Kategori: Kürt Edebiyatı

ABD ve Irak – Halepçe’nin Zehirlenmesi – Joost R. Hiltermann

Mart 1988’de, İran-Irak savaşı sırasında, Irak Kürdistanı’nın ücra bir kenti olan Halepçe’de binlerce insan kimyasal saldırı sonucu öldürüldü. Bu dehşetin neticesinde, her iki taraf bir diğerini devam eden savaşta katliam yapmakla suçlarken saldırıyı kimin yaptığıyla ilgili karışıklık devam etti. Sis perdesi ortadan kaldırıldığında, Saddam Hüseyin rejiminin ve ona gizlice yardım eden Batılı müttefiklerinin sorumlu olduğu

okumak için tıklayınız

Nezanin (Bilmemek) – Milan Kundera

Fransızca yazılmış, orijinal adı L’ignorance olan “Nezanîn” (Bilmemek) Fransızca’dan Kürtçe’ye çevrilmiş, Milan Kundera’nın önemli eserlerinden biridir. Nezanîn, Milan Kundera’nın Kürtçe’ye çevrilmiş ilk kitabı olması açısından da önem taşımaktadır. Yazar Milan Kundera, kitabın Kürtçe’ye çevrilmesi aşamasında, özellikle kapak tasarımları için birebir sürecin içerisinde yer almıştır.

okumak için tıklayınız

Kürt Aydınlanma tarihinden portreler: Şêrko Bêkes

Modern Kürt şiirinin en önemli temsilcilerinden olan Şêrko Bêkes, 2 Mayıs 1940 yılında Güney Kürdistan’ın Süleymaniye kentinde doğdu. Henüz 8 yaşındayken yine kendisi gibi Güney’in bilinen önemli şairlerinden babasını, Faik Bêkes’i kaybetti. Babası aynı zamanda öğretmen olduğu için sık sık başka şehirlere göç etmişlerdir. Şêrko Bêkes çocukluğundan itibaren şiirin, edebiyatın, aydınlanmanın içinde bulmuştur kendini. ”Evimizde

okumak için tıklayınız

Kürt aydınlanma tarihinden portreler: Erebê Şemo

“Kürtlerin Rönesansı” diye nitelendirebileceğimiz dönem, Kürt edebiyatına dair üretimlerin de doruk noktasına ulaştığı SSCB’de gerçekleşmiştir. Erebê Şemo(Şamilov) da bu dönemin en önemli Kürt aydınlarındandır. Erebê Şemo, 1897 yılında o dönem Çarlık Rusya’sı işgalinde olan Kars’ın Susuz köyünde doğdu. Şemo, çocukluk ve gençlik yılları büyük sıkıntılar içinde geçmesine rağmen eğitimine devam eder. Demiryolunda çalışırken Bolşeviklerle tanışır

okumak için tıklayınız

Gulênin rüyaları kitap oldu

Kürtçe üzerinde yaptığı çalışmalar ve takın tarihte ilk Kürtçe- Türkçe Hukuk Sözlüğüne imza atan Araştırmacı, Tiyatrocu ve Yazar Keremo’nun kaleme aldığı ‘Xewnên Gûlê’ (Gulênın Rüyaları) adlı masal seti okuyucularla buluştu. Çocukların kendi ana dilleri ile bütünleşmeyi, ana dillerini daha iyi konuşmaları ve asimilasyon politikalarının bir nebze önüne geçmeyi amaçlayan çalışma 5 kitaptan oluşuyor.

okumak için tıklayınız

Yokluğunun 30. Yılında Cigerxwin – Özkan Öztaş

Eserlerinde yoksulluğu, işçileri, köylüleri, ezilen Kürt halkını işleyen Marksist Kürt şairi Cigerxwin, 1903 yılında Mardin?in Gercüş (bugün Batman?a bağlı) ilçesinde dünyaya gelir. 1. Paylaşım Savaşının başladığı yıllarda Suriye?ye göç etmek zorunda kalan Cigerxwin?in asıl adı Şehmuz Hasan?dır. 1914 yılında Suriye?nin Amude şehrine göç eden Cigerxwin, 1921 yılında Suriye?de İlahiyat Fakültesini bitirerek din görevlisi olarak işe

okumak için tıklayınız

Kürt coğrafyasında ulus-devlet denemeleri

Ercan Çağlayan, Muş Alparslan Üniversitesi?nde öğretim üyesi. Doktora tezinin genişletilmiş hali Cumhuriyet?in Diyarbakır?da Kimlik İnşası (1923-1950) adıyla İletişim Yayınları tarafından kitaplaştı. Çağlayan, bu kitapta tek parti rejimi döneminde Genç Cumhuriyet?in Diyarbakır şehrine yönelik politikaları, icraatları ve yaptırımlarını inceliyor. Kitabın en önemli kısmı, arşiv ve literatür taramasından çıkan verilerin detaylı aktarımına dayanıyor. Yazar açısından Diyarbakır kendine

okumak için tıklayınız

Ehmedê Xanî Dîwan’ı (Özel Baskı)

Kadri Yıldırım tarafından hazırlanan Ehmedê Xanî “Dîwan”ının özel baskısı Avesta Yayınları arasında çıktı. Xanî’nin Nûbehara Biçûkan, ‘Eqîdeya Îmanê ve Mem û Zîn adlı eserleri de daha önce yayımlanmıştı. Diwan’la birlikte böylece külliyat tamamlanmış oldu. Tezhîbê zerefşan kir serlewhê kîtaba ‘işq Resma ezelî kêşa, neqşê xwe newalîn da Aşk kitabının baş levhasını altın suyu serperek süsledi

okumak için tıklayınız

?Yeraltındaki? Kürt tiyatrosu arşivi

Jerzemin (Yeraltındaki Tiyatro) adlı derlemede toplam 29 tiyatro grubu, bir dans topluluğu, 104 oyun ve altı dans tiyatrosuna dair afiş ve oyunların bilgileri yer alıyor. Kurucuları arasında bulunduğu Şermola Performans?ta (Destar Theatre) Kürtçe tiyatro oyunlarına imza atan yazar, oyuncu ve yönetmen Mirza Metin, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi?nin katkılarıyla 1991-2013 arasında sahnelenmiş Kürtçe oyunları arşiv niteliğinde bir

okumak için tıklayınız

Kürdün ?sol? oluşunun arşivi

Türkiye?nin Kürt sol hareketlerinin 1960?lardan günümüze seçme metinlerini bir araya getiren Kürdistan Sosyalist Solu Kitabı temininde güçlük olan metinleri bir araya getirerek bakışımızı genişletiyor. Gerçi Kürt beşerî coğrafyasında bir ?sol? ve bir ?sağ? yok değil. Beri yandan hem sağdan hem soldan bakan birçoklarına göre, ?Kürt? deyince bu zaten sol demektir! Bu algının oluşum tarihini anlamak

okumak için tıklayınız

Çarinen Omer Xeyam – İkram Balekani

Ömer Hayyam’ın rubaileri “bilinmeyen bir dile” çevrildi. Ömer Hayyam’ın 240 dörtlüğü ilk kez Farsça orijinalinden “bilinmeyen bir dil” diye resmiyetçe inkâr edilen, medeniyet dili değil diye hakarete uğrayan Kürtçeye çevrildi. Artık Kürtler Ömer Hayyam’ı başka bir dilde okumaya mahkûm değildir.Gazeteci yazar İkram Balekani’nin çevirdiği kitapta,Ömer Hayyam’ın hayatı ve rubaileri

okumak için tıklayınız

Ve Kürtçe ders kitapları hazırlandı

Türkiye?de özel okullarda anadilde eğitimin yolunu açan demokratikleşme paketi geçen ay yasalaştı. Uygulamanın nasıl olacağı henüz netleşmedi. Milli Eğitim Bakanlığı?nın yönetmeliği bekleniyor. Barış ve Demokrasi Partisi’nin (BDP) tabanıysa yönetmeliği beklemeden hazırlıklarını önemli ölçüde tamamladı. Kürtçe ders kitaplarının numuneleri basıldı.

okumak için tıklayınız

Uluslararası Kürtçe dergi yayın hayatına başlıyor

Diyarbakır’da Kürt dili ve edebiyatının geliştirilmesi ve var olan eserlerin bilimsel bakış açısıyla gün ışığına çıkarılması için 4 dilde yayın yapacak dergi ve internet sitesi kuruluyor. Dicle Üniversitesi’nce (DÜ) hazırlanan, dünyanın dört bir yanından gönderilen Kürtçe’ye özgü makalelerin akademik heyet gözetiminden geçerek yayınlanacağı ‘International Journal of Kurdish Studies’ isimli site ve derginin İngilizce, Kürtçe, Türkçe

okumak için tıklayınız

Yok Yere Yaygara: Kavuşabilmek İçin Ayrılanlar, Gülebilmek İçin Ağlayanlar, İyilere Işık tutan Kötüler. William Shakespeare

William Shakespeare’in Yok Yere Yaygara (Much Ado About Nothing): “Kavuşabilmek İçin Ayrılanlar, Gülebilmek İçin Ağlayanlar, İyilere Işık tutan Kötüler” adlı komedi türündeki oyunun ilk basımı 1598?de yapılmıştır. Daha sonra 1623 yılında Shakespeare’in oyunlarının ilk toplu basımı olan “First Folio?da yer almıştır. Shakespeare oyunun konusunu, Ariosto?nun, Orlando Furioso’su ile Bandello’un bir hikâyesinden almış. Oyun 1613’te sarayda

okumak için tıklayınız

Agatha Christie ‘Kürt Kadınları’nı anlatıyor

‘Kürt kadınlar kendi düşüncelerini söylemekte tereddüt etmiyorlar, erkeklerden daha iyi olduklarından süpheleri yok!’? Agatha Christie ikinci eşi arkeolog Max Mallovan?la 1930 yılında Irak?ta Ur antik kentine yaptığı bir gezide tanıştı ve ardından ölümüne dek süren evliliklerinin ilk yıllarında (1930-38) daha güneydeki Ur ve Ninova?nın dışında Yukarı Habur Havzasındaki Tell Arpachiyah, Tell Chagar Bazar, Tell Brak

okumak için tıklayınız

Kürt edebiyatında kadın – Özkan Öztaş

Kürt edebiyatına ilişkin araştırmaları ile tanıdığımız Ferhad Shakely?ye göre az gelişmiş toplumlarda özel olarak kadın konusunun ya da karakterinin işlendiği ürünlere rastlamak çok olası değildir. Fakat az gelişmiş ve dili-edebiyatı sınırlarla bölünmüş Kürtlerde durum bundan biraz farklıdır. Kürt edebiyatına baktığımız zaman kadın konusunun birçok alanda ve tarzda işlendiğini görebiliyoruz. Bunun şarkiyatçı bir yaklaşım ya da

okumak için tıklayınız

Pêsîrên Dayê – Hesenê Metê

Çağdaş Kürt edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Hesenê Metê, yeni bir öykü kitabıyla okurlarının karşısına çıkıyor. Daha önce Apec yayınları (Förlag, 2013) tarafından basılan Pêsîrên Dayê adlı bu çalışma, şimdi Peywend yayınları (Stenbol, 2014) tarafından okuyucularla buluşturuluyor. Hesenê Metê?nin ironik ve eğlenceli üslubunun temel özelliklerini yansıtan kitapta 12 öykü var. Aile, kadın erkek ilişkileri,

okumak için tıklayınız

Kürtçe Kimya Terimleri Sözlüğü yayımlandı

Dicle Üniversitesi öğretim üyesi ve aynı zamanda Eğitim-Sen Amed Şubesi üyesi Doç. Dr. İlhan Uzun, iki yıllık çalışmasının sonucunda Kürtçe Kimya Terimleri Sözlüğü?nü yayımladı. Pêrî Yayınları?ndan çıkan sözlük, kimya alanında çalışma yürütecek kişiler için nitelikli bir kaynak niteliğinde. Sözlükte 1630 kimya teriminin Kürtçe karşılığı bulunuyor. Kelimelerin Türkçe ve İngilizce karşılıkları da yazılmış. Doç. Dr. Uzun,

okumak için tıklayınız

Kürt dilinin son 10 yılı – Özkan Öztaş

Kürt dilini ve Kürtçenin durumunu konuşmak için söze başladığınızda son 10 yılı tüm tarihlendirmelerden farklı bir yere koymakla bu tarihe haksızlık yapmış olmayız sanırım. Yaşanan trajikomik olayları anımsak ve tekrar hatırlatmakta fayda var. Bir de gözden kaçan kimi ayrıntılıların üzerine gitmek niyetindeyim. Çünkü yapılanlar, ikiyüzlülüğü ve gericiliği kadar güldüren cinsten bir yanıyla.

okumak için tıklayınız