Kategori: Sosyoloji

Dünya dillerinin yüzde 57’sinde cinsiyet içeren zamirler yok

Dillerin taşıdığı cinsiyetli kelimeler uzun yıllardır tartışılıyor. Kimi kelimelerin cinsiyetçi saiklerle türetildiği ifade edilirken, kimi kelimeler doğrudan bir cinsiyeti işaret ediyor. Dünya dillerinin yüzde 57’sinde ise cinsiyet içeren zamirler yok. Dillerin taşıdığı cinsiyetli kelimeler uzun yıllardır tartışılıyor. Kimi kelimelerin cinsiyetçi saiklerle türetildiği ifade edilirken, kimi kelimeler doğrudan bir cinsiyeti işaret ediyor. Öte yandan, dünya dillerinin

okumak için tıklayınız

Sahalin Adası – Anton Çehov

Anton Çehov, 1890 yılında Rusya’nın en doğu ucuna doğru zahmetli bir yolculuğa girişti. Sonrasında bir nüfus sayımı için Japonya’nın kuzeyindeki Sahalin Adası’nda binlerce tutuklu ve yerleşimciye söyleşiler yaparak üç ay geçirdi. Sahalin Adası’nda tanık olduğu şeyler -kırbaç cezaları, erzak ve ikmal malzemelerinin zimmete geçirilmesi, kadınların fuhşa zorlanması- Çehov’u hem son derece şaşırtmış hem de öfkelendirmiştir.

okumak için tıklayınız

Tüketim Toplumu Nevrotik Kültür ve Dövüş Kulübü – Hakan Övünç Ongur

Hakan Övünç Ongur, bu ilk kitabında, Amerikalı kült yazar Chuck Palahniuk’in bir yeraltı edebiyatı efsanesi haline gelmiş olan Dövüş Kulübü romanını kuramsal bir analize tabi tutuyor. 1999 yılında beyaz perdeye de uyarlanarak dünya çapında geniş bir hayran kitlesine ulaşan Dövüş Kulübü’nün, kendisi ile adı sıkça anılan küresel kapitalizm ve yabancılaşma tartışmalarının da ötesinde, Frankfurt Okulu’ndan

okumak için tıklayınız

Kent Reformu ve Yeni Gecekondu Hareketi (Ve “Kendi Evini Kendin Yap” Kılavuzu) – Merve T. Tanok, Metin Yeğin

Dünyada Neoliberal Kent İnşası, Direniş ve Ekokent Alternatifi Neoliberal kent inşası ya da buradaki adıyla “kentsel dönüşüm”, kapitalizmin temel dinamiği haline geldi. Brezilya, Arjantin, Guatemala, Güney Afrika, Hindistan ya da Vietnam’da milyonlarca kişi, dünya tarihinin en büyük sürgününü yaşıyor, daha da dışarıya süpürülüyorlar. Temerküz ve iktidarın simgesel göstergesi kent,

okumak için tıklayınız

Mahalleni kaybedersen, kaybolursun!

?İstanbul?da Kazanmak ya da Kaybetmek? altbaşlığıyla yayımlanan Bir Şehri Yok Etmek, İstanbul?un dünü, bugünü ve yarını hakkında derin bir okuma sunuyor. Geçenlerde bir fotoğraf karesine denk geldim. Zaten uzun süredir hissettiğimiz ama bir yanımızla az da olsa reddettiğimiz bir gerçeği koyuyordu önümüze o fotoğraf. Taksim?de AKM?nin polis karakolu haline dönüşünün karesiydi. Bahçesinde bekleyen polis arabaları,

okumak için tıklayınız

Kenarın Kitabı: Damgalı mek?n çocuklarından, pencere kenarı kadınlarına – Emek Erez

Son dönemlerde derinlemesine mülakat ve katılımcı gözlem tekniğine dayalı, içeriden bakış sunan yayınlarla oldukça sık karşılaşıyoruz. Sosyal bilimler açısından oldukça sevindirici olan bu metinlerden bir tanesi de Funda Şenol Cantek tarafından derlenen ve İletişim Yayınlarının Memleket Kitapları dizisinden çıkan; Kenarın Kitabı, ?Ara?da Kalmak, Çeperde Yaşamak. ?Kenar nedir?? diye düşündüğümüzde merkeze göre tanımlanan, merkezin etrafında konumlanmış

okumak için tıklayınız

Gürültü / Sesin Beşeri Tarihi – David Hendy

SESİN VE DİNLEMENİN İZİNDE BİR İNSANLIK ÖYKÜSÜ Hem bireyler hem de toplumlar üzerinde büyük bir etkiye sahip olan ses, insanlık tarihi boyunca önemsendi, manipüle edilmeye veya bastırılmaya çalışıldı. Sınıf ayrımının belirleyicilerinden biri oldu. Yeri geldiğinde hem güçsüzlerin hem de güçlülerin en büyük silahına dönüştü. Gelgelelim, kısıtlanamaz ve ket vurulamaz olduğu için hiçbir zaman sadece bir

okumak için tıklayınız

Kuşatılan Şehirler / Yeni Askeri Kentçilik – Stephen Graham

Kentsel mekanlar üzerinde, politik şiddet biçimlerini açığa çıkaran güçlü bir çalışma. Şehirler, giderek kentleşen dünyamızın yeni savaş alanları artık. Kuşatılan Şehirler, güneyin gecekondu bölgelerinden zengin kuzeyin şehirlerine kadar politik şiddetin dünyanın hızla genişleyen metropol alanlarının mekân, altyapı ve imgeleri üzerinden yayılışının izlerini sürüyor. Stephen Graham, yaptığı özgün araştırmanın zenginliğiyle Batılı askeriye ve güvenlik güçlerinin, bütün

okumak için tıklayınız

Türkiye’de Siyasal Şiddetin Boyutları – Güney Çeğin

“Güney Çeğin ve İbrahim Şirin’in derlediği Türkiye’de Siyasal Şiddetin Boyutları’nda (?) ancak başka sahaların tuttuğu ışıkla aydınlanabilen ‘şiddet’, aynı zamanda tarihsel formasyonların oluşumundan etnik sorunların zaman içinde birbirlerini izleyen konfigürasyonlar dahilinde yeniden tanımlanmasına, cinsiyet ilişkilerinin toplumsal üretim ve kontrol mekanizmaları yoluyla belirlenmesinden devletin istisnai anlardaki kriz mühendisliğine kadar birçok soruna yeni bir bakış açısıyla bakmayı

okumak için tıklayınız

Kenarın Kitabı (‘Ara’ Da Kalmak, Çeperde Yaşamak) – Funda Şenol Cantek

Her şehirde varlar: Kenarda yaşayanlar… Türlü türlü: Kenara itilenler var, mecburiyetten kenara çekilenler var, bile isteye kenara kayanlar var.Kenarın Kitabı, şehirlerin kentsel sahnesinin kenarlarına bakıyor. Kentsel dönüşümün gözden ıraklaştırılan sahne arkalarına bakıyor.Seyyar satıcılar… Kenar mahallelerin ve “Allah’ın unuttuğu yerlere” kurulan TOKİ konutlarının kadınları… Çinçin gibi namlı mahallelerin suçlulukla damgalanmış çocukları… “Markalaşma” peşindeki kentsel turizmin “ayak

okumak için tıklayınız

‘Bıyık’ ve ‘Sakal’ın tarihine yolculuk

Sakal, bıyık ve favoriler… Sakalın tarihçesine bakmaya ne dersiniz? Sel Yayıncılık tarafından yayınlanan ‘1001 Sakal: Sakalın Kültürel Tarihi’, sakalın sosyal,dini ve kültürel tarihini anlatıyor. Keçi, çene altı, yuvarlak, dudak altı, favoriler, bıyıklar? Her erkeğin (ve hatta kadının) tercih ettiği farklı sakal türleri var. Kimisi yüzünde olduğunu düşündüğü bir kusuru gizlemek gibi işlevsel iken kimisi ideolojik,

okumak için tıklayınız

Kürtler – Bazil Nikitin

Şunu açıkça belirtmek gerekir ki Kürt dili ve özellikle de onun Kırmancca lehçesi bugün oldukça büyük güçlüklerle yüz yüze bulunuyor. Dil ve kültürümüz kaybolma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Ancak, buna bakarak umutsuzluğa düşmeye de gerek yok. Kürtler, sayısal olarak büyük bir halktır. Kürt dili ve kültürü çok uzun bir geçmişe sahiptir, diğer bir deyişle kökleri

okumak için tıklayınız

?Sesi çıkmayan? bir toplum – Heval Bozbay

Arap Aleviliğinin tarihini, cumhuriyet tarihi boyunca yaşanan politik olayların, pek ?sesi çıkmayan? bu toplum içerisinde nasıl yankı bulduğunu anlamak, yazmak isteyenlerin mutlaka elinin altında bulundurması gereken bir kitap. Osmanlı?nın son dönemlerinde başlayıp cumhuriyet boyunca devam eden modern bir ulus devlet kurma süreci, sosyal ve politik alanda kendini belli bir kimlik (Türk, Sünni, Hanefi mezhebinden Müslüman)

okumak için tıklayınız

Hollanda Altın Çağı’nda Sanat ve Ticaret – Michael North

17. yüzyılda Hollanda, ticarette elde ettiği başarılarla büyük bir ekonomik güce sahip olur. “Altın Çağ” olarak adlandırılan bu dönemde ülke, Avrupa’da okur-yazar oranının ve sanat üretiminin en yüksek olduğu yerdir: Yılda 70 bin resim üretilmektedir ve tablolar başlı başına bir mübadele aracına dönüşmüştür. Sanatın hâlâ büyük ölçüde aristokrasinin himayesinde ve aristokrasi için üretildiği diğer Batı

okumak için tıklayınız

Azınlıklar, Ötekiler ve Medya

İnsan kendi kendisinin karşısındayken, onun karşısında olan “öteki”dir. -K. Marx- Özne “öteki” üzerinden kendisini tanımlar, özne için “öteki” vazgeçilmezdir, varoluşunu tanımlaya-bilmesinin zorunlu koşuludur. Toplumsal anlamda bir yapının kendini tanımlayabilmesi için de “öte-ki”ne ihtiyacı vardır ve “öteki” olmadan kendi konumunu belirleyemez. Örneğin, milliyetçiliğin var olması için bir düşmana ihtiyacı vardır.

okumak için tıklayınız

Burjuvazinin Sosyolojisi – Michel Pinçon, Monique Pinçon-Charlot

Burjuvazinin Sosyolojisi, burjuvazinin gizemlerini usulünce kapatan örtünün bir köşesini kaldırarak burjuva egemenliğinin sürmesine yarayan ayrıcalıkları gösteriyor. Kapitalizmin bitmeyen inşasını tanımlayan temeller, elbette ki “ekonomi dünyası”nda, başka sınıfları ekonomik olarak sömüren mekanizmada aranır. Ekonomik sömürü sonsuzdur ve “işte, sömürü şurada bitiyor!” diyebileceğimiz bir hudutla da işaretlenemez. Ekonomik sömürü görülür, en azından alım gücünün erişemediği “tüketim nesneleri”

okumak için tıklayınız

Cumhuriyet’te Ermeni ve Rum Mallarının Türkleştirilmesi (1920-1930) (Emval-i Metrukenin Tasfiyesi – 2) – Nevzat Onaran

Türk burjuvazi yağmasının asırlık hikâyesi… Evrensel Basım Yayım, iki cilt olarak yayımladığı yeni kitabıyla Türk milliyetçiliğinin ekonomi politiğine mercek tuttu… Kitapta, İttihat ve Terakki hükümetinin, Birinci Paylaşım Savaşı’nda ‘öteki’nin mülkinin tasfiyesi temelinde inşa ettiği ekonomi politiğinin 1915’ten bugüne geçmişi inceleniyor. Araştırmada, 1920’lerde Cumhuriyet’in ‘ulus devlet’ inşasının, İttihat ve Terakki’nin temellendirdiği ekonomi politika üzerine bina edildiğine

okumak için tıklayınız

Dünya Dinleri ve İktidar – Paul Noah Siegel

Bu kitapta, Musevilik, Hristiyanlık, İslam, Budizm ve Hinduizm gibi yaygın dünya dinleri ele alınıyor, bu dinlerin doğuşu ve gelişimi etraflı olarak inceleniyor. Bir yandan, belli başlı tüm dinsel geleneklerin ortaya çıktığı tarihsel ve toplumsal koşullar, dönemin egemenlik ilişkileri çerçevesinde ele alınırken; öte yandan, dinsel düşünce ve inanç sistemleri ile modern ideolojiler ?en başta da Marksizm?

okumak için tıklayınız

Tanrı Piyasası – Meera Nanda

Sekülerlik Tartışmaları ve Neoliberalizm Hindistan’ı Nasıl Daha Hindulaştırıyor. Tanrı Piyasası, ekonomisi günden güne büyüyen günümüz Hindistan’ında etkisi giderek artan “devlet-ibadethane ortaklığı”nın bir sonucu olarak, özellikle “üst orta-sınıflar” arasında yükselişe geçen Hinduizm’in etkilerini ve yapısını ele alıyor. Modernist yaklaşımın “gelir ve refah seviyesi yükseldikçe insanların düşünüş tarzının daha rasyonelleştiği ve daha sekülerleştikleri (laikleştikleri)” tezi özellikle 1990’lar

okumak için tıklayınız

Bir Mikro Siyasal Alan İncelemesi- ?Denizli’de Politik Haritalar ve Eğilimler*? – Mehmet Emin Kurnaz

Laodikya yayınevi tarafından geçtiğimiz ay basılan ?Denizli?de Politik Haritalar ve Eğilimler? başlıklı çalışmasına dair Güney Çeğin ile bir röportaj gerçekleştirdik. Halikarnas Kitapevi?nde bir araya geldiğimiz Güney Hoca, içilen çayların ve hoş sohbetin ardından bizlere, geçtiğimiz ay raflarda yerini alan çalışmasını anlattı. Siyasetin arka planını teşkil eden sosyolojik yapılara dair bir mikro alan çalışması olan bu

okumak için tıklayınız