Etiket: Çernişevski

Çernişevski’nin Nasıl Yapmalı? Romanında İnsan Doğasına İlişkin İyimser Yaklaşımın Gerçekçiliği: Dostoyevski ile Karşılaştırmalı Bir İnceleme

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nasıl Yapmalı? (1863), Nikolay Çernişevski’nin insan doğasına ilişkin radikal ölçüde iyimser bir anlayışını temellendirdiği ideolojik bir romandır. Bu anlayış, “akılcı egoizm” (rational egoism) kavramına dayanır: İnsan, doğru koşullar altında her zaman kendi çıkarını akıl yoluyla belirler ve bu çıkar, zorunlu olarak toplumsal faydayla uyumlu hâle gelir. Ancak bu yaklaşım, hem modern bilimsel bulgular hem de

okumak için tıklayınız

Çernişevski’de suç teknik bir hata iken Dostoyevski’de neden ontolojik bir krize dönüşür?

tarihinde gönderilmiş tarafından

1. Giriş: Suçun Kavramsal Dönüşümü Suç, modern düşüncede çoğunlukla hukuki bir kategori olarak tanımlanır. Ancak Rus roman geleneği, suçun yalnızca yasayı ihlal değil, insanın kendini ihlal etmesi olduğunu gösterir. Çernişevski ve Dostoyevski bu noktada iki karşıt uçta durur. Isaiah Berlin, Rus düşüncesinin temel sorusunu “insan ne yapmalıdır?” değil, “insan ne olmaktadır?” şeklinde kurar (Berlin, 1994).

okumak için tıklayınız

Suç kavramının Çernişevski ve Dostoyevski üzerinden yorumu (Video)

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bu video, 19. yüzyıl Rus edebiyatında suç kavramının iki dev isim olan Çernişevski ve Dostoyevski üzerinden nasıl farklılaştığını incelemektedir. Çernişevski’ye göre suç, rasyonel bir hata veya bilgi eksikliğinden kaynaklanan teknik bir aksaklık olarak görülürken; Dostoyevski bu durumu insanın ruhsal bütünlüğünü sarsan varoluşsal bir yıkım olarak tanımlar. Video, Çernişevski’nin akılcı ve mekanik insan modeline karşılık, Dostoyevski’nin vicdan, özgürlük ve acı temelindeki derinlikli insan tasvirini ön plana çıkarır. İki

okumak için tıklayınız

Çernişevski’nin ideolojik insanı Rahmetov ile Dostoyevski’nin trajik insanı Raskolnikov arasındaki fark (Video)

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bu video, 19. yüzyıl Rus edebiyatı üzerinden modern özne kavramının iki farklı uçta nasıl inşa edildiğini derinlemesine incelemektedir. Videoya göre Çernişevski, Rahmetov karakteri aracılığıyla disiplinli, rasyonel ve toplumsal amaca hizmet eden programlanmış bir insan ideali sunar. Buna karşılık Dostoyevski, Raskolnikov figürüyle aklın sınırlarını zorlayan, içsel çelişkilerle boğuşan ve etik krizler yaşayan parçalanmış bireyi betimler. Video, bu iki edebi figürü birer ideolojik ve varoluşsal model olarak ele alarak

okumak için tıklayınız

Suç ve Ceza, Babalar ve Oğullar ve Nasıl Yapmalı? Arasında Düşünsel Mücadele: Rus Romanında İdeoloji, İhlal ve İnsan Tasarımı

tarihinde gönderilmiş tarafından

1. Giriş: Rus Romanında Polemik Geleneği Bu metinler yalnızca karakterler değil, insanın nasıl yaşaması gerektiğine dair modeller üretir. Dolayısıyla aralarındaki ilişki estetikten çok etik ve ideolojiktir. 2. Babalar ve Oğullar: Nihilizmin Doğuşu Turgenyev’in Babalar ve Oğullar’ında Bazarov karakteri Rus edebiyatındaki ilk sistematik “nihilist” tiptir. Bazarov için gelenek, ahlak, sanat ve metafizik değersizdir. Bilimsel fayda dışındaki her

okumak için tıklayınız

Çernişevski’nin ‘Nasıl Yapmalı’ romanında Rahmetov ile Nietzsche’nin ‘Böyle Buyurdu Zerdüşt’ eserindeki Zerdüşt, despot bir hükümdara karşı birlikte mücadele etseler nasıl olur?

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nikolay Çernişevski’nin Nasıl Yapmalı? romanındaki Rakhmetov ile Friedrich Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt eserindeki Zerdüşt’ün, despot bir hükümdara karşı birlikte mücadele ettiğini hayal etmek, bu iki karakterin felsefi temellerinin kesişim ve çatışma noktalarını gözler önüne seren ilginç bir düşünce deneyi sunar. Rakhmetov’un materyalist, kolektivist ve teleolojik duruşu ile Zerdüşt’ün bireyci, yaratıcı ve varoluşsal yaklaşımı, böyle bir

okumak için tıklayınız

Lenin ve Çernişevski – Nadejda Konstantinovna Krupskaya

tarihinde gönderilmiş tarafından

Yoldaşlar, Çernişevski’nin Vladimir İliç üzerindeki etkisine dair birkaç söz söylemek istiyorum. Vladimir İliç makalelerinde veya kitaplarında bu etkiyi hiçbir zaman konu etmedi ama Çernişevski’den her bahsettiğinde sesinde bir heyecan belirtisi olurdu. Çalışmalarını inceleyen biri, Çernişevski’den bahsettiği bölümlerin ayrı bir tutkuyla yazıldığını fark edecektir. Lenin’in “Ne yapmalı?” [1] adlı broşürü Çernişevski’nin etkisinin dolaylı bir işaretidir. Partinin

okumak için tıklayınız

Dostoyevski’nin, Çernişevski’yle Tanışması: “Geçmişi hatırlamak hüzün verir bana”

tarihinde gönderilmiş tarafından

Benden birkaç kez edebiyat anılarımı yazmamı istediler. Olabilir mi, bilemiyorum. Üstelik belleğim de pek güçlü değildir. Geçmişi hatırlamak ayrıca hüzün verir bana; genelde geçmişi hatırlamayı sevmem. Belleğim zayıf olmasına rağmen, edebiyat yaşamımdan olanca canlılığıyla hatırladığım kimi anılarım vardır. İşte onlardan biri: Bir ilkbahar sabahı, rahmetli Yegor Petroviç Kovalevski’ye uğramıştım. O zamanlar Ruskiy Vestnik dergisinde yayınlanan

okumak için tıklayınız

Nasıl Yapmalı? – Nikolay Gavriloviç Çernişevski

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nikolay Gavriloviç Çernişevski  ‘Nasıl Yapmalı ?’ adlı ölümsüz eserini, 4 Aralık 1862 ile 4 Nisan 1863 arasını kapsayan dört aylık sürede, Petropavlovsk zindanında yazdı. Çernişevski, toplumsal devrim koşulunun düşünsel devrimden geçtiğini öngörmekle birlikte bunun da yeterli olmadığını anlamış, konuyu yeni baştan incelemeye başlamıştı. Saptadığı çok yalın bir gerçekti. Yürürken bir adımın önde bir adımın arkada

okumak için tıklayınız

Nikolay Gavriloviç Çernişevski’nin Hayatı ve Felsefesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

19. yy. Rusyası’ndaki demokratik radikalizmin temel teorisyenlerinden biri, düşün ve sanat adamı. Hayatı ve Eserleri N.G. Çernişevski, 12 Temmuz 1828’de, Saratov’da bir Ortodoks rahibinin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. O, ilk başta rahip olabilmek için teoloji eğitimi gördüyse de, daha sonra fikrini değiştirerek St. Petersburg Üniversitesi’nde tarih ve filoloji eğitimi almıştır. Üniversite eğitimi boyunca, Hegel ve

okumak için tıklayınız

Çernişevski’nin Bir Romanı, Ne Yapmalı? – Georgi Plehanov

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ne Yapmalı adlı romanın (1) bunca başarı ka­zanmasının sebebi nedir? Bunun sebebi, genel ola­rak, edebî eserlerin başarısını belirliyen sebebin ay­nıdır: Eserde, okur yazar halkın büyük çoğunluğu­nu yakından ilgilendiren sorunlara canlı karşılıklar verilmiş olması. Romanda ortaya konan düşünceler yeni değil, Çernişevski onları tümüyle Batı edebiyatından al­mış. Nitekim, kendisinden çok önce, Georges Sand sevişme özgürlüğü tezini, özellikle

okumak için tıklayınız

Turgenyev’in “Asya”sının İncelemesi Üzerine Görüşler – Nikolay Gavriloviç Çernişevski

tarihinde gönderilmiş tarafından

Nikolay Gavriloviç Çernişevski’nin bu eseri, Ivan Sergeyeviç Turgenyev’in “Asya” adlı uzun öyküsünün üzerine Çernişevski’nin yazdığı bir makaledir. Turgenyev’in “Asya” adlı öyküsü, Sovremennik dergisinin 1858 tarihli 1. sayısında yer almış; Çernişevski bunun üzerine 1858-1859 yılları arasında Rusya’da yayınlanan “Ateney” isimli aylık modern tarih ve edebiyat dergisinin 18. sayısında bu öykü üzerine aşağıdaki makaleyi yayınlamıştır. Aynı makale

okumak için tıklayınız

Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri – Nikolay Gavriloviç Çernişevski

tarihinde gönderilmiş tarafından

Çernışevkiy’in Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri isimli tezi Arif Berberoğlu’nun Rusça aslından çevirisi ile ilk kez Türkiyeli okurla buluşuyor. Etkinlik gösterdiği bütün alanlarda devrimci ve yenilikçi olan Çernışevskiy, bilimi devrimci mücadeleden ayırmadı. Hazırladığı tez (Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri -1855), felsefe ve estetikte materyalizmi, sanatta gerçekçiliği yüreklice savunan bir tezdi. İnsanın politik ve sosyal baskıdan kurtuluşu için

okumak için tıklayınız

Zararlı Erdem – N.G. Çernişevski

tarihinde gönderilmiş tarafından

Gazetede Kovno erkeklerinin votka içmeyi bıraktıklarını okudum.* Bundan memnun oldum. Aynı haberi gazetelerden okuyan veya başkalarından duyan herkes; tüccarlar, esnaf ve zanaatkarlar, hatta Kovno erkeklerinin kendileri bile tek ses olup şunu söylediler: “İyi iyi, tanrı onların iyi düşüncelerini korusun.” Bu dosyayı yargılamanın mümkün olmadığını düşünüyorum. Sizler ne düşünüyorsunuz? Şehrimizde devlet dairelerinin kapatılmasına yönelik bir dizi

okumak için tıklayınız

Adressiz Mektuplar – Nikolay Gavriloviç Çernişevski

tarihinde gönderilmiş tarafından

Rus devrimcilerinin düşünsel öncülerinden Çernişevski, daha çok Nasıl Yapmalı? adlı romanıyla tanınır. Onun ideolog olarak yazdıkları pek bilinmez. Aslında Çernişevski, bir döneme ideolojik yazılarıyla damga vurmuştu. Evrensel Basım Yayından çıkan bu kitabında ise Çernişevski’nin pek bilinmeyen yönü ortaya çıkıyor. Kitap iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde Çernişevski’nin değişik konulardaki teorik yaklaşımlarını gösteren yazılar var. Dergilerin devrimci

okumak için tıklayınız

Bir Gönül Borcu İfadesi – Nikolay Çernişevski

tarihinde gönderilmiş tarafından

(Nikolay Aleksandroviç Dobrolyubov devrimci bir gazeteci, eleştirmen ve şairdir. 1856’da Çernişevski ve o dönem Sovremennik (Çağdaş) dergisinin yayıncısı Nekrasov’la tanışmış, bu sayede dergide yazıları yayınlanmaya başlanmış, 1857’de de derginin kadrosuna eleştiri bölümünün başı olarak girmiştir. 4 sene bu dergide çalışmaya devam etmiş, birçok önemli edebi eleştiriye imza atmıştır. 1860 senesinde yakalandığı tüberküloz hastalığının tedavisi için

okumak için tıklayınız

Bir Genç Kızın Öyküsü – Nikolay Gavriloviç Çernişevski

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bir Genç Kızın Öyküsü, adının da ima ettiği üzere, kadının kurtuluşunu odak noktasına alıyordu. Çernişevskiy’de bu kurtuluş, ‘yeni insan’ mefhumunun merkezinde bulunuyordu ve Ne Yapmalı’da bütün o kahraman çeşitliliği içinde olay örgüsünün Vera Pavlovna etrafında kurulmuş olması bunun kanıtıydı. Yalnız bu kez yazar, kahraman Lizaveta Arsenyevna, kısaca Liza aracılığıyla, yeni insanının doğuşunu, Vera Pavlovna’dan bütünüyle

okumak için tıklayınız