Etiket: Deleuze

Şizofreni ve Şizo-Analiz: Deleuze’ün Yeniden Tanımladığı İnsan Deneyimi

Şizofreninin Geleneksel Anlayışı Şizofreni, modern psikiyatride genellikle düşünce, duygu ve davranışlarda ciddi bozulmalarla karakterize edilen bir durum olarak tanımlanır. DSM-5 gibi tanı kılavuzlarına göre, halüsinasyonlar, sanrılar, düzensiz düşünce süreçleri ve sosyal işlevsellikte azalma gibi belirtiler şizofreninin temel özellikleridir. Bu geleneksel yaklaşım, şizofreniyi bir hastalık olarak sınıflandırır ve tedavi süreçlerini biyomedikal

okumak için tıklayınız

Deleuze’un Bedenler-Arası Kavramı ve Siborg ile Post-İnsan Etiği

Bedenler-Arası Kavramının Temelleri Deleuze’ün bedenler-arası kavramı, bireysel bedenlerin sabit ve izole varlıklar olarak değil, sürekli etkileşim ve akış içinde olan dinamik yapılar olarak ele alınmasını önerir. Bu kavram, bedenin sınırlarının geçirgen olduğunu ve diğer bedenlerle, teknolojilerle ya da çevresel unsurlarla ilişkiler aracılığıyla yeniden şekillendiğini vurgular. Deleuze, bedeni bir özne-nesne ikiliğinden

okumak için tıklayınız

Rizomun İzinde: Deleuze ve Guattari’nin Kavramıyla Modern Sosyal Hareketlerin Örgütlenme Dinamikleri

Rizom Kavramının Kökeni ve Özellikleri Gilles Deleuze ve Félix Guattari, “Bin Yayla” (Mille Plateaux) adlı eserlerinde rizom kavramını, hiyerarşik olmayan, ağ benzeri bir yapıyı tanımlamak için ortaya atar. Rizom, botanik bir terimden esinlenerek, kök sistemlerinin yatay ve bağlantılı büyüme biçimini ifade eder. Bu yapı, ağaçsal (arborescent) modellerin aksine, tek bir

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Fark Kavramı ve Biyoçeşitlilik Krizine Felsefi Yaklaşım

Fark Kavramının Ontolojik Temelleri Deleuze’ün fark kavramı, varlığın statik bir özdeşlikten ziyade sürekli bir oluş süreci olarak anlaşılmasını önerir. Geleneksel metafizikte, varlıklar sabit kategoriler ve özdeşlikler üzerinden tanımlanırken, Deleuze için varlık, farklılaşma süreçleriyle ortaya çıkar. Bu, biyoçeşitlilik krizine uygulanabilir; çünkü türler ve ekosistemler, sabit ve değişmez yapılar olarak değil, sürekli

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Olay Anlayışının Modern Flash Mob ve Viral Hareketlere Yansıması

Olay Kavramının Temelleri Gilles Deleuze’ün olay anlayışı, sabit bir varlık ya da öznel bir eylemden ziyade, bir durumun ortaya çıkışındaki dinamik süreçlere odaklanır. Olay, bir nesnenin ya da bireyin sabit bir özünden değil, farklı unsurların bir araya gelmesiyle oluşan bir karşılaşma ya da etkileşim ağından doğar. Bu bağlamda, olay statik

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Nomadik Özne Kavramı: Modern Toplumda Hareketliliğin Yeniden Tanımlanışı

Nomadik Özne ve Kimliklerin Akışkanlığı Deleuze’ün nomadik özne kavramı, bireyin sabit bir kimliğe bağlı kalmadan, sürekli yer değiştiren ve bağlamsal olarak yeniden şekillenen bir varlık olduğunu öne sürer. Geleneksel toplumlar, bireyi belirli rollere ve kategorilere sabitlerken, modern toplumun karmaşıklığı bu sınırları bulanıklaştırır. Nomadik özne, bu bulanıklık içinde sabit bir “benlik”

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Duyum Mantığı: Sanatta Yaratıcılık ve İfade Gücünün Temelleri

Duyumun Doğası ve Sanatsal Yaratım Deleuze’ün duyum mantığı, sanatın özünü anlamada duyusal deneyimin merkezi rolünü vurgular. Bu kavram, sanat eserinin yalnızca görsel ya da işitsel bir nesne olmaktan çıkarak, izleyicide fiziksel ve zihinsel bir tepki uyandıran bir güç alanı haline geldiğini öne sürer. Duyum, nesnel bir temsilden ziyade, öznel algının

okumak için tıklayınız

Pulp Fiction’ın Doğrusal Olmayan Anlatısı ve Klasik Hollywood Anlatısıyla İdeolojik Karşıtlıklar

Doğrusal Olmayan Anlatının Felsefi Temelleri Pulp Fiction’ın anlatı yapısı, zamanı kronolojik bir çizgiden kopararak parçalı ve döngüsel bir kurgu sunar. Bu yapı, Bergson’un süre (durée) kavramıyla ilişkilendirilebilir, çünkü süre, zamanın öznel ve akışkan doğasını vurgular. Bergson’a göre zaman, mekanik bir sıralama değil, bireyin bilinç akışında birleşen anların sürekli bir deneyimidir.

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Fark ve Tekrar Kavramlarının Metafiziğe Meydan Okuyuşu

Kimlik ve Özdeşlik Kavramlarına Karşı Çıkış Geleneksel metafizik, varlıkları sabit kimlikler ve özdeşlik ilkeleri üzerinden tanımlar. Bu anlayışta, bir şeyin ne olduğu, onun değişmez bir özüyle belirlenir ve farklılıklar bu özün türevleri olarak görülür. Deleuze’ün fark kavramı, bu statik yapıyı reddeder. Fark, bir şeyin başka bir şeyden ayrılmasını sağlayan yüzeysel

okumak için tıklayınız

Arzunun Makineleri: Tüketim Toplumunda İnsan İradesinin Dönüşümü

Gilles Deleuze ve Félix Guattari’nin “arzu makinesi” kavramı, modern insanın tüketim toplumu içindeki varoluşsal dinamiklerini anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Bu kavram, arzunun bireysel bir içgüdü olmaktan çıkarak toplumsal, ekonomik ve teknolojik ağlar tarafından yeniden şekillendirildiği bir süreci ifade eder. Tüketim toplumu, bireylerin arzularını sürekli bir üretim ve tüketim

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Farkın Ontolojisi: Bireysel Varlığın Eşsizliğini Anlamak

Varlığın Çoğulluğu ve Fark Kavramı Deleuze’ün farkın ontolojisi, varlığın sabit bir öz ya da evrensel bir kimlik tarafından tanımlanamayacağını öne sürer. Geleneksel metafizik yaklaşımlar, varlığı genellikle bir birlik ya da özdeşlik çerçevesinde ele alırken, Deleuze bu yaklaşımları reddeder ve varlığın çoğulluğunu vurgular. Fark, onun felsefesinde bir eksiklik ya da sapma

okumak için tıklayınız

Dijital Gözetim Çağında Deleuze’ün Kontrol Toplumu Kavramının Yeniden Değerlendirilmesi

1. Kontrol Toplumunun Temel İlkeleri Deleuze’ün kontrol toplumu, bireylerin fiziksel olarak kapatıldığı disiplin kurumlarından (hapishane, okul, fabrika) ziyade, sürekli ve yaygın bir izleme ile şekillendirildiği bir düzeni tanımlar. Bu düzen, bireylerin hareketlerini, seçimlerini ve etkileşimlerini kesintisiz bir şekilde modüle eden sistemlere dayanır. Kontrol toplumu, bireyleri sabit kategorilere hapsetmek yerine, onların

okumak için tıklayınız

Çağdaş Sanatta Deleuze’ün Oluş Kavramının İzleri

Varlığın Akışkanlığı Deleuze’ün oluş kavramı, varlığın sabit bir öz ya da tanımlı bir kimlik yerine, sürekli bir dönüşüm süreci olarak anlaşılmasını önerir. Bu, çağdaş sanatta, sanat eserlerinin ve sanatçıların statik bir çerçeveye hapsolmaktan ziyade, sürekli değişen anlamlar ve bağlamlar üretmesiyle yankılanır. Örneğin, performans sanatı, bir eserin yalnızca bir anlık deneyimle

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün İmmanens Düzlemi: Varlığın Hiyerarşisiz Ontolojisine Bir Yolculuk

Varlığın Eşdeğer Düzlemi Deleuze’ün immanens düzlemi, varlığın hiyerarşik bir düzen içinde örgütlenmediğini savunur. Geleneksel metafizikte, Platon’dan Kant’a kadar, varlık genellikle bir üst-aşkın ilkeye (örneğin, Tanrı, Idea ya da bilinç) bağlı olarak açıklanır. Ancak Deleuze, bu tür bir hiyerarşiyi reddeder ve varlığın, hiçbir dışsal ya da üstün bir otoriteye ihtiyaç duymadan,

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Kontrol Toplumları ve Foucault’nun Disiplin Toplumları: Bir Karşılaştırmalı Analiz

İktidarın Mekansal ve Zamansal Dinamikleri Foucault’nun disiplin toplumları, 18. ve 19. yüzyılın endüstriyel toplumlarında ortaya çıkan bir iktidar biçimini tanımlar. Bu modelde, iktidar fiziksel mekanlarla sıkı sıkıya bağlantılıdır. Hapishaneler, okullar, hastaneler, fabrikalar gibi kapalı kurumlar, bireyleri gözetim altında tutarak davranışlarını düzenler. Panoptikon modeli, bu dönemde bireylerin sürekli izlendiklerini hissetmelerini sağlayarak

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Arzu Kavramının Freud’un Libidinal Teorilerine Meydan Okuyuşu

Arzunun Yeniden TanımlanışıDeleuze, Freud’un libidoyu bireysel bilinçdışına ve cinsel dürtülere bağlayan yaklaşımını eleştirir. Freud, libidoyu bireyin içsel bir enerjisi olarak tanımlar ve bu enerjiyi ailevi çatışmalar (Oedipus kompleksi) ve bastırma mekanizmalarıyla ilişkilendirir. Deleuze ise arzuyu, bireyin ötesine uzanan, toplumsal ve maddi üretim süreçleriyle iç içe bir kuvvet olarak yeniden kurgular.

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Oluş Kavramı: Varlık ve Kimlikte Dinamik Dönüşüm

Oluşun Ontolojik Temelleri Deleuze’ün felsefesinde oluş, varlık felsefesinin temel bir unsuru olarak konumlanır ve geleneksel ontolojilerin statik yapılarını sorgular. Geleneksel yaklaşımlarda varlık, sabit bir özün ifadesi olarak ele alınırken, Deleuze bu kavramı sürekli bir süreç olarak yeniden yapılandırır. Fark ve tekrar gibi unsurları merkeze alarak, oluşu bir tür içsel dinamizm

okumak için tıklayınız

Deleuze’ün Fark ve Tekrar Kavramı Modern Çalışma Hayatının Monotonluğunu Nasıl Aydınlatır?

Zamanın Döngüsel Tuzakları Modern çalışma hayatı, zamanın lineer değil, döngüsel bir yapıda algılanmasına neden olur. Deleuze’ün “tekrar” kavramı, aynı eylemin sürekli yinelenmesi değil, her yinelemede fark üreten bir süreçtir. Ofis ortamlarında, fabrikalarda veya hizmet sektöründe çalışan bireyler, her gün benzer görevleri yerine getirir: e-postalar yanıtlanır, raporlar hazırlanır, üretim bandı döner.

okumak için tıklayınız

Joker’in Kaos Felsefesi ve Batman’le Çatışmasının Felsefi Temelleri

Joker’in Kaos Anlayışının Kökleri Joker’in kaos felsefesi, toplumsal düzenin kırılganlığına ve bireylerin ahlaki ilkelerinin çöküşüne olan inancını yansıtır. Onun dünyasında, düzen yalnızca bir yanılsamadır ve insanlar, baskı altında gerçek doğalarını ortaya koyar. Hobbes’un doğa durumu kavramı, bu bağlamda Joker’in vizyonuyla güçlü bir uyum sergiler. Hobbes, doğa durumunda bireylerin kendi çıkarları

okumak için tıklayınız

Dijital Gözetim ve Deleuze’ün Kontrol Toplumları: Bir Derinlemesine İnceleme

Gözetimin Yeni Biçimleri Deleuze, disiplin toplumlarından kontrol toplumlarına geçişi, Foucault’nun panoptikon modelinden farklı bir gözetim anlayışıyla açıklar. Disiplin toplumlarında bireyler, hapishane, okul veya fabrika gibi kapalı mekanlarda fiziksel olarak izlenirken, kontrol toplumlarında gözetim sürekli, akışkan ve bireyselleştirilmiş bir hale gelir. Dijital gözetim, bu geçişin en belirgin örneğidir. Akıllı telefonlar, sosyal

okumak için tıklayınız

Mito-Şizoanalizin Çok Yönlü Evreni

Gilles Deleuze ve Félix Guattari’nin mito-şizoanaliz yaklaşımı, modern düşünceye radikal bir müdahale olarak ortaya çıkar. Bu yaklaşım, birey, toplum ve kültür arasındaki ilişkileri yeniden düşünmek için disiplinler arası bir çerçeve sunar. Geleneksel psikanalizin sınırlarını zorlayarak, bireysel bilincin ötesine uzanan kolektif ve tarihsel süreçleri merkeze alır. Mito-şizoanaliz, mitlerin, arzuların ve toplumsal

okumak için tıklayınız

Deleuze ve Guattari’nin Kodlama Kavramının Çok Yönlü İncelemesi

Deleuze ve Guattari’nin “kodlama” kavramı, modern düşünce dünyasında disiplinlerarası bir perspektifle ele alınması gereken çok katmanlı bir kavramdır. Bu kavram, toplumsal düzenlemelerden bireysel bilinç süreçlerine, dilin yapısal işleyişinden sanatsal yaratım süreçlerine kadar geniş bir yelpazede anlam üretir. Kodlama, yalnızca bir düzenleme mekanizması değil, aynı zamanda güç ilişkilerinin, arzuların ve anlamların

okumak için tıklayınız

Arzu Makineleri: Deleuze ve Guattari’nin Felsefi Devrimi

Giriş Gilles Deleuze ve Félix Guattari, 20. yüzyıl felsefesinin en dönüştürücü figürlerinden ikisidir. Kapitalizm ve Şizofreni adlı iki ciltlik eserleri (Anti-Oedipus ve Bin Yayla), modern düşünceye arzu makineleri kavramını tanıtarak birey, toplum, politika ve ekonomi arasındaki ilişkileri yeniden tanımlamıştır. Arzu makineleri, arzunun yalnızca bireysel bir dürtü ya da eksiklik olmadığını,

okumak için tıklayınız

Sanatın Çok Yüzlü Doğası

Sanat, insanlığın varoluşsal arayışlarının hem aynası hem de sorgulayıcısıdır. Adorno, Bukowski ve Barthes’ın sanat anlayışları, bu arayışların farklı yansımalarını sunar: Eleştirel bir duruş, otantik bir ifade ve okurun yeniden yaratım gücü. Bu üç düşünür, sanatın ne olması gerektiği sorusuna yanıt ararken, insan deneyiminin sınırlarını zorlar. Adorno’nun eleştirel yaklaşımı, sanatı toplumsal

okumak için tıklayınız

Arketipler ile Şizofrenik Göçebelik Arasında Ontolojik Çatışma

Birey ve Kolektifin KökeniJung’un arketipleri, insan bilincinin derinliklerinde yatan evrensel kalıplar olarak, kolektif bilinçdışının yapı taşlarını oluşturur. Bu kalıplar, mitlerde, rüyalarda ve kültürel anlatılarda tekrar eden figürler ve semboller aracılığıyla kendini gösterir; kahraman, bilge, anne gibi figürler, insan deneyiminin ortak bir mirasını temsil eder. Bu, ontolojik olarak sabit bir zemin

okumak için tıklayınız

Varlık ile Doğa Arasında: Heidegger ve Spinoza’nın Karşılaşması

Heidegger’in “Varlık” sorusu ile Spinoza’nın “Deus sive Natura” anlayışı, felsefi düşüncenin temel sorularından birine, varlığın anlamına ve insanlığın evrendeki yerine dair iki farklı yaklaşımı temsil eder. Bu iki düşünce sistemi, ontolojik, etik, antropolojik ve dilbilimsel düzlemlerde birbiriyle çatışır ve zaman zaman örtüşür. Heidegger, varlığın kendisini sorgularken, insan varoluşunun geçiciliği ve

okumak için tıklayınız

İnsan Doğasının Çözümlemesi: Nietzsche, Kierkegaard ve Spinoza’da Ahlakın Temelleri

Perspektifin Gücü: Nietzsche’nin Ahlak Anlayışı Nietzsche’nin ahlak anlayışı, bireyin dünyayı yorumlama biçimine, yani perspektifine dayanır. Ona göre ahlak, evrensel bir doğrular sistemi değil, bireyin güç istenci (Wille zur Macht) üzerinden şekillenen bir yaratımdır. Geleneksel ahlak, özellikle Hristiyan ahlakı, Nietzsche için bir zayıflık ifadesidir; çünkü bu ahlak, bireyin özünü bastırır ve

okumak için tıklayınız

Söylemin Sınırlarında: Foucault ve Derrida’nın Karşılaşması

İktidarın Üretkenliği ve Söylemin Dokusu Michel Foucault’nun iktidar anlayışı, bireylerin ve toplumların nasıl şekillendiğini anlamak için söylemi merkezine alır. İktidar, ona göre yalnızca baskıcı bir kuvvet değil, aynı zamanda öznellikleri inşa eden, bilgi üreten ve toplumsal ilişkileri düzenleyen bir mekanizmadır. Söylemler, bu bağlamda, tarihsel arşivlerde biriken ve bireylerin kimliklerini, arzularını,

okumak için tıklayınız

“Benliğe Dair 5 Teori”

Ben kimim?” sorusu, insanlığın en kadim arayışlarından biridir. “Benliğe Dair 5 Teori” , bu soruya psikoloji, felsefe ve kültürel eleştiri perspektiflerinden yanıt arıyor. Her teori, benliğin farklı bir katmanını açığa çıkararak, hem bireysel hem de toplumsal bağlamda “kendin olmak” ne anlama geliyor, sorguluyor. 🎭 Benliğin 5 Teorisi (Alt başlık: “Keşfet,

okumak için tıklayınız

Arzunun Varolma Çabasıyla Buluşması

Varolma Çabasının Özü: Spinoza’nın Conatus Kavramı Spinoza’nın conatus kavramı, her varlığın kendi varlığını sürdürme ve güçlendirme yönündeki içsel dürtüsünü ifade eder. Bu, bir tür ontolojik itki; yaşamın kendisini koruma ve genişletme arzusudur. Conatus, bireyin yalnızca hayatta kalma mücadelesini değil, aynı zamanda kendi özünü gerçekleştirme çabasını da kapsar. Spinoza için bu,

okumak için tıklayınız

Varlığın İçkin Dansı: Spinoza, Heidegger ve Deleuze Üzerine Bir Deneme

Monizmin Tekil Düzlemi Spinoza’nın monist ontolojisi, varlığın tek bir tözde, Tanrı ya da Doğa’da birleştiğini savunur. Bu töz, sonsuz nitelikleriyle her şeyi kapsar; bireyler, nesneler, düşünceler, yalnızca bu tözün geçici ifadeleridir. Spinoza için gerçeklik, nedensel bir determinizmle işler; her şey, kendi doğasından zorunlu olarak akar. Bu, özgürlüğü bir yanılsama gibi

okumak için tıklayınız

Proudhon’dan Deleuze’e Anarşist Felsefe Sözlüğü – Daniel Colson

Bu sözlük kendine koyduğu sınırlar içinde eğretidir, çok sayıda ekleme ve düzeltmeye müsaittir. Bilinçli soyutluğu içinde tek bir hedefi vardır ve dört noktada özetlenebilir: 1) Anarşi’ye bağlılığını kararlı bir şekilde belirten bir hareketin olası (ve paradoksal) teorik tutarlılığının anlaşılmasını sağlamak; 2) uzunca bir süre ortadan silindikten sonra yirminci yüzyılın ikinci

okumak için tıklayınız