Etiket: Batınilik

Takiyye Pratiğinin Modern Gizli Topluluklara Bıraktığı Etkiler: Kimlik Stratejilerinin Evrimi

Batınilik ve Takiyye Kavramının Kökenleri Batınilik, İslam tarihindeki çeşitli mezheplerin, özellikle Şiilik ve İsmaililik gibi akımların, inançlarını koruma ve yayma amacıyla geliştirdiği bir düşünce sistemidir. Takiyye, bu bağlamda, bireyin veya topluluğun inancını gizleyerek hayatta kalmasını veya tehditlerden korunmasını sağlayan bir strateji olarak tanımlanabilir. Bu yöntem, özellikle erken İslam döneminde, siyasi

OKUMAK İÇİN TIKLA

Hâkim bi-Amr Allah’ın Dürzilikteki Merkezi Konumu ve Tek Tanrı Anlayışının Dönüşümü

Dürzilik, 11. yüzyılın başlarında Fatımi Devleti’nde ortaya çıkan bir inanç sistemi olarak, İslam’ın İsmaili kolundan kaynaklanır. Bu sistemde Hâkim bi-Amr Allah, teolojik yapının temel taşıdır. 996-1021 yılları arasında hüküm süren bu Fatımi halifesi, Dürzi metinlerinde ilâhî bir varlık olarak konumlandırılır. Temel kaynak olan Hikmet Risaleleri’nde, Hâkim’in Tanrı’nın son tecellisi olduğu

OKUMAK İÇİN TIKLA

Batınilik’ten Nusayrilik’e Işık Kavramının Dönüşümü ve Gnostik Etkiler

Batınilik’in Işık Anlayışının Temelleri Batınilik, İslam’ın Şiî kollarından biri olarak, Kur’an ve hadislerin zâhir (dışsal) anlamlarının ötesine uzanan bâtınî (içsel) yorumlara dayanır. Bu yaklaşım, özellikle İsmâilîlik’te belirginleşerek evrenin ve ilahî hakikatin katmanlı bir yapıda olduğunu savunur. Işık, yani nûr, ilahî özün ilk tezahürü olarak kabul edilir ve mutlak varlığın yayılımını

OKUMAK İÇİN TIKLA

İki Geleneğin Gizem Merkezli Bilgi Anlayışı: Batıni İrfân ve Kabalacı Sod

Giriş ve Temel Kavramların TanıtımıBatınilik ve Yahudi Kabalası, her ne kadar farklı dini ve kültürel bağlamlardan doğmuş olsalar da, bilginin elde edilişi, mahiyeti ve aktarımı konusunda dikkate değer benzerlikler sergiler. Bu iki sistem de, zahiri ve herkesin erişimine açık olan bilginin ötesinde, deruni ve gizli bir bilgi katmanının varlığını kabul

OKUMAK İÇİN TIKLA

Karmatîler’in Komünal Düzeni ve İslam Toplumlarında Eşitlikçi Dönüşümün İzleri

Batınilik, İslam düşüncesinde Kur’an’ın içsel anlamlarını vurgulayan bir yaklaşım olarak, 8. yüzyıldan itibaren Şiilik’in İsmailiye kolunda belirginleşmiştir. Bu akım, özellikle Karmatîler aracılığıyla 9.-10. yüzyıllarda pratik bir toplumsal yapıya dönüşmüş ve Bahreyn merkezli bir komünal düzen kurmuştur. Karmatîler, Abbasî yönetiminin baskıcı vergi sistemine ve köle emeğine dayalı ekonomisine karşı, kolektif mülkiyet

OKUMAK İÇİN TIKLA