Torunuma Yunan Mitleri (Evren, Tanrılar, İnsanlar) – Jean-Pierre Vernant

9 Ocak 2007’de doksan üç yaşında ölen Jean-Pierre Vernant, XX. yüzyılın yetiştirdiği en büyük Antikçağ tarihçisiydi. Ve benim dostumdu. Sorbonne’un merdivenlerinde gizli gizli ince purolarından tüttürdüğümüzü, Malamoud’un Eski Hint seminerlerinde yanyana oturup fısır fısır physis konuşmamızı, o müthiş kahkasını, babacanlığını ve samimiyetini unutamayacağımı biliyorum. Ama bütün bunlar Eski Yunan’a bakışımızı kökten değiştiren bu büyük adamı

okumak için tıklayınız

Thomas Paine (Ortak Akıl, İnsan Hakları ve Tarımsal Adalet)

“Dünyayı yeniden başlatacak güç ellerimizdedir” -Thomas Paine- Thomas Paine’in ölümünün iki yüzüncü yılında yayımlanan bu metinler, politik düşüncede özgürlük için ortaya atılmış en etkili argümanlardan ikisi olarak günümüze kadar gelmiştir. Ortak Akıl, Paine’in Amerikan Devrimi’ni desteklemek için yazdığı bir kitapçıktır. Kendine özgü ve sade tarzı sayesinde bütün kolonilere söndürülmesi imkansız bir yangın gibi yayıldı ve

okumak için tıklayınız

Kendini bilen insan – İsmail Gezgin

?Mutluluk, güzellik ve esenlik elde etmek için kişinin sadece reklamı yapılan ürünlerde cisimleşen doğal mükemmelliği satın alması gerekir. Bu mit etrafında yeni pazarlar geliştirilip; yeni yaşam ve tüketim biçimleri yaratılıyor.? A. Melucci Deriyle çevrelenmiş bir bedenin içinde başlayan biyolojik yolculuk, doğumla yasanın ruhsal dünyasına taşınır. Ruhunun sınırlarını çizen bedeninin üst üste ?yaşam? hücreleriyle kaplandığı

okumak için tıklayınız

?İnsanlık komedyası?nın göğe açılan kapısı – Burcu Bayer

“Bir Goriot Baba her gün yazılabilir ama Séraphita gibi bir yapıt bir ömürde ancak bir kez ortaya çıkar.” Balzac?ın karakterleriyle dolu bir salon düşünün. Goriot Baba kızlarının saadeti için çırpınıyor, kızlarıysa hiç oralı değil, Madame Vauquer?nin pansiyonerleri bir masanın etrafında oturmuş sohbet ediyorlar, ötede Felix ile Henriette uzun bir sessizliği paylaşıyorlar, Eugenie Grandet taşra sıkıntısını

okumak için tıklayınız

Televizyon Öldüren Eğlence / Gösteri çağında kamusal söylem – Neil Postman

Televizyon bir cazibe merkezi olarak hayatımızın baş köşesine oturdu. Yirmi dört saat yayın yapan kanallarda tam bir görüntü sarhoşluğu yaşıyoruz. Alışkanlıklarımız, konuşma biçimimiz, ilişkilerimiz televizyona endekslendi sanki. “Eğlenceli”, “renkli” bir hayat yaşamaya başladık. Resmi ideolojinin yasaklıları, toplum kıyısında yaşayanlar bütün “giz”leriyle evlerimizde artık. Kameralar pervasızca mahremiyetimizin en ücra köşelerine giriyorlar. Şiddetin bütün türleriyle tanıştık. “Reality

okumak için tıklayınız

Türkçe Şiirin ?Kapı Bekçisi?nin Paralaksı – Bora Erdağı

Terry Eagleton?un özyaşam öyküsünü anlatmayı denediği bir kitabın adı Kapı Bekçisi. Eagleton kitabında kendisiyle birlikte İrlandalı olmanın, yoksulluğun, Katolikliğin ve her şeye rağmen varolma mücadelesinin sınırlarını ifade eder. Bunu her zamanki gibi trajediden daha ziyade ironiye yatkın diliyle gerçekleştirir. Kapı Bekçisi?nin kaderi Marksist kültüralist ve estet Raymond Williams?la tanıştıklarında çoktan değişmeye başlar… Williams herkese ve

okumak için tıklayınız

Mekân Toplum ve Siyaset Üzerine – Editörler: Aysun Koca, Esra Kaya, Çare Olgun Çalışkan, Gürkan Akgün

?Mekân? konusunda giderek daha çok kelâmın edildiği bir dönemi yaşıyoruz. Çünkü özellikle 2000?li yılların sonrasında mekân ülkenin temel ekonomi politikalarının merkezine yerleşerek bir sermaye biriktirme aracı haline geldi. Kentlerin bizzat kendisinin pazarlandığı, birbiriyle yarıştırıldığı bir dönem elbette ki, daha da keskinleşen eşitsizlik biçimlerini beraberinde getiriyor. Yıllardır oturduğumuz evimiz, sokağımız, okulumuz, hastanemiz, mahallemiz, kentimiz, köyümüz, derelerimiz,

okumak için tıklayınız

Gözetim Çalışmaları – David Lyon

David Lyon’un eseri; kapsamı, dengesi ve berraklığıyla en içten saygımızı ve takdirimizi hak ediyor. Şayet gözetim üzerine tek bir metin okumak zorunda bırakılsaydık, tereddütsüz bu kitabı seçerdim. -Ursula M. Franklin, Toronto Üniversitesi- Yeni yeni filizlenen gözetim çalışmaları alanına anlaşılır bir dille yazılmış, kapsamlı ve dengeli bir giriş. Verilen kesin (ve fazlasıyla sağlam) yanıtlar oldukça etkileyici.

okumak için tıklayınız

Kentsiz Kentleşme / Yurttaşlığın Yükselişi ve Çöküşü – Murray Bookchin

Bugün, insan ilişkilerinin ayrışmaya başladığı bir dünyada yaşıyoruz. Akıl bedenin, düşünce maddenin, birey topluluğun, klent kuşakları kentlerin, kentler kırsal kesimin, insanlık ise “vahşi ve yola getirilmesi güç” olarak görülen doğanın karşısında yer alıyor. Böylesi “yoksun” bir noktaya evrilmemizde en büyük pay sahibi olan ulus-devlet ise artık totaliter bir karaktere bürünmüş durumda. Politika, kentsel ve katılımcı

okumak için tıklayınız

“Yav İşte Fabrikalaşak” / Anadolu Sermayesinin Oluşumu: Kayseri-Hacılar Örneği – Kurtuluş Cengiz

?Günücülük. Yani azim etmek. Azim etmek, yani mücadele etmek. O hedefe ben de varacağım demek… Günücülükte adam, ?Ağabey onun var benim niye olmasın ya! Ben de çalışırım. Benim neyim eksik. Düşünürüm, koşarım, kovalarım, çalışırım!? der – ve neticede Hacılarlı?da bu var.? ?Afrika?daki adamları internet?ten, sanayi odalarından, ticaret odalarından oralardaki bizim Türk ataşelerinden buluyoruz… Ben Cezayir?e

okumak için tıklayınız

Toplumsal Hareket Algımız ve Gezi Direnişi – Yavuz Yıldırım

Toplumsal hareketler, Türkiye?de çok fazla önemsenmeyen ve her zaman kurumsal muhalefetin arkasında kalmış bir alan. Partinin ya da sendikanın öncülüğünde yürütülecek muhalefetin daha etkili olacağına olan inanç ya da bunun tarihsel birikimi ile hareketler, sadece kurumsal olana destek vermekle yükümlü bir alt-alan olarak görüldü. Sadece toplumsal mücadele tarihimizde değil akademik çalışmalarda da bu alanı çok

okumak için tıklayınız

Toplumsal Düzenin İnşası (Polis Erkinin Eleştirel Teorisi) – Mark Neocleous

Kimse işçi olmayı kolayca kabul etmedi, gönüllü olmadı, rıza göstermedi. İnsanlar arasındaki ilişkilerin şeyler arasındaki ilişki haline dönüşmesinin hem kendisi hem de doğrudan sonucu ücretli emek kategorisinin olağanlığın ve sıradanlığın ardına itilmesi olmuştur. Bununla beraber polisin tarihsel işlevi de görünmez kılınmıştır: Sermayenin toplumsal iktidarının ve ücret biçiminin yerleştirilmesi için devlet adına gerçekleştirilen muazzam ölçekli polis

okumak için tıklayınız

Türk ve Yunan Romanlarında “Öteki” ve Kimlik – Herkül Millas

Herkül Millas’ın iki ülke ilişkilerini ele alan “Türk ve Yunan Romanlarında Öteki ve Kimlik” adlı yapıtı, Türk edebiyatının çeşitli safhalarında Yunan/Rum kimliğine biçilen kaftanı etüd ediyor. 450’ye yakın edebi eseri inceleyerek hazırlanan bu tez çeşitli siyasi/sosyal huzursuzluklara atmosfer yaratan edebi iletişim ağını gözler önüne seriyor. ‘Öteki’ ve ‘kimlik’ kavramlarını siyaset sosyolojisi ve edebiyat sosyolojisi disiplinleri

okumak için tıklayınız

Sefiller Kervanı – Tasos Avgerinos

Tasos Avgerinos’un ‘Sefiller Kervanı’ adlı öyküler kitabı, ekim 2007 tarihinde, Evrensel Basım Yayın?dan çıktı. 1945 doğumlu olan yazar, Muğlalı bir göçmen ailenin çocuğu. Atina’da yaşıyor. 12 öykünün yer aldığı kitap için, çevirmen Rıza Özlütaş, Önsöz’de mübadillerin neler çektiğini, haliyle de öykülerin nasıl oluştuğunu şöyle anlatıyor: ‘Resmi tarih, Kurtuluş Savaşı sırasında Yunanlıların denize döküldüğünü yazar ve

okumak için tıklayınız

Papağan Teoremi – Denis Guedj

( * ) 2010 yılında kaybettiğimiz Denis Guedj, Bilim tarihi profesörüydü. 1940 Cezayir doğumlu Guedj, matematiği yetişkinler ve gençler için anlaşılır hale getirmek için günlük gazetelerde köşe yazarlığı yapmıştı. Bu kadarla da yetinmedi, çok sayıda romanda yazdı. Fransa’da satış rekorları kıran, yirmi dile çevrilen ‘Papağan Teoremi’, romanları arasında en önemlisiydi. ‘Papağan Teoremi’, bir zamanlar Türkiye’de

okumak için tıklayınız

Sintinenin Dibinde (T. C.’nin Hukuksal Öyküsü) – Emin Karaca

İtalyanca “Sentina” kelimesinden türemiş bir denizcilik terimi olan “Sintine”; gemilerin deniz yüzeyinin çok altındaki, havasız, karanlık bir yeri. 1938 yılı yazında; Nâzım Hikmet ve Hikmet Kıvılcımlı gibi sivil Komünistlerle, bir grup bahriyeli er ve erbaş, Donanmanın amirallik gemisi Yavuz’un sintinesinin dibine indirildi. Güya; “Astı üste itaatsizliğe sevk ve tahrik” ederek, Donanmada isyan çıkarmak istemişlerdi. Çok

okumak için tıklayınız

Popüler Kültürden TV Sömürgesine – Ahmet Oktay ‘Nerede bir gösterge varsa, orada ideoloji de vardır.’ Voloşinov

‘Nerede bir gösterge varsa, orada ideoloji de vardır.’ Voloşinov’a ait bu cümle, Bütün Eserleri’nin bu dördüncü cildinde bir araya getirdiğim kitapların öngördüğü amacı yeterince özetliyor. Adı geçen yapıtlarda, yazılı ve görsel basında yayımlanan çeşitli ürünlerde sunulan içeriğin nasıl bir anlamlamaya yol açtığını ve bu anlamlandırmanın izleyicileri doğrudan doğruya egemen sınıfların bakış ve düşünce açısına uyumlandırmayı

okumak için tıklayınız

Rızanın İmalatı (Kitle Medyasının Ekonomi Politiği) – Edward S. Herman, Noam Chomsky

“Rızanın İmalatı” medya analizinde çığır açmış bir başyapıttır. Kitle medyası ile gündelik ilişki içinde olan ve kurulu düzenin karmaşık, çok yönlü ve yoğun propaganda bombardımanına maruz kalanlar için aydınlatıcı bir başucu kitabıdır. Aynı zamanda, iletişim akademisyenlerinin, mesleki olarak medya alanında konumlanma perspektifine sahip öğrencilerin ve medya çalışanlarının yüzleşmesi gereken temel bir başvuru kaynağı ve ders

okumak için tıklayınız

Türkiye’de ve Dünya’da Orhan Kemal – Svetlana Uturgauri

Orhan Kemal (1914-1970) yalnız kendi ülkesinde değil, ülke sınırlarının çok ötesinde de tanınmaktadır. Orhan Kemal, Sovyetler’de de çok iyi tanınan bir yazardır. Bu Türkiye yazarının ilk seçme öyküleri, Moskova’da 20 yıl önce yayınlanmıştır.(1) Onun yazdıklarını şimdi Azerbaycanlılar, Ukraynalılar, Gürcüler, Kazaklar, Latviyalılar ve Özbekler de kendi dillerinde okuyorlar. Orhan Kemal’in yapıtlarında, bugün yaygın olan yabancılaşma sorununa

okumak için tıklayınız

Leyla Erbil hayatını kaybetti

Usta yazar Leyla Erbil, uzun zamandır tedavi gördüğü Balat Hastahanesi’nde hayatını kaybetti. Balat Hastanesi’nde yoğun bakımda uyutulan edebiyatçı, yazar Leyla Erbil hayatını kaybetti. Erbil’in cenazesi Levent Camiî’nden kalkacak. Yazar, kalp rahatsızlığı nedeniyle kış aylarından beri hastanede tedavi görüyordu.

okumak için tıklayınız