Kategori: Emek Tarihi / Teori

Emek-Değer Teorileri ve Dışticaret – Nail Satlıgan

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Nail Satlıgan bu çalışmayı doktora tezi olarak hazırlamış ve aynı zamanda asistan olarak görevli olduğu İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde 1982 yılı içinde savunmuştu. Şimdi bu esaslı çalışma, bütünlüğü içinde iktisatla, özel olarak da ekonomi politiğin Marksist eleştirisiyle ilgilenenler için erişilebilir hale geliyor. Aynı zamanda, Türkiye topraklarından Marksist literatüre yapılmış dünya çapında bir katkı da böylece

okumak için tıklayınız

Marksizm ve Sınıflar / Dünyada ve Türkiye’de Sınıflar ve Mücadeleleri – Sungur Savran, E. Ahmet Tonak, Kurtar Tanyılmaz

tarihinde gönderilmiş tarafından

“Bugüne kadarki bütün toplumların tarihi sınıf mücadelelerinin tarihidir.” Marx ile Engels’in kaleme aldığı Komünist Manifesto’nun bu ünlü cümlesindeki “bugüne kadarki” ibaresi, bazılarınca “postmodern çağ” olarak niteledikleri döneme kadarki anlamına yorumlanmış olacak ki, özellikle 1990’lı yıllardan, yani Sovyetler Birliği, Çin ve Doğu Avrupa’da kapitalizmin restorasyonunun hızlandığı aşamadan sonra sınıf politikasının yerini “kimlik politikası”nın aldığı solda yaygın

okumak için tıklayınız

Sınıf mücadelesinin antikçağı – İsmail Gezgin

tarihinde gönderilmiş tarafından

“İnsanlık tarihi bir mücadele tarihidir; ırklar, bireyler arasında değil sınıflar arasında cereyan eder.” Marx-Hegel 1993 yılından bu yana Çatalhöyük kazılarını yürüten arkeolog Ian Hodder, ören yerinden son zamanlarda elde ettikleri ilginç verileri kamuoyu ile paylaşmaya başladı. Ona göre, Neolitik Dönem’in ilginç bir temsilcisi olan ve yaklaşık 9400 yıl önce kurulan, çağdaşlarına göre bir hayli kalabalık

okumak için tıklayınız

Makroiktisada Giriş – Cem Somel

tarihinde gönderilmiş tarafından

Makroiktisat; işsizlik, enflasyon, kamu gelir-gider açığı, dış ticaret açığı, dış borç birikmesi, döviz buhranı gibi toplumsal sorunlara çare olacak politikaların araştırılıp önerildiği iktisat dalıdır. Birçom toplumsal sorunun sebebi, uygulanan politikalardır. 1980’lerden itibaren tercih edilen politikalar sonucu merkez ülkelerinde finansal buhranlar tekerrür etmeye başladı. 2007’de ABD’de başlayıp dünyayı sarandurgunluk, uygulanan çeşitli politikaların neticesidir. Aynı dönemde serbestleştirilen

okumak için tıklayınız

Bilişsel Kaptalizm, Eğitim ve Dijital Emek – Michael A. Peters, Ergin Bulut

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bilişsel kapitalizm tartışmaları her ne kadar yeni görünse de tarihsel kökenleri Deleuze ve Guattari’nin Kapitalizm ve Şizofreni, Foucault’un biyopolitika çalışmalarında ve başta Hardt ve Negri olmak üzere otonomist hareket içerisinde gözlemlenebilir. Günümüze yaklaşıldığında ise önce enformasyon toplumu, ardından Web 2.0 ve maddi olmayan emek tartışmaları ile birlikte bilişsel kapitalizm tartışmalara daha da somutlaşıp yaşamımıza girdi.

okumak için tıklayınız

Cennetin zaptına çıkanların hikayesi

tarihinde gönderilmiş tarafından

Babası bir maden işçisi olan ekonomi muhabiri Paul Mason?ın ?Çalışarak Yaşamak ya da Savaşarak Ölmek? adıyla yayınlanan kitabı, çözülüş sonrasında işçi sınıfının, iddia edildiği gibi yeni dünya düzenini içine sindirmediğini, aksine yarım kalan sözünü tamamlamak için dünyanın her tarafında mücadeleye devam ettiğini gösteriyor. Partice Lumumba, Belçikalı sömürgecilerin işbirlikçileri tarafından kurşuna dizilerek öldürüldüğünde, ardında, eşine yazılmış

okumak için tıklayınız

O dünya kurulacak

tarihinde gönderilmiş tarafından

Neoliberalizmin mucizeleri olarak sunulan Tayland, G. Kore, Endonezya hayal kırıklıklarıyla çökerken, gezegenin hiçbir zaman sahip olamadığı küresel adalet de büsbütün ortadan kalkmaya başladı. Adına ne denirse densin, yeni sol ya da solu, sosyalizmi, demokrasiyi, antikapitalizmi çağrıştıran herhangi bir ad. Asıl olan niteliği. 1989?da başlayıp 1991?de tam çözülme ve dağılma sürecine giren sosyalizmin karşılıklarını bütün bütüne

okumak için tıklayınız

Afrodit Buhurdanında Bir Kadın – Reşat Enis

tarihinde gönderilmiş tarafından

1937 yılında yayınlanan “Afrodit Buhurdanında Bir Kadın”, toplumun yoksul ve çalışan kesimlerinin sorunlarını edebiyata taşıyan öncü eserlerdendir. İşçilerin yaşayışlarını, patronla ilişkilerini, çalışan ve yoksul kadının çifte sömürülüşünü ustalıkla ve tüm gerçekliği ile sergiler. Nazım Hikmet’in “Türk edebiyatının temel taşı” saydığı bu eser için Suat Derviş “Türk dilinde yazılmış olan romanların en güzellerinden biri” nitelemesinde bulunmuştur.

okumak için tıklayınız

Madenlerde kadın işçiler

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ethem Çavuş?un anıları, Osmanlı?nın son yıllarından itibaren Zonguldak madenlerini anlatıyor. Bu en eski madenci kitabında yerüstünde çalışan kadın ameleler de var: Adalı Sultan, Topçu Emine, Kırdıkaçtı Zülfiye… Türkiye İşçi Sınıfı tarihi söz konusu olduğunda her iş kolu için belli adlar hatırlanır. Mesela ?mürettipler grevi? adını izleyen ad Yaşar Nezihe Hanım?dır. Onun yazdığı şiir hemen anımsanır.

okumak için tıklayınız

Cam işçilerinin grevini Osmanlı bile yasaklamamıştı

tarihinde gönderilmiş tarafından

İlk grevlerini 1903 yılında yapan, 1966?da Taksim alanını doldurun cam işçilerinin, cam üretiminde olduğu kadar grevler ve direnişlerde de maharetli olan cam işçilerinin grev tarihi de üretim tarihleri kadar etkileyici… Asırlardır nefesleriyle cama can veren işçilere ?camın cambazları? deyimini

okumak için tıklayınız

Özelleştirmeye Karşı Alternatifler – David A Mcdonald, Greg Ruiters

tarihinde gönderilmiş tarafından

Özelleştirme neoliberalizmin en temel politikalarından birisi. Temel kamu hizmetlerinin neredeyse tümünün özele devredilmesi, yani halka ait kamusal malların özel sermayeye devri tipik bir ilkel birikim yöntemi olarak büyük tartışmaları beraberinde getirdi. Bu tartışmalar yaklaşık 30 yıldır sürüyor. Özelleştirmeye karşı çıkanlara daima ve en önce sorulan soru “Peki madem karşı çıkıyorsunuz, o halde

okumak için tıklayınız

Dünyamızın bu ateşe ihtiyacı var – Haluk Yurtsever

tarihinde gönderilmiş tarafından

Tülin Öngen?in insana ateşi kazandıracak olan işçi sınıfını inceleyen kitabı yirmi yıl aradan sonra yeniden yayımlandı. Tülin Öngen, kendisini ?emekten yana hocamız? diye sunanları, ?ben emekten yana filan değil, bizzat emekçiyim? diye düzelten, egemen havaya ve rüzgârlara aldırmadan bildiği yolda yürüyen direngen bir

okumak için tıklayınız

“Acılarımız üstüne cenneti kuranlara”

tarihinde gönderilmiş tarafından

Şair ve Gravürcü William Blake (1757-1827), Sanayi Devrimi?nin çocuklara yönelik acımasız uygulamalarını anlatır. Varlık Yayınevi bu günlerde Blake?in şiirlerinden Tozan Alkan?ın yaptığı bir seçkiyi yayımladı: Kehanetin Gölgeleri. Varlık Yayınevi bu kitabın Türkçedeki en kapsamlı Blake şiirleri seçkisi olduğunu açıkladı. İngiltere?nin sanayi devriminde, genç nüfusta patlama olduğu dönemde çocuklar çırak olarak köle gibi satılıyor, bunlardan bazıları

okumak için tıklayınız

Orhan Kemal Edebiyatında İşçi – Oluş ve Ücretli Hayat – İlyaz Bingül

tarihinde gönderilmiş tarafından

Ücretli çalışmanın kıyısından, kenarından, üzerinden değil, içinden bakarak Orhan Kemal’i kelimenin her iki anlamıyla da okumanın neye benzeyeceğini gösteriyor yazar. İçinden yazmakla dikizlemek arasındaki fark da, 18 satırlık bir dipnotun son cümlesinde bir çengel atıyor zihinlere. Türkiye’nin yakın tarihi, batının modernleşmesi, romanın piyasa yapan kaldırım orospuluğu, politik iktisattan sosyolojiye, tarihten edebiyata gezintimizde, okuma parçaları dünya

okumak için tıklayınız

Bir vaka arşivi

tarihinde gönderilmiş tarafından

İş Cinayetleri Almanağı, iki senedir, ulusal basına yansıyan cinayetlerin günbegün çetelesini tutmakta. Çalıştığı forklift / kamyonet üstüne devrildi. Halatı kopan asansörün / üzerine çöken duvarın / kömür yüklü vagonun altında kaldı. Elektrik arızasını giderirken / inşaata kablo döşerken akıma kapıldı. Metan gazı patlaması / toprak kayması sonucu göçüğün altında sıkıştı. Doğalgaz kaçağından / borudan sızan

okumak için tıklayınız

İş cinayetleri ve faillerin eşkalleri

tarihinde gönderilmiş tarafından

İş Cinayetleri Almanağı 2013?e göre geçen yıl en az bin 235 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Sadece basına yansıyan sayı bu. Almanağın sunuş yazısında bir nevi eşkaller açıklanmış. ?Kaç kişi?? ?Bilmiyoruz.? ?Açıklama yok mu?? ?Yok.? ?Hiçbir yerde yazmıyor mu?? ?Yazmıyor.? ?Nasıl?? ?Yazmıyor işte.?

okumak için tıklayınız

Öteki “Proletarya” (De-proletarizasyon ve Mevsimlik Tarım İşçileri) – Sidar Çınar

tarihinde gönderilmiş tarafından

“İşçi kavramının uzağında modern veya yarı köle olarak adlandırılmaya müsait çalışma koşulları ile mevsimlik tarım işçileri durmaktadır. Mülksüzleşerek girdikleri işçi sınıfından çoğunun hayatta kalmak için tek varlıkları olan emek güçlerine el konulmuş olarak, evlerinden olduğu gibi dört başı mamur işçi sınıfından da sürekli göç etmektedirler” “Sınıfın” kavramsal kapılarından

okumak için tıklayınız

Sermaye İmparatorluğu – Ellen Meiksins Wood

tarihinde gönderilmiş tarafından

2000’li yıllar boyunca yeni emperyalizm hakkında çok söylendi ve yazıldı; konunun bu yoğunlukta tartışılmasının nedeni ABD’dir. ABD, Irak’a karşı yürüttüğü saldırıyı, “terörizme karşı savaş” ve “önleyici savunma politikası” gibi “makul” gerekçelere dayandırmıştı. Ama sömürgeci fetihler ve doğrudan emperyal yönetim olmadığı zaman emperyalizmin anlamı ne olabilir ki? Ellen Meiksins Wood, bu kitapta,

okumak için tıklayınız

Maden işçileri “Zorunlu”ydular “gönüllü” oldular…

tarihinde gönderilmiş tarafından

Bugün Soma?da ve Zonguldak?ta yaşananlar ?Gönüllü Mükellefiyet?tir. Bir zamanlar zorla madenlere sokulan bu insanlar şimdi yaşam şartlarının zorluğu ve işsizlik yüzünden ocaklara girmektedirler. Sonuçta 1867?de başlayan Mükellefiyet de halen sürmektedir. ?Birgün, bir yerde, biri çıkıp -Uğradığın zulüm, 140 yıl sonra da olsa mutlaka tarihle yüzleştirilecek!- dese eminim inanmazsınız.? Böyle başlamıştım, Zonguldak üçlemesinin ilk kitabı Mükellefiyet?i

okumak için tıklayınız