8 Ağustos 2026

Kategori: Ekonomi

Marx’ın Emek Değer Teorisi – İsaak İllich Rubin

?Eşyanın kişileşmesi? sürecinin sadece ?insanlar arasındaki üretimin maddîleşmesi? sürecinin sonucunda anlaşılabileceğini kavrayamayan vulgar iktisatçılar, eşyanın toplumsal niteliklerini (değer, para, sermaye, v.s.) bizzat sermayenin kendisine ait doğal nitelikler olarak düşünmüşlerdir. Eşyanın toplumsal nitelikleri, değer, para, v.s. eşyaya ?bağlanmış? beşerî ilişkilerin bir ifadesi olarak değil de, bizzat eşyanın kendisinin sahip olduğu ve doğal-teknik nitelikleriyle ?doğrudan birbirine geçen?

devamını oku

Türkiye İktisat Tarihi (1908 – 2007) – Korkut Boratav

“Her şeyden önce belirtilmesi gereken nokta, kitabın dönemlemesinin, şimdiye kadar hiçbir eserde rastlanmadık ölçüde iktisadi kıstaslara dayanması ve dolayısıyla iktisat-siyaset diyalektiğinde, yazarın iktisada ağırlık veren görüşüyle fevkalade tutarlı olmasıdır. Değerli araştırmacı Korkut Boratav’ın kitabı, Türkiye ekonomisinin nereden geldiği ve nereye gittiği konusunda derin düşünmek isteyenlere bir rehber olarak önerilir ve üniversitede ders kitabı olarak okutulması

devamını oku

Finansallaşma ve Kapitalizmin Krizi – Costas Lapavitsas

2007 yılında ABD ikinci kalite ipotek kredileri piyasasında borçların geri ödenmemesiyle patlak veren kriz, IMF ve Dünya Bankası eliyle son 30 yıldır gelişmekte olan ülkelere dayatılan neoliberal finansallaşma ve serbestleştirme politikalarının etkisiyle hızla genel bir ekonomik krize dönüştü. Yaşanan bu süreci Marksist ekonomi politiğin bakış açısıyla ele alan akademisyenlerin yazılarından oluşan bu seçkide, krizin tarihçesi,

devamını oku

İstanbul ve Anadolu’dan Sınıf Profilleri – Korkut Boratav

Türkiye’de gelir dağılımının 1977-1988 arasında “dramatik” bir değişim geçirdiğini makroekonomik bulgulardan biliyoruz. Peki bu gelişmeler halk sınıflarının günlük yaşamına nasıl yansıdı? Farklı sınıf ve katmanlar olumsuz ekonomik koşullarda kendilerini nasıl savundular; ideolojik ve politik tavırları nasıl, hangi yönde etkilendi? Bu kitap, 1991-1992 tarihleri arasında İstanbul’un halk semtlerinden ve Anadolu köylerinden sınıf profilleri çıkarıyor ve bu

devamını oku

Tarım ve Kırsallıkta Dönüşüm – Politika Transferi Süreci / AB ve Türkiye – Gökhan Günaydın

“Cumhuriyeti izleyen altmış yıl boyunca Türkiye tarımı, esas olarak ülke içindeki toplumsal güç dengeleri tarafından ve bunların siyasi iktidara, dolayısıyla politikalara yansıma biçimleri tarafından belirlendi. Şüphesiz, dünya ekonomisinden ve uluslararası siyasetten kaynaklanan kısıtlar, koşullar tarımı da etkiledi. Ancak, tarımın, köylülüğün ve kırsal nüfusun kaderini bu dışsal kısıtlara teslim etmemek, daima siyasi iktidarların ana çabalarından biri

devamını oku

Türkiye’de Devletçilik – Korkut Boratav

Türkiye?nin yirmi birinci yüzyıl iktisat tarihini inceleyecek olan geleceğin araştırıcıları, 2005?te bir maliye bakanının “Sümerbank?ı bitirdik; tarihe gömdük.” diye övündüğünü yazacaklardır. Kimi araştırıcılar, 1980?den bu yana Türkiye?nin bilinçli olarak bir “kurumlar mezarlığı”na dönüştürüldüğünü; o yıllarda Türkiye?yi yöneten kadrolarca gerçekleştirilen bu uygulamaların, biraz da Cumhuriyet?in ilk çeyrek yüzyılının kurumlaşma tarihine duyulan tepkiyle, hatta nefretle bağlantılı olabileceğini

devamını oku

Bir Krizin Kısa Hikayesi – Korkut Boratav

Bir Krizin Kısa Hikayesi adlı bu kitap, emperyalizmin ve egemen sınıfların yol açtığı ve yönlendirdiği bir kriz hikâyesi anlatıyor. Başkaları, bunu tamamlayan veya bununla çelişen hikâyeler de anlatabilirler. Kapitalizmi son seksen yılın en kapsamlı ve en derin krizine sürükleyen süreçler ve dinamikler, sosyal bilimlerin çeşitli disiplinleri tarafından “hikâyeler”in ötesini kavramayı hedefleyen araştırmalarla incelenecek; aydınlatılacaktır. Tek

devamını oku

Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sermaye 1854-1914 – V. Necla Geyikdağı ‘Bir Hasta Adamın ve Bir Hastalığın Hikâyesi…’

V. Necla Geyikdağı ?Osmanlı Devleti?nde Yabancı Sermaye?de, Osmanlı?nın kapitalizmin ilk küreselleşme sürecine nasıl dahil edildiğini anlatıyor. Geyikdağı bunu, söz konusu sürece dair istatistiklerden yararlanarak, yerel ekonominin tarihsel yapısına odaklanarak ve devlet adamları ile aydınların iktisadi zihniyetini inceleyerek yapıyor. Çalışma bu yönleriyle, Osmanlı İmparatorluğu?ndaki doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını ayrıntılı bir biçimde irdeliyor. Feroz Ahmad?ın sunuşuyla yayımlanan

devamını oku

Türkiye’de Kentsel Rant / Devlet Mülkiyetinden Özel Mülkiyete – Menaf Turan

Türkiye?de kentleşme ve kentsel gelişme süreci 1980?den sonra küreselleşme söylemleriyle farklı bir nitelik kazanmıştır. Ulusal ve yerel düzeyde özelleştirme uygulamalarının başlaması ve yaygınlaşması, bir yandan kamu yararı-bireysel yarar tartışmalarını alevlendirmiş; bu arada, özelleştirilen kuruluşlara ait arsalar önemli bir rant alanı haline gelmiştir. Öte yandan, başta kıyılar, ormanlar ve milli parklar olmak üzere doğal varlıkları, tarihi

devamını oku

Küresel Krizin Anatomisi – Hayri Kozanoğlu

?Küresel Krizin Anatomisi?, Hayri Kozanoğlu?nun BirGün gazetesinde yayımlanan köşe yazılarını bir araya getiriyor. Kitabın ?Sunuş? kısmında, küresel krizin genel bir panoramasını çizen Kozanoğlu, devamındaki yazılarında da, bunalımı çok boyutlu bir bakışla irdeliyor. Krizin henüz başlarında bulunduğumuzu savunan yazar, 2007 krizinin, kapitalist küreselleşmenin ilk buhranı olduğunu ve etkisinin daha uzun süreceğini söylüyor. Kozanoğlu?nun yazıları, muazzam şiddetiyle

devamını oku

Marx’ın Değeri Ölçülebilir mi? /1988-2006 Türkiyesi için Ampirik Bir İnceleme – Yiğit Karahanoğulları

1988-2006 Türkiyesi İçin Ampirik Bir İnceleme? olan ?Marx?ın Değeri Ölçülebilir mi??de, Marksist değer kategorilerinin ampirik tahlilini yapıyor. Kitabın isminde dile getirilen soruya ?evet? yanıtını veren Karahanoğulları, değer kategorilerini Türkiye ekonomisi için ölçüyor ve bu ölçümlerden hareketle, Türkiye?nin yakın dönem geçmişinde kriz dinamiklerine ilişkin yorumlar üretiyor. Çalışmasına, ?değer nedir?? sorusunun iktisat bilimi için anlamını sorgulayarak başlayan

devamını oku

Bir Bilim Olarak İktisat Tarihinin Doğuşu – Orhan Kurmuş

Orhan Kurmuş, ilk baskısı 1982 yılında yapılan ?Bir Bilim Olarak İktisat Tarihinin Doğuşu?nda, iktisat tarihinin bir bilim dalı olarak nasıl ortaya çıktığını irdeliyor. Kurmuş, 1830?lardan 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan zaman dilimine yayılan ve literatürde İngiliz Tarihçi Okulu olarak geçen düşünce okulunu oluşturan isimlerin, iktisat bilimi ve yöntemi konularındaki görüşlerini açıklıyor ve bu isimlerin, bir

devamını oku

Karl Marx / Kapital (Yeni Başlayanlar İçin) – David Smith

‘Ne? Das Kapital’i okumak mı?’ Bunu yapmak için Einstein’ın beynine ve peygamber sabrına sahip olman gerekir. Bu doğru değil. Bu komik, ele avuca sığmaz, çok yönlü ve zengin içerikli kitapta, David Smith ve Phil Evans çok zengin resimlerle, yalın bir dil kullanarak, Karl Marx?ın Das Kapital?ini anlaşılması zor kitaplar listesinden çıkardılar. ?Kapital ? Yeni Başlayanlar

devamını oku

Kriz ve… / Toplum, İnsan, İdeoloji, Ekonomi – Ahmet Alpay Dikmen, N. İlter Ertuğrul

Sunuş / Ahmet Alpay Dikmen Bu GETA?nın gerçekleştirdiği ilk panel. ?Gelişme, Toplumsal Araştırma ve Uygulama Merkezi?, kısa adıyla ?GETA? 1970?lerde kurulmuş bir merkez. 80?lerden sonra pek çalışamamış. Son 5 yıldır GETA?nın başkanlığını ben yürütmekteyim. Akademisyen arkadaşlarımız bilir; odalarına ulaştırılan ?Tartışma Metinleri?, GETA tarafından çıkartılıyor. Metin Özuğurlu arkadaşımızın büyük emeği ile başladı ve arkasından genç meslektaşlarımız

devamını oku

Türkiye’de Devletin Toprak Üzerinde Örgütlenmesi – Nuray Ertürk Keskin

Çeyrek yüzyıldır uluslararası sermayenin hareketliliğine uygun olarak devlet biçimleri köklü bir dönüşüme uğruyor. Ulus-devlet sınırlarını aşan örgütlenmeler bir yandan küresel ölçekte merkezileşme sağlarken, öte yandan yerel özerklik talebiyle ulusal bütünlüğü ortadan kaldırıyor. Bu karmaşık siyasal coğrafyada toprak üzerindeki kurumlaşmanın yeniden düzenlenmesi yakıcı bir önem taşıyor. Türkiye?de Devletin Toprak Üzerinde Örgütlenmesi, içinden geçtiğimiz bu değişim sürecini

devamını oku

Keynes’e Karşı Marx – John Eaton

(*) John Eaton?ın ilk olarak 1951 yılında yayımlanan Keynes?e Karşı Marx kitabı altmış yıl sonra Türkçede.Uzunca bir gecikmeyle de olsa kitabın yayımlanmasındaki zamanlama kuşkusuz son derece isabetli. Kapitalizmin üretim anarşisine dayalı yapısı itibarıyla dalgalanmalara açık olduğu, her büyük genişleme döneminin şiddetli bir krize ve daralmaya gebe olduğu yaklaşık yüz elli yıl önce Marx tarafından dile

devamını oku

100 Soruda Ekonomi Elkitabı / Türkiye Ekonomisinden Örneklerle – Sadun Aren

Sadun Aren?in, iktisada giriş niteliğindeki ?100 Soruda Ekonomi Elkitabı?, tüketim konusundan başlayarak, işsizlik, kalkınma ve sanayileşmeye kadar, ekonomi alanındaki temel kavramları açıklıyor. Anlatımını, Türkiye ekonomisinden örneklerle de besleyen Aren?in çalışması, duru ve anlaşılabilir üslubuyla da dikkat çekiyor. Aren?in, ilk baskısı kırk yılı aşkın bir süre önce yapılan kitabı, aradan geçen süre içinde birçok baskı yaptı.

devamını oku

Kentsel Çelişki ve Siyaset / Kapitalist Kentleşme Süreçlerinin Eleştirisi – H. Tarık Şengül

H. Tarık Şengül ?Kentsel Çelişki ve Siyaset? başlıklı elimizdeki eserinde, kapitalist kentleşme süreçlerini eleştirel bir bakışla inceliyor. İşlediği konuyu, siyasal iktisat perspektifiyle ele alan Şengül, toplumsal çelişkilerin en yoğun yaşandığı kentlerde; çalışan sınıfların ve ezilen kesimlerin kentsel kaynaklardan neden pay alamadıklarını, kendi yaşamlarına ilişkin kararlarda neden söz sahibi olamadıklarını ve kendi kimliklerini kent mekânında neden

devamını oku

Türkiye’de ve Dünyada Ekonomik Bunalım 2008-2009 – Bağımsız Sosyal Bilimciler

Bağımsız Sosyal Bilimciler?in bu çalışması, dünyada ve Türkiye?de 2008-09?da yoğunlaşan ekonomik bunalıma odaklanıyor. Çalışma, sunuşu izleyen sekiz bölümden oluşmaktadır. İkinci Bölüm?de Türkiye?de halk sınıflarının güncel yaşam koşulları ile ilgili gözlem ve değerlendirmeler yer almıştır. Üçüncü Bölüm?de 2007-09 küresel bunalımı için bir analiz çerçevesi verilmektedir. Söz konusu küresel bunalımı, asli ve yapısal nedenleri ile değil, bunların

devamını oku

Kapitalizmin Krizi / 2008 Krizinin Eleştirel Bir Çözümlemesi – Mustafa Durmuş

2008 yılı başlarında ABD?de konut kredisi piyasasında yaşanan sorunlar ile birlikte konuşulmaya başlanan küresel kriz, Eylül ayında dev finansal kuruluşların iflası ile hızla bütün bir sistemi etkisi altına almıştır. Krizin bu kadar hızlı ve güçlü bir şekilde tüm dünya ekonomilerini etkisi altına almasında, başta ABD olmak üzere, yaklaşık son yirmi yılda yaşanan finansallaşma olgusunun önemli

devamını oku