklerinden hareketle, emperyalizmle neoliberalizme karşı gösterilen tepkinin güncel ?parlama noktaları?nı yaratan siyasî kuvvetleri analiz ediyor. Siyasi bir öğreti olarak İslamcılığın çeşitli biçimleri; Pakistan ve Türkiye üzerinden din-siyaset ilişkisi; Venezüella, Bolivya, Meksika ve Arjantin?deki neoliberalizme karşı direniş ekseninde

okumak için tıklayınız

Kuramsal ve Tarihsel Boyutlarıyla Hak Mücadeleleri I – II

Türkiye’de son yıllarda kamuoyunda sık sık gündemine gelen, neoliberal politikalara karşı eğitimden sağlığa, barınmadan suya farklı alanlardaki insanca yaşam mücadelesinin kod adı ‘hak mücadelelerini’ kuramsal, tarihsel ve güncel boyutlarıyla ele alan ilk kitap yayınlandı. Nota Bene Yayınları tarafından iki cilt halinde yayınlanan, hak kavramı ve hak mücadelelerini farklı zaman dilimleri ve farklı coğrafyalardan örneklerle tartışan

okumak için tıklayınız

Yıkım Çağında Direniş (Arayış ve Sınıf Mücadelesi) – Yüksel Akkaya

Kitapta toplanan yazılar birbirini tamamlayacağı düşünülen üç ana konu temel alınarak seçildi. İlk ana konu “yıkım”a dair: “refah” devletinin dönüşümü, özelleştirme, işsizlik, yoksulluk, yasal değişiklikler ve sonuçları. İkinci ana konu mücadeleye dair: Dünya’da ve Türkiye’de grevler, en sorunlu alan olan belediyelerde grevler ve bu alandaki sendikal örgütlenme sorunu, kentlerin sınıf mücadelesindeki önemi. Üçüncü ana konu

okumak için tıklayınız