Kategori: Makaleler

Nedir Bu Yaz Kitabı Dedikleri – Elif Şahin Hamidi

Yaz geldi çattı… Kimileri tatil hazırlıklarına çoktan başladı bile. Bu hazırlıklar arasında, “şöyle deniz kenarında okunacak birkaç kitap” seçmek de var elbet. Ve bu konuda gazete kitap ekleri ya da hafta sonu ekleri her sene olduğu gibi okurlara yön göstermek adına “bu yaz ne okumalı?” başlığı altında yine listeler yayımlayacaklar. İyi ama nedir bu yaz

okumak için tıklayınız

Guernica – Eduarda Galeano

Guernica Paris, 1937 ilkbaharı: Pablo Picasso uyanır ve okur. Atölyesinde kahvaltı ederken gazetesini okur. Fincanındaki kahvesi soğur. Alman Hava Kuvvetlerine bağlı uçaklar Guernica şehrini yede bir etmiştir. Nazi uçakları üç saat boyunca alevler içindeki şehirden kaçanları takip etmiş ve makineli tüfek ateşiyle öldürmüştür.

okumak için tıklayınız

Âdem ve Havva zenci miydi? – Eduarda Galeano

Renk cümbüşüne doğru yolculuk Âdem ve Havva zenci miydi? İnsanın, dünyanın dört bir yanına doğru çıktığı yolculuk Afrika’dan başladı. Büyükbabalarımız gezegenin fethini oradan başlattılar. Farklı yollar beraberinde farklı kaderleri getirdi ve güneş de renk ayrımı işini üstlendi. Bugün, dünyanın gökkuşağını oluşturan kadınlar ve erkekler olarak bizlerin gerçek gökkuşağından fazla rengimiz var; ancak hepimiz Afrika kökenli

okumak için tıklayınız

Saraya karşı bulvar – Marshall Berman

I. Nikolas devrinde Petersburg: Saraya karşı bulvar Aralıkçıların ezilmesiyle başlayıp Sivastopol’daki askeri fiyaskoyla son bulan l. Nikolas’ın saltanatı (1825-1855) modern Rusya tarihinin en karanlık devirlerinden biridir. Nikolas’ın Rus tarihine yaptığı en kalıcı katkı, gizli Üçüncü Bölüm tarafından kontrol edilen ve Rusya’da hayatın her alanına sızabilen, Rusya’yı Avrupalıların muhayyilesinde bir “polis devletinin” en tipik örneği haline

okumak için tıklayınız

Benim Dinim Daha Beyaz Yıkar – Mine G. Kırıkkanat

Benim Dinim Daha Beyaz Yıkar / Haça Tapmayan Hıristiyanlar Katharların kitabı, İncil’in yeni bir yorumudur. Ortaçağda (bazı ülkelerde şimdi bile), “laik” bir toplum kavramı hayal bile edilemezdi. Ve Batı dünyasında yaşamın bir temeli sayılan, ötekinin dinine saygı, “hoşgörü” kavramı o dönemde, kısıtlı olarak Oksitanya ve Arap İspanyasının dışında hiçbir yerde yoktu. Hıristiyan ülkelerde herkes hükümdarın

okumak için tıklayınız

Hayvan-Dışı Canlılarda Algı, Hafıza, Bilinç ve Zekanın Bilimsel Analizi

İnsanlar çok uzun yıllardır etraflarını kendi normlarına göre tanımlamaya çalışmışlardır. Örneğin canlıları taksonomik gruplara ayırıp, türlere bölmeye çalışmışızdır ve çalışmaktayız. Türler ve taksonomik birimler, insan yapımı sistemlerdir; doğada karşılıkları bulunmaz. Bu, sadece bizler tarafından konulmuş bir kategorizasyon mekanizmasıdır. Bizim sınıflandırmalarımızın doğa için herhangi bir anlamı yoktur. Taksonomiye gücünü veren evrimsel biyoloji, aynı zamanda bize biyoloji

okumak için tıklayınız

Hasta Tutsak Aynur’un Yeşil Yaprağı – Adil Okay

Aynur Epli, “Özgürlük ve Eşitlik” talebini yüksek sesle söylediği için 18 yıldır zindanda. İçeride büyümüş deyim yerindeyse. El yordamıyla yön tayin etmeye çalışmış. Daracık hücresinde eline geçen kitapları okumuş. Günde birkaç saat gökyüzüne bakma imkânı olmuş. Beraber olduğu koğuş-hücre arkadaşlarıyla paylaşmaya çalışmış bildiklerini. Onların kısa ömürlerinde biriktirdiklerinden beslenmeyi denemiş. Ne bir kurs görme imkânı bulmuş

okumak için tıklayınız

Elektrikli Yalanlar – Zafer Köse

Ödediğimiz elektrik paralarının epeyce bir kısmı, atmosferi ısıtmaya yarıyor. Üretildiği yerden tüketildiği yere ulaştırılana kadar elektriğin bir kısmı boşa harcanır. “Trafolarda indüksiyon” falan gibi teknik laflara girişmeden, kısaca ve kabaca, “yolda ısıya dönüşen enerji” diyelim. Santrallerde üretilen enerjinin %6’sı iç kayıp ve iç tüketime harcanmakta. Bu oran Avrupa normlarının biraz üzerinde.

okumak için tıklayınız

Zeki olmanın şaşırtıcı dezavantajları

‘Cehalet saadettir’ diye bir söz vardır. Yani zeki olmak mutsuzluk mu getirir? Bazı dahilerin yaşamından yalnızlık, öfke, bunalımın eksik olmadığı örnek verilir. Ünlü yazar Ernst Hemingway “Zeki insanların mutlu olduğuna pek rastlanmaz” diyordu. Eğitim sistemi akademik zekanın geliştirilmesi üzerine kuruludur ve bu da, sınırlılıkları bilinmesine rağmen, IQ yoluyla ölçülür. IQ seviyesini yükseltmek için insanlar epey

okumak için tıklayınız

Matematik korkusu nedir?

Akıldan hesap yapmak çoğu kişi için stres kaynağı olabilir. Bazı insanlarda sayı korkusu vardır. Sayılarla uğraşırken beyni felce uğratan nedir? Avuçlar terler, kalp atışı hızlanır, boğazınız kurur. Bazıları için insan içinde basit herhangi bir toplama-çıkarma işlemi yapmak bile büyük bir korkuya yol açabilir.

okumak için tıklayınız

Bursa Üzerine – Tamer Uysal

1 “Söz uçar yazı kalır.” (Latin Atasözü) Bir yazı çalışmasına başlarken, aklıma sıkça Aziz Nesin gelir. Usta “hangi ortamda yazarsınız” sorusunu “Bu ortam, yazacağım yazı türüne göre değişir” diye yanıtlıyor ve ekliyor: ” Çok ciddi bir yazı yazacaksam odamın kapısını ve pencerelerini sıkı sıkı kapatırım.” Bende de bir yazı konusu ortaya çıktıktan sonra biraz yürüyüş

okumak için tıklayınız

Bilim dünyası kadınların hakkını teslim ediyor mu?

İnternette dünyanın en ünlü bilim insanları diye bir arama yapacak olsanız, Galile, Einstein, Newton, Darwin, Stephen Hawking gibi isimler çıkıyor. Adı geçen birkaç kadından biri ise radyoloji biliminin kurucusu sayılan fizikçi ve kimyacı Marie Curie. Her iki dalda da Nobel Ödülü kazanmış olmasına rağmen, ikinci ödülünü aldığı 1911 yılında Fransız Bilim Akademisi’ne kabul edilmemişti. Geçen

okumak için tıklayınız

Vücut Kitle Endeksi (BMI) neden koca, şişko bir yalandır?

Şişman insanların sağlıklı kabul edildikleri zamanlar çok da eski değil. Doktorlar o zamanlarda aşırı zayıf insanlar için çok daha fazla endişeleniyorlardı; çünkü bu insanların çoğu yeterince kalori alamayacak kadar fakirdi. Ancak endüstriyel tarımın başlaması ve yiyeceklerin ucuz hale gelmesi, işlerin değişmesini sağladı. 2. Dünya Savaşı’ndan kısa bir süre sonra, çok fazla yemek yemenin de çok

okumak için tıklayınız

Çelik atına binmiş kızıl hafif süvariler: Bisikletçi işçiler – Horst Groschopp

“Almanya’nın sosyal demokrat bisikletçilerine, sporcu yoldaşlara! Kamu yaşamının tüm alanlarında işçiler ve partili yoldaşlar kendilerini düşmanlarından ayrıştıran bir tutum alıyor ve kendi öz, bağımsız örgütlenmelerinde birleşiyorlar. Biz bisikletçiler de bunun gerisinde kalmak istemiyoruz; bizler de işçi, müzik, jimnastik ve eğlence derneklerinin örneğinden yola çıkmak ve tüm Almanya’yı kapsayacak, değişik kentlerde şubelerini açabilecek bir dernek kurmak

okumak için tıklayınız

Yazı Yazmanın Bir Erdemi Olmalıdır – Müslüm Üzülmez

Aptal insanların çoğu şahsi menfaatlerinin ötesini düşünmeleri çok zor olduğundan kolayca kepazeliklere imza atarlar. Tigris Haber (Diyarbakır) gazetesinde, yayına başladığı günden beri imkân buldukça bana ayrılan köşede yazılar yazıyorum. Gazeteyi İstanbul’da olmam nedeniyle ancak internet ortamından, gazetenin Web sitesinden takip edebiliyorum.

okumak için tıklayınız

Bu dünyadan bir Vakur Kayador geçti… – Elif Şahin Hamidi

Çokça okuyan, araştıran, yazan, düşünen; düşündüklerini her daim dile getiren, eleştirilerini hiç sakınmayan gerçek bir aydındı Vakur Kayador… Sıradışı bir insandı, uyumsuz ve çokça muhalifti… Ayrıksı bir duruştu; hep vakur, hep yalnız ve hep devrimciydi… Bir üslup ve dil ustasıydı; yazarak var olanlardan… İnsanın kulaklarından silinmesi asla mümkün olmayan o etkileyici sesiyle Türkçeyi kusursuz bir

okumak için tıklayınız

Tarih Nasıl Yazılır?, Tarih ve Yerel Tarihçi – Müslüm Üzülmez

Tarih Nasıl Yazılır?, Tarih ve Yerel Tarihçi (Tarihle İlgili Okuduğum Kitaplar 1) Tarih, yerel ve sözlü tarih, tarihyazımı konularında daha önce birkaç kez değindiğim gibi değişik zamanlarda Diyarbakır ve çevre ilçelerden, köylerden mektuplar, iletiler alıyorum. Gelen mektup ve iletilerin çoğunda aileleri, aşiretleri, köyleri, ilçeleri veya geçmişte yaşanmış önemli mekân ya da olaylar hakkında sorular sorulmakta; bazen

okumak için tıklayınız

15 Haziran 1915 Beyazıt Meydanı: Darağacında 20 Ermeni Sosyalist – Erol Yeşilyurt

Geçtiğimiz yıl, Gezi İsyanı günlerinin önemli gelişmelerinden biri 15 Haziran 1915’de Beyazıt meydanında 20 Ermeni devrimci’nin asıldıkları yer olan Beyazıt meydanı ve Gezi Parkında Türkiyeli ve Ermeni sosyalist ve demokratların katılımıyla anılması oldu.

okumak için tıklayınız

İkinci Yeni’nin poetik politikası – Nuray Sancar

İkinci Yeni 1950’lerin ortalarında doğdu. Bir manifesto ile başlamadığı halde hem eleştirmenlerin şiiri kategorize etme çabasından hem de mensuplarının genel olarak şiir, özel olarak da kendi şiirleri hakkında bolca yazmış/konuşmuş olmalarından dolayı bir poetik anlayışın bayrağı oldu giderek. Bugün akımla özdeşleşen İkinci Yeni şairleri sadece şiirsel söylem, dil ve üslup, tematik yönelim bakımından değil aynı

okumak için tıklayınız

Çelik İşçileri – Zafer Aydın

Can Şafak; Haydarpaşa Sendikası, 1971 Cam Grevleri ve Büyük Grev’den sonra Çelik İşçileri kitabıyla emek tarihine ilişkin monografiler serisine yeni bir halka daha ekledi. Sosyal Tarih Yayınları’ndan çıkan kitabında Can Şafak, 1965’den 1980’e kadar Karadeniz’in şirin bölgesi Ereğli’de kurulu Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları (Erdemir)’nda içinde solun, devletin, sendikaların ve sermayenin yer aldığı uzun metrajlı

okumak için tıklayınız